Από την Κρήτη στη διεθνή σκηνή της όπερας και, τώρα, πίσω στον τόπο όπου όλα ξεκίνησαν. Η σοπράνο Θεανώ Παπαδάκη επιστρέφει στην ιδιαίτερη πατρίδα της, όχι μόνο για να παρουσιάσει στο κοινό της Κρήτης ένα πρόγραμμα υψηλών καλλιτεχνικών απαιτήσεων, αλλά και για να μοιραστεί την εμπειρία και τη γνώση της με τη νέα γενιά μουσικών.
Στο πλαίσιο της Παράλληλης Δράσης «Γυναίκες – Πολιτιστική Κληρονομιά – Δημιουργία» του Φεστιβάλ Κρήτης 2026, η διεθνώς δραστήρια σοπράνο συμπράττει με τον διακεκριμένο Βρετανό πιανίστα Sholto Kynoch σε έναν κύκλο εκδηλώσεων που συνδυάζει τη συναυλιακή εμπειρία με την εκπαίδευση και την καλλιτεχνική ανταλλαγή.
Οι δύο καλλιτέχνες θα παρουσιάσουν τρία ρεσιτάλ με τίτλο «Τραγούδια της Μεσογείου», στο Ηράκλειο, τα Χανιά και το Ρέθυμνο, ενώ παράλληλα θα πραγματοποιήσουν δωρεάν masterclasses φωνητικής και πιανιστικής συνοδείας λυρικού τραγουδιού στο Ηράκλειο και τα Χανιά.
Το πρόγραμμα, που έχει ήδη παρουσιαστεί με επιτυχία στο ιστορικό Saint Martin-in-the-Fields του Λονδίνου, στην Οξφόρδη και στο Μπέρμιγχαμ, αποτελεί ένα μουσικό ταξίδι στις παραδόσεις της Ελλάδας, της Ιταλίας, της Γαλλίας και της Ισπανίας. Περιλαμβάνει έργα των Κωνσταντινίδη, Ravel, Berio, Monteverdi, De Falla, Turina και Granados, αλλά και έναν αμανέ της Μαρίκας της Πολίτισσας, τον οποίο η Θεανώ Παπαδάκη θα ερμηνεύσει τραγουδώντας και συνοδεύοντας τον εαυτό της στο βιολί.
Η επιστροφή της στην Κρήτη, ωστόσο, έχει για την ίδια μια σημασία που ξεπερνά το καλλιτεχνικό πρόγραμμα.
«Η καταγωγή μου είναι η δύναμή μου»
Γεννημένη και μεγαλωμένη στο Ηράκλειο, η Θεανώ Παπαδάκη κουβαλά μαζί της μια μουσική μνήμη που δεν περιορίζεται στο είδος της μουσικής που τελικά επέλεξε να υπηρετήσει. Η κρητική παράδοση, η λύρα, η ντόπια φωνητική χροιά, αλλά και το φυσικό τοπίο του νησιού αποτελούν, όπως λέει η ίδια, μέρος της προσωπικής της καλλιτεχνικής παλέτας.
«Η καταγωγή μου είναι η δύναμη μου. Η φωνή μου φέρει τα χρώματα της φύσης μας, τη θάλασσα και τα βουνά. Ακόμα κι αν δεν τραγουδάω κρητικά, έχοντας μεγαλώσει εδώ με το κρητικό άκουσμα, την χροιά της ντόπιας φωνής και της λύρας, έχω στην μουσική μου παλέτα έναν πλούτο, ξεχωριστό, που μου επιτρέπει να προσεγγίσω την κλασική μουσική με άλλη ματιά. Είμαι περήφανη που μεγάλωσα στην Κρήτη, έμαθα να σέβομαι την φύση και τον συνάνθρωπο μου, να εκτιμάω το όμορφο, να ακούω τον διπλανό μου και να προσφέρω» - αναφέρει η ίδια μιλώντας στη «Νέα Κρήτη» και το neakriti.gr.
Η σχέση της με το τραγούδι ξεκίνησε πολύ νωρίς. Στο οικογενειακό της περιβάλλον η μουσική είχε πρωταγωνιστικό ρόλο και οι επιρροές της ήταν από την αρχή πολυσυλλεκτικές. Από τον Μάνο Χατζιδάκι και την Ελένη Δήμου μέχρι τον Paco de Lucia, τον Andrés Segovia, τον Miles Davis, τη Nina Simone, τη Liza Minnelli και τον Keith Jarrett, αλλά και την κλασική μουσική.
