Η σημερινή ημέρα, Κυριακή της Σταυροπροσκυνήσεως, 15 Μαρτίου 2026, είναι αφιερωμένη σε σημαντικές μορφές της Ορθοδοξίας. Η Εκκλησία τιμά τη μνήμη του Αγίου Αγαπίου και των συν αυτώ Μαρτύρων, του Αγίου Αριστοβούλου Επισκόπου Βρετανίας, καθώς και του Αγίου Μανουήλ του Νεομάρτυρα από τα Σφακιά της Κρήτης. Η ημέρα συμπίπτει με την τρίτη Κυριακή των Νηστειών, γνωστή και ως Μεσοσαρακοστή, και αποτελεί την Κυριακή της Σταυροπροσκυνήσεως.
«Πρόβατον ώσπερ σφαγιασθείς παμμάκαρ, μάνδρα προσήχθης, ω Μανουήλ, τη άνω».
Ο Άγιος Μανουήλ, Νεομάρτυρας της Ορθοδοξίας, γεννήθηκε στα Σφακιά της Κρήτης από ευσεβείς γονείς. Σε νεαρή ηλικία συνελήφθη από τους Τούρκους και εξαναγκάστηκε να εξισλαμιστεί, παραμένοντας για κάποιο διάστημα στην υπηρεσία τους. Ωστόσο, κατάφερε να δραπετεύσει από την κατοικία των αφεντικών του και κατέφυγε στη Μύκονο, όπου εξομολογήθηκε και άρχισε να ζει σύμφωνα με τις αρχές της χριστιανικής πίστης.
Στη Μύκονο δημιούργησε οικογένεια και απέκτησε έξι παιδιά. Όταν όμως διαπίστωσε ότι η σύζυγός του τον είχε προδώσει, αποφάσισε να μετακομίσει μαζί με τα παιδιά του σε άλλο σπίτι, χωρίς να την εκθέσει δημόσια. Ο αδελφός της γυναίκας του, που υπηρετούσε στον οθωμανικό στόλο, τον κατήγγειλε στον Τούρκο πλοίαρχο, υποστηρίζοντας ότι, ενώ είχε ασπαστεί το Ισλάμ, επέστρεψε στη χριστιανική πίστη.
Όταν συνελήφθη, ο Μανουήλ δεν δίστασε να ομολογήσει με παρρησία την πίστη του στον Χριστό. Μετά από σκληρά βασανιστήρια, οδηγήθηκε ενώπιον του Τούρκου ναυάρχου Κουτζούκ, ο οποίος βρισκόταν στη Χίο.
Ο ναύαρχος τον ανέκρινε και τελικά διέταξε την εκτέλεσή του. Οι υπηρέτες του τον οδήγησαν στον τόπο της θανάτωσης, που ήταν γνωστός ως Παλαιά Βρύση. Όταν ο μάρτυρας έσκυψε το κεφάλι του για να εκτελεστεί, ο δήμιος που είχε αναλάβει την εκτέλεση δίστασε, πέταξε το σπαθί και απομακρύνθηκε.
Τότε ένας υπαξιωματικός άρπαξε το όπλο και επιχείρησε να τον αποκεφαλίσει. Επειδή όμως δεν τα κατάφερε, παρά τα επανειλημμένα χτυπήματα στον λαιμό του μάρτυρα, τον έριξε στο έδαφος και τον έσφαξε με ιδιαίτερα βίαιο τρόπο, σαν να επρόκειτο για σφαγή ζώου.
►Διαβάστε επίσης: Εορτολόγιο: Κυριακή της Σταυροπροσκυνήσως σήμερα - Σε ποιους ευχόμαστε «χρόνια πολλά»
Το μαρτύριο του Αγίου Μανουήλ έλαβε χώρα στη Χίο στις 15 Μαρτίου 1792 μ.Χ., ημέρα Δευτέρα και ώρα τέσσερις το απόγευμα. Μετά την εκτέλεση, οι Τούρκοι έδεσαν το σώμα του με μεγάλες πέτρες και το έριξαν στη θάλασσα. Χειρόγραφο που περιγράφει το μαρτύριό του φυλάσσεται μέχρι σήμερα στη βιβλιοθήκη της Μονής Ξενοφώντος στο Άγιο Όρος.
Δείτε στο παρακάτω βίντεο από το Εκκλησία Online στοιχεία για τον συγκλονιστικό βίο, την ομολογία πίστεως, τα μαρτύρια και την αγιοκατάταξη του Αγίου Μανουήλ από τα Σφακιά:
