Τουλάχιστον 100 άνθρωποι έχουν χάσει τη ζωή τους από τη νέα έξαρση του ιού Έμπολα στην ανατολική Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό, σύμφωνα με τις τελευταίες ανακοινώσεις των αρχών, την ώρα που η επιδημία εξαπλώνεται ραγδαία και οι προσπάθειες περιορισμού της αποδεικνύονται εξαιρετικά δύσκολες.
Η κατάσταση επιβαρύνεται από ένα εκρηκτικό μείγμα ένοπλων συγκρούσεων, επιθέσεων κατά υγειονομικών εργαζομένων και έντονης δυσπιστίας τοπικών κοινοτήτων, γεγονός που έχει δημιουργήσει ένα περιβάλλον σχεδόν ανεξέλεγκτο για τις ομάδες αντιμετώπισης της νόσου.
Μέσα σε λιγότερο από έναν μήνα από την επίσημη κήρυξη της επιδημίας στις 15 Μαΐου, έχουν καταγραφεί περίπου 550 επιβεβαιωμένα κρούσματα, με 101 θανάτους και μόλις 19 αναρρώσεις.
Η επιδημία εντοπίζεται κυρίως στην επαρχία Ιτούρι, όπου συγκεντρώνεται πάνω από το 90% των περιστατικών, ενώ κρούσματα έχουν εμφανιστεί και σε Βόρειο και Νότιο Κίβου, αλλά και σε γειτονικές περιοχές εκτός συνόρων, όπως η Ουγκάντα. Οι υγειονομικές αρχές προειδοποιούν ότι τα πραγματικά κρούσματα ενδέχεται να είναι πολύ περισσότερα, καθώς η καθυστερημένη επιβεβαίωση της επιδημίας έχει δυσκολέψει την ιχνηλάτηση.
Η κατάσταση περιπλέκεται ακόμη περισσότερο από το γεγονός ότι η συγκεκριμένη έξαρση προκαλείται από τον σπάνιο ιό Bundibugyo, για τον οποίο δεν υπάρχει εγκεκριμένο εμβόλιο ή θεραπεία, σε αντίθεση με άλλες μορφές του Έμπολα που έχουν αντιμετωπιστεί στο παρελθόν με πιο αποτελεσματικά εργαλεία.
Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας επισημαίνει ότι οι συνεχιζόμενες συγκρούσεις περιορίζουν δραστικά την πρόσβαση των ομάδων υγείας, διαταράσσουν την επιτήρηση και αυξάνουν τον κίνδυνο αδιάγνωστης μετάδοσης.
Παράλληλα, οι υγειονομικοί της πρώτης γραμμής βρίσκονται αντιμέτωποι όχι μόνο με την ασθένεια αλλά και με την κοινωνική ένταση, καθώς έχουν καταγραφεί επιθέσεις από εξοργισμένους κατοίκους, ενώ σε αρκετές περιοχές η δράση τους είναι αδύνατη λόγω παρουσίας ένοπλων οργανώσεων.
Η ανατολική ΛΔ Κονγκό παραμένει επί χρόνια ένα από τα πιο ασταθή σημεία της Αφρικής, με δεκάδες ένοπλες ομάδες να δρουν στην περιοχή.
Η εμπειρία προηγούμενων επιδημιών εξακολουθεί να βαραίνει την τοπική κοινωνία. Κατά την περίοδο 2018–2020, η χώρα βίωσε μία από τις μεγαλύτερες εξάρσεις Έμπολα στην ιστορία, με πάνω από 3.400 κρούσματα και περισσότερους από 2.200 θανάτους, παρά το γεγονός ότι τότε είχε ξεκινήσει η χρήση εμβολίων.
► Διαβάστε επίσης: Έμπολα: 19 κρούσματα στην Ουγκάντα – Σε συναγερμό ο ΠΟΥ
Η δυσπιστία, οι θεωρίες συνωμοσίας και η αντίληψη ότι η ασθένεια σχετίζεται με «μαγεία» ή «πολιτικά παιχνίδια» είχαν οδηγήσει σε καθυστερημένες αντιδράσεις και επιδείνωση της κρίσης.
Σήμερα, οι ειδικοί προειδοποιούν ότι το ίδιο μοτίβο επαναλαμβάνεται: φόβος, παραπληροφόρηση και βία εμποδίζουν την έγκαιρη παρέμβαση, την ώρα που οι κοινότητες εμφανίζονται διχασμένες και οι υγειονομικές δομές λειτουργούν υπό ασφυκτική πίεση. Οι αρχές τονίζουν ότι χωρίς συνεργασία με τις τοπικές κοινωνίες και σταθεροποίηση της ασφάλειας, η επιδημία δύσκολα θα τεθεί υπό έλεγχο.
