Τα χρόνια προβλήματα υγείας εξακολουθούν να επηρεάζουν περίπου το 24% των Ελλήνων, σύμφωνα με έκθεση της ΕΛΣΤΑΤ, την ώρα που το Εθνικό Σύστημα Υγείας παρουσιάζει ελλείψεις σε ιατρικό και νοσηλευτικό προσωπικό και οι ιδιωτικές δαπάνες για την υγεία αυξάνονται διαρκώς. Η Ελλάδα καταγράφεται, παράλληλα, μεταξύ των χωρών της Ευρώπης με υψηλό ποσοστό ιδιωτικής συμμετοχής στις δαπάνες υγείας.
Η έκθεση, που αφορά στα αριθμητικά δεδομένα του τομέα της Υγείας, αναδεικνύει και ένα ακόμη παράδοξο που αφορά στο ανθρώπινο δυναμικό. Η Ελλάδα εμφανίζει υψηλή αναλογία γιατρών, η οποία φτάνει τους 6,7 ανά 1.000 κατοίκους το 2024. Ο αριθμός αυτός περιλαμβάνει όλους τους εγγεγραμμένους γιατρούς, συμπεριλαμβανομένων όσων εργάζονται στον ιδιωτικό τομέα και των οδοντιάτρων. Επομένως, δε σημαίνει απαραίτητα ενίσχυση του Εθνικού Συστήματος Υγείας (ΕΣΥ) με γιατρούς και νοσηλευτές.
Το νοσηλευτικό προσωπικό παραμένει στάσιμο τα έτη 2021-2024 (οριακή αύξηση κατά 0,2%). Μάλιστα, οι περισσότεροι νοσηλευτές εργάζονται στο δημόσιο σύστημα (77%), όμως η αναλογία νοσηλευτών είναι μεγαλύτερη στα ιδιωτικά θεραπευτήρια. Δηλαδή, τα ιδιωτικά θεραπευτήρια έχουν τους νοσηλευτές που χρειάζονται αριθμητικά, σε αντίθεση με το ΕΣΥ που παρουσιάζει ελλείψεις σε νοσηλευτικό προσωπικό.
Η πιο πρόσφατη αποτύπωση του τομέα Υγείας αποκαλύπτει μια δύσκολη πραγματικότητα. Η επιδιωκόμενη ανάκαμψη και στήριξη του κλάδου βασίζεται όλο και περισσότερο στις οικονομικές δυνατότητες των ίδιων των πολιτών.
Παρότι σε απόλυτα μεγέθη οι συνολικοί πόροι για την υγεία αυξάνονται (από 15,7 δισ. ευρώ το 2020 σε περίπου 19,9 δισ. ευρώ το 2024), η ανάγνωση των στοιχείων της περιόδου 2020-2024 φανερώνει μια ουσιαστική ανισορροπία.
Ανησυχητική η αύξηση των άμεσων δαπανών Υγείας για τα νοικοκυριά
Η άνοδος των δαπανών για την υγεία δεν συνοδεύεται από ενίσχυση του δημόσιου συστήματος υγείας. Αντίθετα, η ιδιωτική χρηματοδότηση αυξάνεται από 5,9 δισ. σε 7,7 δισ. ευρώ, με το μερίδιό της να φτάνει σχεδόν το 39%.
Ένα από τα πιο ανησυχητικά στοιχεία είναι οι άμεσες δαπάνες υγείας από τα νοικοκυριά. Οι ιδιωτικές πληρωμές αυξήθηκαν από 5,25 δισ. ευρώ το 2020 σε 6,8 δισ. ευρώ το 2024. Η εξέλιξη αυτή αντιστοιχεί σε συμμετοχή περίπου 34,2% στη συνολική χρηματοδότηση, κατατάσσοντας την Ελλάδα ανάμεσα στις χώρες με υψηλή ιδιωτική δαπάνη στην Ευρώπη.
