Ο Άγιος Γεώργιος συγκαταλέγεται ανάμεσα στις πιο εμβληματικές και αγαπητές μορφές της χριστιανοσύνης, με τη φήμη του να ξεπερνά τα όρια της Ορθοδοξίας και να αγγίζει ολόκληρο τον χριστιανικό κόσμο. Στο ορθόδοξο εορτολόγιο καταγράφονται συνολικά 56 Άγιοι που φέρουν το όνομα Γεώργιος, με εξέχουσα φυσιογνωμία τον Μεγαλομάρτυρα και Τροπαιοφόρο Άγιο Γεώργιο.
Καταγόμενος από την Καππαδοκία της Μικράς Ασίας, προερχόταν από εύπορη και αριστοκρατική οικογένεια. Ακολούθησε στρατιωτική σταδιοδρομία στον ρωμαϊκό στρατό και έζησε στα τέλη του 3ου και στις αρχές του 4ου αιώνα, την περίοδο της βασιλείας του αυτοκράτορα Διοκλητιανού. Η ζωή του, το μαρτύριο και η κοίμησή του συνδέονται άμεσα με τους διωγμούς των Χριστιανών εκείνης της εποχής.
Η Εκκλησία τιμά τη μνήμη του δύο φορές μέσα στο έτος. Στις 23 Απριλίου εορτάζεται το μαρτύριό του διά αποκεφαλισμού, ενώ αν η ημερομηνία συμπέσει πριν από την Ανάσταση, η εορτή μεταφέρεται για τη Δευτέρα της Διακαινησίμου. Παράλληλα, στις 3 Νοεμβρίου τιμάται η ανακομιδή των ιερών λειψάνων του.
Ως στρατιωτικός Άγιος και τροπαιοφόρος, έχει συνδεθεί με πλήθος διηγήσεων που εξυμνούν τα κατορθώματά του, με πιο γνωστή εκείνη της εξόντωσης του δράκου και της διάσωσης της βασιλοπούλας.
Ο Άγιος Γεώργιος ο Δρακοκτόνος
Σύμφωνα με την παράδοση, στη Λιβύη υπήρχε ένα φοβερό θηρίο που φύλαγε την πηγή του νερού και δεν επέτρεπε στους κατοίκους να πλησιάσουν, αν δεν του προσέφεραν κάθε φορά έναν άνθρωπο ως θυσία. Οι κάτοικοι, για να επιβιώσουν, όριζαν με κλήρο το επόμενο θύμα. Παρά τις προσπάθειες ακόμη και ολόκληρων στρατευμάτων, το τέρας παρέμενε ανίκητο. Όταν ο κλήρος έπεσε στη βασιλοπούλα, εμφανίστηκε ο Άγιος Γεώργιος, έφιππος και οπλισμένος, και σκότωσε τον δράκο με το δόρυ του, σώζοντάς την.
Προστάτης του στρατού και του Πεζικού
Στην Πρίγκηπο, στον ναό που είναι αφιερωμένος στη μνήμη του, πλήθος πιστών – ακόμη και μουσουλμάνοι – συρρέουν κάθε χρόνο για να προσκυνήσουν την εικόνα του
Η στρατιωτική του ιδιότητα τον καθιέρωσε ως προστάτη του Πεζικού και του Ελληνικού Στρατού Ξηράς. Παράλληλα, τιμάται ως προστάτης Άγιος της Αγγλίας, ενώ υπήρξε και προστάτης των Σταυροφόρων, οι οποίοι μετέφεραν το λείψανό του στη Δύση από την Παλαιστίνη. Επιπλέον, θεωρείται προστάτης των Προσκόπων.
Η τιμή προς το πρόσωπό του είναι διαδεδομένη σε πολλές χριστιανικές ομολογίες, καθώς αναγνωρίζεται ως Άγιος από την Καθολική, την Αγγλικανική, την Ορθόδοξη, τη Λουθηρανική και την Αρμενική Εκκλησία. Θεωρείται επίσης προστάτης των χριστιανών της Παλαιστίνης, της Βηρυτού, της Γεωργίας, αλλά και του βουλγαρικού στρατού.
