Εκατό χρόνια συμπληρώθηκαν, φέτος, από τη γέννηση του Κώστα Μουντάκη και 35 χρόνια από τον θάνατό του. Όσα χρόνια όμως κι αν περάσουν, ο Κρητικός καλλιτέχνης δε λησμονείται, καθώς άφησε τη σφραγίδα του στην παραδοσιακή μουσική και τη λύρα και μέσα από τους περίτεχνους και χαρακτηριστικούς μελωδικούς αυτοσχεδιασμούς του, δημιούργησε μια ολόκληρη Σχολή, που μέχρι και σήμερα αποτελεί σημείο αναφοράς για όσους αποφασίζουν να μάθουν να παίζουν λύρα. Είναι το λεγόμενο «ύφος Μουντάκη».
Η έκφραση λέει πως το μήλο, κάτω από τη μηλιά θα πέσει. Στην περίπτωση του Κώστα Μουντάκη, ο γιος του ναι μεν ακολούθησε το δρόμο της μουσικής, αλλά δεν ασχολήθηκε ποτέ με τη λύρα. Αντιθέτως, διέγραψε τη δική του αξιοσημείωτη πορεία στο πιάνο και συνεργάστηκε με κορυφαίους Έλληνες συνθέτες, όπως τον Μίκη Θεοδωράκη και τον Γιάννη Μαρκόπουλο.
Όταν ο πατέρας του έχει διδάξει πλήθος παιδιών, είναι εύλογο το ερώτημα πως ο Μάνος Μουντάκης δεν αξιοποίησε τον καλύτερο δάσκαλο που θα μπορούσε να έχει.
«Ο πατέρας μου ήθελε να σπουδάσω μουσική, αλλά δεν ήθελε να σπουδάσω, μαθαίνοντας λύρα, ενώ εγώ του το είχα ζητήσει. Ο λόγος ήταν ότι δεν ήθελε να ακολουθήσω το δρόμο της νύχτας. Θα ήθελε πάρα πολύ να μάθω λύρα, να παίζω πάρα πολύ ωραία, να τραγουδάω πάρα πολύ καλά, αλλά δεν ήθελε να εμφανίζομαι τη νύχτα. Ήθελε να εμφανίζομαι μόνο σε συναυλίες, ώστε να γυρίζω το βράδυ σπίτι μου, στην οικογένειά μου.
"Αν ασχοληθείς με τη νύχτα δε θα έχεις οικογένεια. Και προτιμώ να έχεις οικογένεια, παρά να γίνεις καλός μουσικός", μου έλεγε χαρακτηριστικά. Ήταν πολύ κατασταλαγμένος σ’αυτά που έλεγε και για τα οποία επέμενε. Και τελικά είχε δίκιο!» ανέφερε χαρακτηριστικά ο Μάνος Μουντάκης στην εκπομπή «Καλό Μεσημέρι» της ΚΡΗΤΗ TV και στη Χριστιάννα Σκούρα.
Κι από τους αρχικούς καβγάδες για το ποιος θα παίξει μουσική στο σπίτι, ήρθε η συνεργασία τόσο στο Ωδείο, όπου ο Μάνος Μουντάκης δίδασκε θεωρία κι ο Κώστας Μουντάκης λύρα, όσο όμως κι η «Αναφορά στον Καζαντζάκη», η πρώτη δισκογραφική δουλειά του Μάνου Μουντάκη, σε συνεργασία με τον πατέρα του.
«Ο πατέρας μου για μένα ήταν και δάσκαλος, συνοδοιπόρος, συνεργάτης, μαθητής μου» σημείωσε, προσθέτοντας παράλληλα πως το επίθετό του συνοδευόταν από μεγάλη ευθύνη, ήδη από τα παιδικά του χρόνια.
«Τα μαθητικά μου χρόνια τα πέρασα δύσκολα θα έλεγα, υπό την έννοια ότι ο πατέρας μου, μου έλεγε: ‘’Εσύ δεν μπορείς να κάνεις αυτό που κάνουν οι συμμαθητές σου, γιατί εσένα σε λένε Μουντάκη’’. Μεγαλώνοντας πάλι μου έλεγε: "Κοίταξε… Αυτό που θα κάνεις πρέπει να είναι σωστό, πάρα πολύ καλό, γιατί σε λένε Μουντάκη και δε δικαιολογείται για σένα να κάνεις λάθος". Οπότε, απ’ όποια πλευρά κι αν το έβλεπες, ήταν ένα βουνό. Έπρεπε εσύ πρώτα να είσαι ο κριτής του εαυτού σου, για να μη σε κρίνουν οι άλλοι».
Αναφερόμενος στην πηγή έμπνευσης του πατέρα του, ο Μάνος Μουντάκης τόνισε πως το 80% των τραγουδιών του ήταν βιωματικά. «Από το "12 χρονών κοπέλι", μέχρι τον "Αργαλειό", το "Μυλωνάδες και Μαζώχτρες" και το "Μεσοπέλαγα αρμενίζω", όλα τα κομμάτια του ήταν η βιογραφία του».
Ανεξίτηλη στη μνήμη του παραμένει η στιγμή που ο πατέρας του εμπνεύστηκε τους στίχους του τραγουδιού «Μεσοπέλαγα αρμενίζω».
«Ήταν 14 Αυγούστου κι ανεβαίναμε από το Ηράκλειο στην Αθήνα, με το καράβι, γιατί είχε πάθει αποκόλληση αμφιβληστροειδούς κι έπρεπε να κάνει επέμβαση. Όπως λοιπόν από το πλοίο έβλεπε το Γιούχτα, μου λέει: "Μάνο γράφε… Μεσοπέλαγα αρμενίζω κι έχω πλώρα τον καημό κι έχω την αγάπη πρύμα, κι άλμπουρο το χωρισμό…". Και μετά από ένα χρόνο που άρχισε κι έβλεπε, μπήκε στο στούντιο και το έγραψε».
Φτάνοντας στο σήμερα, ερωτώμενος ο Μάνος Μουντάκης για το πώς θεωρεί ότι ο πατέρας του θα ένιωθε για την εξέλιξη της κρητικής μουσικής, εκείνος απάντησε πως τα συναισθήματά του θα ήταν ανάμικτα:
«Θα καμάρωνε που θα έβλεπε παιδιά να παίζουν και να έχουν ένα τεράστιο δοξάρι σαν βιρτουόζοι στο όργανο, γιατί είχε βάλει κι αυτός το χεράκι του για να επιτευχθεί αυτό. Αλλά ταυτόχρονα θα έλεγε: "Ναι ρε παιδιά. Δε γεννάτε όμως. Δε βγάζετε καινούρια πράγματα. Γιατί;". Με αυτό θα ήταν δυσαρεστημένος».
Άλλωστε, όπως το αποδεικνύει ο χρόνος, οι καλλιτέχνες που καταφέρνουν να κερδίσουν την αθανασία είναι εκείνοι που παρουσιάζουν κάτι το ξεχωριστό!