«Θυμάμαι από πολύ μικρή ηλικία τραγουδούσα συνέχεια. Στο σπίτι ακούγαμε συνέχεια μουσική, Μ. Χατζιδάκι, Βενετσάνου, Ελένη Δήμου, Paco de Lucia, Segovia, Miles Davis, Nina Simone, Liza Minnelli, Keith Jarrett και πολύ κλασική! Λάτρευα θυμάμαι έναν δίσκο της Βουγιουκλάκη, επέπλεα στην θάλασσα και τραγουδούσα μια βάρκα ήταν μόνη της σε θάλασσα γαλάζια» - προσθέτει η Θεανώ Παπαδάκη.
Σε ηλικία 5μιση χρονών οι γονείς της, λέει η ίδια, αποφάσισαν να την πάνε στην χορωδία του Δήμου Ηρακλείου, «για να χρησιμοποιώ τον χρόνο μου δημιουργικά, να μην χαζεύω λέει στην τηλεόραση! Στην ουσία, ήθελαν να μου εμφυσήσουν την πολύπλευρη σημασία της συνεργασίας» - εξηγεί.
Οι άνθρωποι-ορόσημα
Η πρώτη καθοριστική επαφή με το κλασικό τραγούδι ήρθε μέσα από την Παιδική και Νεανική Χορωδία του Δήμου Ηρακλείου. Εκεί, η Κατερίνα Τσαγκαράκη και ο Γιώργος Καλούτσης διέκριναν στις δυνατότητές της κάτι που η ίδια χρειάστηκε να πιστέψει και να καλλιεργήσει.
«Η Παιδική και Νεανική Χορωδία του Δήμου Ηρακλείου, με την κα Κατερίνα Τσαγκαράκη και τον κο Καλούτση Γιώργο, ήταν ο λόγος που αγάπησα το κλασικό τραγούδι. Με ενθάρρυναν να αφοσιωθώ στο τραγούδι, είδαν κάτι σε μένα. Μου έδωσε αυτοπεποίθηση και μεγάλο κίνητρο αυτή τους η πίστη. Έτσι το τραγούδι έγινε υπόθεση προσωπική, και με ωρίμασε σαν παιδί συναισθηματικά. Είχα θυμάμαι έντονες εμπειρίες επί σκηνής και στις πρόβες. Ένιωθα αυτό που κάνουμε είναι πολύτιμο, και θεραπεύει εμάς τους ίδιους και το κοινό.
Χρειαζόμαστε ανθρώπους ορόσημα στη ζωή μας, δεν είναι πολλοί αλλά υπάρχουν» - λέει για την εμπειρία της από την χορωδία του Δήμου Ηρακλείου.
Θα μπορούσε η φράση αυτή να συμπυκνώνει και μια από τις βασικές διαστάσεις της επιστροφής της στην Κρήτη - την επιθυμία να λειτουργήσει και η ίδια ως ένας τέτοιος άνθρωπος-ορόσημο για νεότερους καλλιτέχνες;
Από την Ελλάδα στο εξωτερικό
Η διεθνής καριέρα ενός Έλληνα καλλιτέχνη του λυρικού τραγουδιού προϋποθέτει, κατά την άποψη της Θεανούς Παπαδάκη, την επαφή με ένα ευρύτερο καλλιτεχνικό και κοινωνικό περιβάλλον. Η ίδια, έχοντας πραγματοποιήσει σημαντικό μέρος των σπουδών και της επαγγελματικής της διαδρομής στο Λονδίνο, θεωρεί την εμπειρία της ζωής στο εξωτερικό σημαντικό κομμάτι της καλλιτεχνικής ωρίμανσης.
«Ακόμα κι αν κανείς κάνει κάποιες σπουδές στην Ελλάδα, η διαμονή στο εξωτερικό είναι απαραίτητη θεωρώ, έστω για ένα ορισμένο χρονικό διάστημα. Ο καλλιτέχνης είναι πολιτικό όν, γιατί έχει φωνή μπροστά σε μεγάλο αριθμό ανθρώπων. Θεωρώ έχει ευθύνη να γνωρίσει το διαφορετικό και για να το κατανοήσει, είναι αναγκαίο να φύγει από το οικείο περιβάλλον. Έτσι καταλαβαίνει καλύτερα και την καταγωγή του και τον ίδιο του τον εαυτό.
Δεν έχουμε πλήρη έλεγχο της ζωής μας, πάμε βήμα βήμα και δημιουργείται το μονοπάτι μόνο του, μετά εμφανίζεται σε μας, και λέμε «ουάου». Νοσταλγώ την πατρίδα μου, αλλά είναι στο χέρι μου να δημιουργήσω τις συνθήκες για να γίνει το λυρικό τραγούδι θεσμός και στην Κρήτη» - εξηγεί.