Στην Πρίγκηπο, στον ναό που είναι αφιερωμένος στη μνήμη του, πλήθος πιστών – ακόμη και μουσουλμάνοι – συρρέουν κάθε χρόνο για να προσκυνήσουν την εικόνα του. Αντίστοιχα, σημαντικό προσκύνημα αποτελεί και ο Πατριαρχικός Ναός του Αγίου Γεωργίου στο Φανάρι, όπου φυλάσσονται πολύτιμα εκκλησιαστικά κειμήλια, όπως ο Πατριαρχικός Θρόνος και ο Άμβωνας.
Ο Άγιος της γης και της παραγωγής
Η μορφή του Αγίου συνδέεται και με τη γεωργία και τη γονιμότητα. Το όνομα Γεώργιος προέρχεται από τη λέξη «γεώργιον», που σημαίνει καλλιεργήσιμη γη. Η εορτή του στις 23 Απριλίου συμπίπτει με την περίοδο της σποράς, γι’ αυτό και αποκαλείται «σποριάρης». Παράλληλα, θεωρείται προστάτης των κτηνοτρόφων, καθώς η εορτή του σηματοδοτεί τη μετακίνηση των κοπαδιών από τα χειμαδιά προς τα ορεινά βοσκοτόπια.
Θαυματουργικές διηγήσεις
Τα θαύματα που αποδίδονται στον Άγιο Γεώργιο έχουν συμβάλει καθοριστικά στην ευρεία του λατρεία.
Η θαυμαστή μεταφορά της κολόνας
Μια γυναίκα επιθυμούσε να στείλει μια κολόνα στη Ρώμη για την ανέγερση ναού αφιερωμένου στον Άγιο, αλλά δεν μπορούσε να τη μεταφέρει. Ο Άγιος εμφανίστηκε στον ύπνο της, τη βοήθησε να τη ρίξει στη θάλασσα και, με θαυμαστό τρόπο, η κολόνα έφτασε στον προορισμό της, συνοδευόμενη από επιγραφή για τη θέση που έπρεπε να τοποθετηθεί.
Η σωτηρία αιχμαλώτου στρατιώτη
Στην Παμφλαγονία, ένας νέος ονόματι Γεώργιος αιχμαλωτίστηκε σε μάχη και κατέληξε υπηρέτης σε ξένη γη. Οι γονείς του, συντετριμμένοι, προσεύχονταν αδιάκοπα για την τύχη του. Την ημέρα της εορτής του Αγίου, ενώ εκείνος υπηρετούσε τον αφέντη του, ο Άγιος εμφανίστηκε, τον πήρε μαζί του και τον μετέφερε στο σπίτι των γονιών του, προκαλώντας δέος και συγκίνηση σε όλους.
Παρόμοια θαυμαστή διάσωση αποδίδεται και σε νέο από τη Μυτιλήνη, που αιχμαλωτίστηκε από πειρατές και κατέληξε στην Κρήτη. Την ώρα που υπηρετούσε τον αφέντη του, ο Άγιος τον μετέφερε θαυματουργικά πίσω στη μητέρα του, χαρίζοντας μια ανέλπιστη επανένωση.
Ευεργέτης αλλά και αυστηρός κριτής
Σε μια άλλη διήγηση, ένα παιδί που δεχόταν χλευασμό ζήτησε τη βοήθεια του Αγίου για να νικήσει σε αγώνες και υποσχέθηκε να του προσφέρει φαγητό ως τάμα. Όταν πραγματοποίησε την υπόσχεσή του, τρεις νεαροί προσπάθησαν να φάνε την προσφορά, θεωρώντας ότι δεν έχει σημασία. Ωστόσο, τιμωρήθηκαν, καθώς δεν μπορούσαν να απομακρυνθούν από τα σκαλιά της εκκλησίας, μέχρι να προσφέρουν ανάλογο τάμα και να ζητήσουν συγχώρεση.
Οι ιστορίες αυτές αποτυπώνουν τον διττό χαρακτήρα του Αγίου Γεωργίου: ως προστάτη και ευεργέτη των πιστών, αλλά και ως αυστηρό υπερασπιστή της πίστης και της δικαιοσύνης.
