Η υποκριτική συχνά παρουσιάζεται ως ένας χώρος όπου το πάθος και η καλλιτεχνική ανάγκη συνυπάρχουν με την αβεβαιότητα και τις οικονομικές δυσκολίες. Για τον ηθοποιό και σκηνοθέτη Μιχάλη Πανάδη, όμως, το ζήτημα είναι πιο ξεκάθαρο: από τη στιγμή που το θέατρο αποτελεί το επάγγελμά του, η βιοποριστική διάσταση δεν μπορεί να αγνοηθεί.
Με αφορμή την καλοκαιρινή περιοδεία της παράστασης «Ο Σώζων Εαυτόν Σωθήτω», η οποία παρουσιάζεται στο Ηράκλειο στις 12 Αυγούστου, ο ηθοποιός μιλά για τις επιλογές που καλείται να κάνει ένας επαγγελματίας του θεάτρου, τη σχέση του με την τηλεόραση και το κοινό, αλλά και την εμπειρία της περιοδείας. Παράλληλα, αναφέρεται στους δύο ρόλους που υποδύεται στην παράσταση και εξηγεί τι τον γοητεύει περισσότερο στη σκηνική αυτή μεταμόρφωση.
Η Τέχνη και η οικονομική επισφάλεια
Η οικονομική ασφάλεια δεν είναι πάντα δεδομένη για έναν ηθοποιό και η ανάγκη του βιοπορισμού μπορεί να επηρεάσει τις επαγγελματικές επιλογές. Ο Μιχάλης Πανάδης δε διστάζει να μιλήσει ανοιχτά για αυτή την πραγματικότητα: «Είναι μονόδρομος. Όταν μιλάμε για επάγγελμα, σημαίνει ότι γίνεται ακριβώς για να καλύψει τις βιοποριστικές ανάγκες. Αν δεν υπάρχει μια οικονομική άνεση που προκύπτει από άλλες πηγές εισοδήματος, δεν υπάρχει η πολυτέλεια ενός αμιγώς καλλιτεχνικού κριτηρίου. Χωρίς αυτό να σημαίνει ότι γίνονται εκπτώσεις ως προς την ποιότητα που προσφέρω τις υπηρεσίες μου. Αν έχω να επιλέξω ανάμεσα σε δύο ή τρεις προτάσεις, το καλλιτεχνικό κριτήριο αναδύεται πιο εύκολα για την τελική επιλογή. Αλλά αν έχω μια πρόταση, θα δεχτώ αυτή τη μια πρόταση. Εκτός αν παραβαίνει με τρόπο που με πληγώνει την αισθητική μου ή την ιδεολογία μου».
Και όταν έρχεται η ώρα να επιλέξει έναν ρόλο, η οικονομική παράμετρος εξακολουθεί να βρίσκεται ψηλά στην ιεράρχησή του: «Έχω επιλέξει το θέατρο ως επάγγελμα. Συνεπώς οι οικονομικές απολαβές παίζουν πρωτεύοντα ρόλο. Για να μπορείς να λειτουργείς μόνο ως καλλιτέχνης σε αυτή τη χώρα, χρειάζεται περιουσία ή εισόδημα από άλλες πηγές. Όταν τυχαίνει να συνδυάζεται η καλλιτεχνική πρόκληση και οι συνεργάτες με τις οικονομικές απολαβές είναι ευλογία, είναι μια συνθήκη πολύ πιο κοντά στην τέχνη. Όταν δεν τυχαίνει, είναι απλώς δουλειά. Ξαναλέω χωρίς αυτό να σημαίνει ότι γίνεται με λιγότερη διάθεση και προσήλωση».
Από τον «Άγιο Έρωτα» στη σχέση με το κοινό
Το τηλεοπτικό κοινό γνώρισε τον Μιχάλη Πανάδη και μέσα από τον ρόλο του Πέτρου στη σειρά «Άγιος Έρωτας». Η ανταπόκριση του κόσμου είναι για τον ίδιο μια ευχάριστη επιβεβαίωση, χωρίς όμως να αποτελεί λόγο για υπερβολικές προσδοκίες. «Είναι πολύ ευχάριστο η δουλειά σου να βρίσκει ανταπόκριση. Χαίρομαι να συμμετέχω σε δουλειές που αφορούν και συγκινούν το κοινό. Χωρίς να το μεταφράζω σε κάτι παραπάνω από αυτό που είναι. Το ότι συμμετέχεις σε μια δουλειά που χαίρει αποδοχής, δε σημαίνει ότι ο κόσμος θα σε αποδέχεται σε ό,τι κάνεις, ούτε ότι θα σε ακολουθεί πιστά λόγω μιας επιτυχίας» - αναφέρει χαρακτηριστικά.
Το δίλημμα "θέατρο ή τηλεόραση" για τον ίδιο δεν έχει αποτελέσει ζήτημα για σκέψη ως σήμερα. Αν όμως το δίλημμα γινόταν... αναγκαστικό, όπως λέει, θα επέλεγε το θέατρο «κυρίως γιατί βασίζεται στον άνθρωπο σε αντίθεση με την εποχή μας που διακρίνεται από έναν σταδιακό απανθρωπισμό σε όλα τα επίπεδα».