Και αυτή ακριβώς η τελευταία φράση αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα με αφορμή τις φετινές εκδηλώσεις. Η επιστροφή δεν είναι απλώς μια εμφάνιση στον τόπο καταγωγής της. Είναι μια προσπάθεια δημιουργίας συνθηκών ώστε η τέχνη του λυρικού τραγουδιού να αποκτήσει ακόμη ισχυρότερη παρουσία στην Κρήτη.
Από τη σκηνή στην εκπαίδευση
Τα masterclasses που θα πραγματοποιηθούν στο Ηράκλειο και τα Χανιά αποτελούν ένα από τα σημαντικότερα σκέλη της δράσης. Νέοι και νέες τραγουδιστές, πιανίστες και μουσικοί θα έχουν τη δυνατότητα, έπειτα από διαδικασία ακρόασης, να εργαστούν δίπλα στους δύο καλλιτέχνες πάνω στην τεχνική και την ερμηνεία του λυρικού τραγουδιού και της πιανιστικής συνοδείας.
Παράλληλα, τα σεμινάρια είναι ανοιχτά και στο κοινό, δίνοντας τη δυνατότητα σε όσους ενδιαφέρονται να παρακολουθήσουν από κοντά τη δημιουργική διαδικασία.
Για τη Θεανώ Παπαδάκη, η μετάδοση της γνώσης αποτελεί φυσική συνέχεια της καλλιτεχνικής διαδρομής. Και το μήνυμα που απευθύνει στους νέους ανθρώπους που ονειρεύονται μια μουσική καριέρα, αλλά ενδεχομένως αισθάνονται ότι η ελληνική περιφέρεια αποτελεί εμπόδιο, είναι ξεκάθαρο: «Σημασία δεν έχει από που καταγόμαστε αλλά που θέλουμε να πάμε. Κανένας άνθρωπος που δημιούργησε δεν βρέθηκε στις κατάλληλες συνθήκες για να δημιουργήσει»
Ίσως τελικά αυτή να είναι και η ουσία της επιστροφής της Θεανούς Παπαδάκη στην Κρήτη: να αποδείξει στην πράξη ότι η αφετηρία δεν καθορίζει τον προορισμό. Ότι ένας καλλιτέχνης μπορεί να φύγει, να γνωρίσει τον κόσμο, να δημιουργήσει διεθνείς διαδρομές και στη συνέχεια να επιστρέψει στον τόπο του όχι μόνο για να παρουσιάσει το έργο του, αλλά και για να ανοίξει έναν δρόμο για εκείνους που έρχονται μετά.
Το πρόγραμμα στην Κρήτη
Ρεσιτάλ «Τραγούδια της Μεσογείου»
- Ηράκλειο: Σάββατο 5 Σεπτεμβρίου 2026, 20:30, Πολιτιστικό Συνεδριακό Κέντρο Ηρακλείου, Αίθουσα Ανδρέα & Μαρίας Καλοκαιρινού.
- Χανιά: Τετάρτη 9 Σεπτεμβρίου 2026, 20:30, Κέντρο Αρχιτεκτονικής Μεσογείου (ΚΑΜ).
- Ρέθυμνο: Πέμπτη 10 Σεπτεμβρίου 2026, 20:30, Ωδείο Ρεθύμνου, Αίθουσα Παντελή Πρεβελάκη.
Δωρεάν Masterclasses Φωνητικής & Πιανιστικής Συνοδείας Λυρικού Τραγουδιού
- Ηράκλειο: Παρασκευή 4 Σεπτεμβρίου 2026, 17:00–21:30, Πολιτιστικό Συνεδριακό Κέντρο Ηρακλείου, Αίθουσα Συναυλιών.
- Χανιά: Τρίτη 8 Σεπτεμβρίου 2026, 17:00–21:30, Κέντρο Αρχιτεκτονικής Μεσογείου (ΚΑΜ).
Η είσοδος στις συναυλίες και η παρακολούθηση των σεμιναρίων είναι δωρεάν, στο πλαίσιο της Παράλληλης Δράσης «ΓΥΝΑΙΚΕΣ» του Φεστιβάλ Κρήτης, με διοργάνωση της Περιφέρειας Κρήτης. Η δράση τελεί υπό την αιγίδα της Ελληνικής Εθνικής Επιτροπής για την UNESCO, του Υπουργείου Πολιτισμού και της Γενικής Γραμματείας Ισότητας και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων.
Για ενεργή συμμετοχή στα masterclasses απαιτείται δήλωση συμμετοχής μέσω της επίσημης φόρμας ή επικοινωνία στο [email protected].
