Στις 6 Μαρτίου 1994 έφυγε από τη ζωή στη Νέα Υόρκη η σπουδαία Ελληνίδα ηθοποιός και πολιτικός Μελίνα Μερκούρη, στο νοσοκομείο «Memorial». Η προσωπικότητα που πολλοί χαρακτήρισαν «τελευταία Ελληνίδα θεά» άφησε ισχυρό αποτύπωμα στον πολιτισμό και την πολιτική ζωή της χώρας.
Η Μελίνα Μερκούρη γεννήθηκε το 1920 στην Αθήνα και καταγόταν από οικογένεια με έντονη πολιτική παρουσία. Διακρίθηκε ως ηθοποιός με διεθνή αναγνώριση, ενώ παράλληλα υπήρξε πολιτική αγωνίστρια και μία από τις σημαντικότερες Υπουργούς Πολιτισμού στην ιστορία της Ελλάδας.
Το 1943 ξεκίνησε τις σπουδές της στη Δραματική Σχολή του Εθνικό Θέατρο και το 1944 έκανε την πρώτη της θεατρική εμφάνιση στην παράσταση «Το μονοπάτι της λευτεριάς» σε σκηνοθεσία του Αλέξης Σολομός.
Η κινηματογραφική της πορεία άρχισε το 1955 με την ταινία Στέλλα του Μιχάλης Κακογιάννης, η οποία την καθιέρωσε διεθνώς. Την ίδια χρονιά, στο Φεστιβάλ Καννών γνώρισε τον Αμερικανό σκηνοθέτη Ζυλ Ντασέν, με τον οποίο παντρεύτηκε το 1966 και συνεργάστηκε σε σημαντικές κινηματογραφικές παραγωγές.
Μεταξύ των ταινιών στις οποίες πρωταγωνίστησε ξεχωρίζουν οι:
Ο Χριστός ξανασταυρώνεται (1957)
Ο νόμος (1958)
Ποτέ την Κυριακή (1960)
Φαίδρα (1962)
Τοπκαπί (1964)
Η μεγαλύτερη διεθνής επιτυχία της ήρθε με την ταινία Ποτέ την Κυριακή, για την οποία τιμήθηκε με βραβείο ερμηνείας στο Φεστιβάλ Καννών και απέσπασε υποψηφιότητα για Όσκαρ το 1961. Λίγα χρόνια αργότερα, το 1967, διεκδίκησε βραβείο Tony Awards για την παράσταση Ίλια Ντάρλινγκ στο Broadway, ενώ το 1972 πρωταγωνίστησε στη θεατρική παραγωγή Λυσιστράτη του Μιχάλης Κακογιάννης.
Μετά το πραξικόπημα του 1967 και την επιβολή της Χούντα των Συνταγματαρχών, η Μελίνα Μερκούρη επέλεξε την αυτοεξορία και ανέλαβε έντονη δράση στο εξωτερικό για την ενημέρωση της διεθνούς κοινής γνώμης σχετικά με το καθεστώς στην Ελλάδα. Η δικτατορία της αφαίρεσε την ελληνική ιθαγένεια, με την ίδια να απαντά με την ιστορική φράση: «Γεννήθηκα Ελληνίδα και θα πεθάνω Ελληνίδα».
Με την αποκατάσταση της δημοκρατίας το 1974 επέστρεψε στην Ελλάδα και εντάχθηκε στο ΠΑΣΟΚ. Το 1981 ανέλαβε Υπουργός Πολιτισμού, θέση στην οποία παρέμεινε έως το 1989 και επέστρεψε το 1993, υπηρετώντας μέχρι τον θάνατό της το 1994.
Κατά τη θητεία της άφησε σημαντική παρακαταθήκη στον χώρο του πολιτισμού. Αγωνίστηκε διεθνώς για την επιστροφή των Γλυπτά του Παρθενώνα από το Βρετανικό Μουσείο, δημιούργησε τα Δημοτικά Περιφερειακά Θέατρα (ΔΗΠΕΘΕ) και συνέβαλε καθοριστικά στη θέσπιση του θεσμού της Πολιτιστικής Πρωτεύουσας της Ευρώπης, με πρώτη πόλη την Αθήνα το 1985.
Παράλληλα, στήριξε την αναστήλωση των μνημείων της Ακρόπολη της Αθήνας και προώθησε την ελληνική πολιτιστική κληρονομιά στο εξωτερικό, ενώ εισήγαγε και προγράμματα πολιτιστικής εκπαίδευσης στα σχολεία.
Η Μελίνα Μερκούρη παραμένει μέχρι σήμερα μία από τις πιο εμβληματικές προσωπικότητες της σύγχρονης Ελλάδας, με το έργο και την παρακαταθήκη της να συνεχίζουν να εμπνέουν τον χώρο της τέχνης, της πολιτικής και του πολιτισμού.