Δύο ρόλοι στο «Σώζων Εαυτόν Σωθήτω»
Στην παράσταση «Ο Σώζων Εαυτόν Σωθήτω», που παρουσιάζεται την Τετάρτη 12 Αυγούστου στο κηποθέατρο "Νίκος Καζαντζάκης" στο Ηράκλειο, ο Μ.Πανάδης καλείται να κινηθεί ανάμεσα σε δύο διαφορετικούς χαρακτήρες. Αυτή ακριβώς η μεταμόρφωση είναι και ένα από τα στοιχεία που τον γοητεύουν περισσότερο: «Παίζω δύο ρόλους. Τον υποβολέα του θιάσου και έναν μεγαλοαστό γιατρό. Αυτό που κυρίως με γοητεύει είναι αυτή η μεταμόρφωση κατά τη διάρκεια της παράστασης από τον έναν ρόλο στον άλλο. Είναι κάτι που δεν έχω ξανακάνει και με ασκεί με έναν πολύ δημιουργικό τρόπο. Από εκεί και πέρα κάθε ρόλος έχει γοητεία, όπως έχει κάθε άνθρωπος»
Ο Eduardo de Filippo και τα έργα που «στοχεύουν περισσότερο στην ύπαρξη»
Το έργο του Eduardo de Filippo ισορροπεί ανάμεσα στο χιούμορ, τη συγκίνηση και τον ανθρωπισμό, στοιχεία που εξακολουθούν να συνομιλούν με το «σήμερα». Ο Μιχάλης Πανάδης θεωρεί, ωστόσο, ότι τα πραγματικά καλά έργα ξεπερνούν την έννοια της επικαιρότητας. «Πιστεύω ότι τα καλά έργα είναι ούτως ή άλλως ανεπίκαιρα με την έννοια της πληροφοριακής αντιμετώπισης της τέχνης. Δεν ανταποκρίνονται με έναν ειδησεογραφικό τρόπο στην εποχή στην οποία γράφτηκαν. Στοχεύουν περισσότερο στην ύπαρξη. Τα θέματα που απασχολούν τον άνθρωπο είναι πάνω κάτω ίδια από πάντα. Οπότε νομίζω πως πάντα τα καλά έργα θα μας αφορούν, όποια εποχή κι αν γράφτηκαν, γιατί έχουν προσεγγίσει τον άνθρωπο και τον κόσμο με έναν τρόπο άχρονο για τον καταναλωτικό και τεχνοκρατικό κόσμο στον οποίο ζούμε» - αναφέρει ο ίδιος.
Η περιοδεία ως «εκδρομή με τους φίλους σου»
Η παράσταση ταξιδεύει σε διαφορετικές πόλεις της Ελλάδας, παραπέμποντας στα παλιά «μπουλούκια» που μετέφεραν το θέατρο από τόπο σε τόπο. Για τον ίδιο, η σημερινή εμπειρία της περιοδείας έχει τη δική της ξεχωριστή δυναμική.
«Βιώνω πολύ ευχάριστα τη συγκεκριμένη περιοδεία γιατί γεννήθηκε μέσα από μια παρέα που προϋπήρχε. Οπότε παρά την κούραση και τις απαιτήσεις που έχει η διαδικασία «ταξίδι - παράσταση», υπάρχει και μια μόνιμη αίσθηση εκδρομής με τους φίλους σου, που λειτουργεί πολύ αποσυμπιεστικά. Δεν ξέρω πώς βίωναν στην πραγματικότητα τα μπουλούκια τις περιοδείες τους. Γνωρίζουμε απλώς κάποιες περιγραφές που σίγουρα απέχουν πολύ από το βίωμα. Όσο για τη «μαγεία» εκείνης της εποχής, αν πράγματι περιείχε κάτι «μαγικό» πέρα από κάτι σκληρό, εξουθενωτικό και επίπονο, σίγουρα έχει χαθεί για πάντα γιατί η μετάβαση από την αναλογική στην ψηφιακή εποχή έχει αλλάξει ανεπιστρεπτί τα δεδομένα της ζωής» - τονίζει ο ηθοποιός και σκηνοθέτης.
«Το πιο απαραίτητο φάρμακο» είναι το γέλιο
Μέχρι σήμερα, η περιοδεία έχει συναντήσει θερμή ανταπόκριση από το κοινό, κάτι που ο Μ.Πανάδης μεταφράζει σε «μια μεγάλη αγκαλιά για όλους μας». Κι αν κάτι του μένει μετά από κάθε παράσταση και κάθε χειροκρότημα είναι η συγκίνηση γιατί κατάφεραν να προσφέρουν στο κοινό... το πιο απαραίτητο φάρμακο! «Αυτό που κυρίως με συγκινεί και με γεμίζει είναι ότι καταφέρνουμε να κάνουμε τον κόσμο να γελάει με την ψυχή του. Κάτι που ειδικά στις μέρες μας, είναι το πιο απαραίτητο φάρμακο» - αναφέρει χαρακτηριστικά.
Η περιοδεία φέρνει τώρα τον «Σώζων Εαυτόν Σωθήτω» στην Κρήτη, με την παράσταση να παρουσιάζεται στο Ηράκλειο την ερχόμενη Τετάρτη (12 Αυγούστου). Ο Μιχάλης Πανάδης που έχει βρεθεί ξανά στο νησί, τόσο ως ηθοποιός όσο και ως επισκέπτης, περιγράφει την Κρήτη ως ένα φιλόξενο τόπο, ενώ απευθυνόμενος σε ένα θεατή που βρίσκεται μπροστά στην επιλογή της επόμενης θεατρικής του εξόδου, αναφέρει: «Αν ο θεατής επιλέξει να μας παρακολουθήσει, σίγουρα θα περάσει ένα βράδυ με πολύ γέλιο και θα φύγει από το θέατρο πιο ανάλαφρος και πιο χαρούμενος»!