Η «ακτινογραφία» του τομέα της Υγείας στην Ελλάδα όπως έχει αποτυπωθεί σε δύο πρόσφατες έρευνες της Ελληνικής Στατιστικής Αρχής (ΕΛΣΤΑΤ) δίνει χρήσιμα στοιχεία, μεταξύ άλλων, για την υγεία των πολιτών, τις ελλείψεις του Εθνικού Συστήματος Υγείας (ΕΣΥ) σε νοσηλευτές αλλά και τις ιδιωτικές δαπάνες που έχουν τα νοικοκυριά και οι οποίες είναι διαρκώς αυξανόμενες.
Σύμφωνα με την έκθεση «Ελλάς με Αριθμούς: Ιανουάριος-Μάρτιος 2026» και την «Απογραφή Θεραπευτηρίων» της ΕΛΣΤΑΤ, τα χρόνια προβλήματα υγείας εξακολουθούν να επηρεάζουν περίπου το 24% του πληθυσμού, δηλαδή σχεδόν έναν στους τέσσερις πολίτες.
Παράλληλα, σημαντικό ποσοστό πολιτών αντιμετωπίζει περιορισμούς στην καθημερινή ζωή. Περίπου 9% δηλώνει πολύ σοβαρούς περιορισμούς, ενώ έως και το 13% αναφέρει σημαντικούς περιορισμούς τα προηγούμενα χρόνια.
Τα δεδομένα της ΕΛΣΤΑΤ δείχνουν στασιμότητα στην ανάπτυξη δημόσιων δομών υγείας. Συγκεκριμένα, οι νοσοκομειακές κλίνες παραμένουν σχεδόν αμετάβλητες (422,6 ανά 100.000 κατοίκους το 2020 έναντι 423,5 το 2024), ενώ φαινόμενα όπως τα επικουρικά κρεβάτια, δηλαδή τα ράντζα, συνεχίζουν να επιβαρύνουν μεγάλα νοσοκομεία στα μεγάλα αστικά κέντρα. Η αύξηση στα Κέντρα Υγείας είναι επίσης οριακή (από 2,9 σε 3,0), χωρίς ουσιαστική ενίσχυση.
Συνολικά στη χώρα μας λειτουργούν 266 θεραπευτήρια, όμως το 53% είναι ιδιωτικά και το 33,5% των μονάδων υγείας είναι στον νομό Αττικής. Παράλληλα, από τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ προκύπτει μετατόπιση σε πιο «γρήγορες» μορφές φροντίδας: Οι κλίνες κλειστής νοσηλείας παρουσιάζουν μείωση κατά 1,7% τα έτη 2021-2024, ενώ αντίθετα οι κλίνες ημερήσιας νοσηλείας αύξηση κατά 13%.
Η Υγεία στην Ελλάδα με αριθμούς
• 24% των πολιτών έχει χρόνια προβλήματα υγείας
• 9% των πολιτών δηλώνει πολύ σοβαρούς περιορισμούς
• 266 θεραπευτήρια λειτουργούν στη χώρα μας
• 53% των θεραπευτηρίων είναι ιδιωτικά
• 77% του νοσηλευτικού προσωπικού δουλεύει στο δημόσιο σύστημα
• 34,2% είναι η ιδιωτική συμμετοχή των πολιτών στις δαπάνες υγείας τους.
Με την έρευνα συγκεντρώθηκαν επίσης πληροφορίες που αφορούν και στη συχνότητα των επισκέψεων του πληθυσμού ηλικίας 16 ετών και άνω, κατά τους τελευταίους 12 μήνες, για δικό του πρόβλημα υγείας, σε: ιατρό Γενικής Ιατρικής, παθολόγο ή προσωπικό ιατρό, σε ιατρό άλλης ειδικότητας ή χειρουργό, για εξειδικευμένες ιατρικές υπηρεσίες, και τέλος σε οδοντίατρο, στοματολόγο ή ορθοδοντικό.
