Μια σημαντική διεθνή διάκριση για την Κρήτη και τη σύγχρονη ελληνική εικαστική δημιουργία σημειώνει ο εικαστικός και πρόεδρος του Συλλόγου Εικαστικών Κρήτης, Ιωάννης Σταθογιάννης, καθώς το έργο του «Transhuman pillow of memory» προκρίθηκε στους 16 φιναλίστ του OrbitArt International Prize 2026, ενός νέου διεθνούς διαγωνισμού σύγχρονης τέχνης που φιλοδοξεί να δημιουργήσει έναν ουσιαστικό δίαυλο επικοινωνίας ανάμεσα σε καλλιτέχνες, επιμελητές, πολιτιστικούς οργανισμούς και το διεθνές κοινό.
Η πρόκριση αποκτά ιδιαίτερη σημασία αν αναλογιστεί κανείς το εύρος του διαγωνισμού. Στη διαδικασία της αρχικής επιλογής τέθηκαν στην κρίση της επιτροπής 516 έργα από καλλιτέχνες σε 54 χώρες. Από το σύνολο αυτό επιλέχθηκαν αρχικά 50 έργα και ακολούθησε μια διαγωνιστική διαδικασία σε διαδοχικούς γύρους, από τους 50 στους 32, στη συνέχεια στους 16 και θα ακολουθήσουν τα προημιτελικά, τα ημιτελικά και τελικά η ανάδειξη του νικητή.
Μέσα σε αυτό το ιδιαίτερα ανταγωνιστικό διεθνές περιβάλλον, το «Transhuman pillow of memory» του Ιωάννη Σταθογιάννη κατάφερε να φτάσει πλέον στους «16», τοποθετώντας την ελληνική παρουσία ανάμεσα στις καλλιτεχνικές προτάσεις που ξεχώρισαν σε ένα παγκόσμιο πεδίο σύγχρονης τέχνης.
Το έργο αποτελεί χαρακτηριστικό δείγμα της εικαστικής αναζήτησης του καλλιτέχνη γύρω από τη μνήμη, την ταυτότητα και τη σχέση ανθρώπου και τεχνολογίας. Η μορφή του «μαξιλαριού» λειτουργεί ως φορέας μνήμης, ενώ η συνύπαρξη παραδοσιακών υλικών και σύγχρονης τεχνολογίας μεταφέρει την έννοια της ανάμνησης σε ένα νέο, μετα-ανθρώπινο περιβάλλον. Σύμφωνα με τον Ιωάννη Σταθογιάννη, τo εικαστικό έργο είναι ένα πορσελάνινο μαξιλάρι ο «άνθρωπος της Λιθουανίας», που εκφράζει "ένα λαό εύθραυστο αλλά ταυτόχρονα ανθεκτικό, γεμάτο τραυματικές αναμνήσεις απó την ιστορία του, που συνεχίζει να εξελίσσεται χωρίς να χάνει τη μνήμη του".
Ιδιαίτερη βαρύτητα στη συγκεκριμένη διεθνή διοργάνωση δίνει και η σύνθεση της κριτικής επιτροπής. Μεταξύ των κριτών βρίσκεται ο Māris Čačka, διευθυντής του Rothko Museum και curator διεθνών εκθέσεων. Η συμμετοχή του στη διαδικασία αξιολόγησης αποτελεί ένα από τα στοιχεία που προσδίδουν ιδιαίτερο ενδιαφέρον στον νέο θεσμό, καθώς πρόκειται για μια προσωπικότητα με ενεργή παρουσία στον διεθνή χώρο της σύγχρονης τέχνης, τόσο σε μουσειακό όσο και σε επιμελητικό επίπεδο.
Το OrbitArt International Prize αποτελεί έναν νέο θεσμό στον χώρο της σύγχρονης τέχνης. Παρά το γεγονός ότι πρόκειται για μια σχετικά νέα διοργάνωση, η διεθνής συμμετοχή και η παρουσία καταξιωμένων επαγγελματιών της τέχνης στην κριτική διαδικασία δημιουργούν σημαντικά εχέγγυα για την πορεία και την εξέλιξή του. Στόχος του είναι να φέρει σύγχρονους καλλιτέχνες σε επαφή με curators, πολιτιστικούς οργανισμούς, galleries και κοινό από διαφορετικές χώρες, δημιουργώντας ένα διεθνές δίκτυο καλλιτεχνικής επικοινωνίας.
Ιώαννης Σταθογιάννης
Το μεγάλο έπαθλο του OrbitArt International Prize 2026 περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, ατομική έκθεση στην Gallery ART Space Jomas 86 στη Jūrmala της Λετονίας, διαδικτυακή έκθεση στην πλατφόρμα OrbitArt, επίσημο πιστοποιητικό και δυνατότητες διεθνούς εκθεσιακής παρουσίας.
Η παρουσία του Ιωάννη Σταθογιάννη στην τελική δεκαεξάδα - είναι και η μοναδική ελληνική εκπροσώπηση στην 16άδα - δεν αποτελεί μόνο μια προσωπική καλλιτεχνική επιτυχία. Αποτελεί παράλληλα μια ουσιαστική εκπροσώπηση της ελληνικής και κρητικής σύγχρονης εικαστικής δημιουργίας σε ένα διεθνές περιβάλλον, όπου η αξιολόγηση και η αναγνώριση ξεπερνούν τα γεωγραφικά σύνορα.
Το «Transhuman pillow of memory», ένα έργο που συνδέει την υλικότητα της πορσελάνης και την τεχνική Kintsugi με την ψηφιακή τεχνολογία και τη σύγχρονη προβληματική γύρω από τη μνήμη, συνεχίζει πλέον την πορεία του στον διεθνή διαγωνισμό, διεκδικώντας μια θέση στις επόμενες φάσεις και- γιατί όχι; - την πρωτιά!
