Στην καρδιά της πρωτεύουσας, στο ιστορικό κέντρο της Αθήνας, στο κτήριο-μνημείο επί της οδού Ερμού 134-136 και Ευβούλου, στον Κεραμεικό, εγκαθίσταται το Ελληνικό Ίδρυμα Βιβλίου και Πολιτισμού (ΕΛΙΒΙΠ). Το κτήριο -ιδιοκτησίας του υπουργείου Πολιτισμού- παραχωρείται με απόφαση της υπουργού, Λίνας Μενδώνη, στο ΕΛΙΒΙΠ, για τη στέγαση των λειτουργιών του και την ανάπτυξη των δράσεών του, όπως αναφέρει σημερινή ανακοίνωση του ΥΠΠΟ.
Το ακίνητο είχε παραχωρηθεί στον Σύλλογο Ελλήνων Αρχαιολόγων το 1986 με απόφαση της Μελίνας Μερκούρη. Η παραχώρηση ήρθη το 2023, με απόφαση της Λίνας Μενδώνη, λόγω της μη τήρησης των όρων παραχώρησης του κτηρίου-μνημείου, σύμφωνα με την ίδια ανακοίνωση.
Τι δήλωσε η υπουργός πολιτισμού Λίνα Μενδώνη
Η κ. Μενδώνη δήλωσε ότι «η απόφαση για την παραχώρηση της χρήσης του συγκεκριμένου ακινήτου στο Ελληνικό Ίδρυμα Βιβλίου και Πολιτισμού - φορέα εποπτευομένου από το υπουργείο Πολιτισμού - εξυπηρετεί απολύτως τις ανάγκες του Ιδρύματος, αλλά και την πολιτική του υπουργείου, που θέλει το βιβλίο στην καρδιά των πόλεων, στο κέντρο της Αθήνας, ώστε οι πολίτες να μετέχουν εύκολα και δυναμικά στις δράσεις και τις δραστηριότητες του ΕΛΙΒΙΠ.
Σε μια εποχή που κυριαρχεί η τεχνολογία, η εμπειρία του βιβλίου παραμένει μοναδική. Η σχέση του καθενός μας με το βιβλίο είναι σχέση βιωματική, σχέση εμπειρίας και μνήμης. Το κτήριο, επί του πεζοδρόμου της Ερμού, σε απόσταση αναπνοής από την Αρχαία Αγορά των Αθηνών και όμορο του αρχαιολογικού χώρου του Κεραμεικού, διαθέτει τους κατάλληλους χώρους ώστε άνετα μπορεί να φιλοξενεί εκδηλώσεις σχετικές με το βιβλίο και τη φιλαναγνωσία, ενώ ο κήπος που το περιβάλει είναι ιδανικός για πολιτιστικές εκδηλώσεις, συναφείς με το έργο του ΕΛΙΒΙΠ.
Το υπουργείο Πολιτισμού, διά της αρμόδιας Υπηρεσίας Νεωτέρων Μνημείων και Τεχνικών Έργων Αττικής, αποκατέστησε πλήρως το κτήριο-μνημείο, που τα τελευταία χρόνια είχε περιέλθει σε απόλυτη παρακμή. Με τη νέα του χρήση αναβαθμίζεται η ευρύτερη περιοχή, σε συνδυασμό και με το νέο πρόσωπο που αποκτά ο όμορος αρχαιολογικός χώρος του Κεραμεικού, με την ολοκλήρωση των έργων που εκτελεί η Εφορεία Αρχαιοτήτων Πόλης Αθηνών».
Σχετικά με το ακίνητο
Το ακίνητο απαλλοτριώθηκε για αρχαιολογικούς σκοπούς από το Ελληνικό Δημόσιο - Υπουργείο Πολιτισμού, με απόφαση του 1973. Το κτήριο οικοδομήθηκε στην αυγή του 20ού αιώνα και χρησιμοποιήθηκε ως χώρος πώλησης «οικοδομικών υλών» από τον Γεώργιο Κ. Βεντούρη. Λίγα χρόνια αργότερα, το 1916, η εταιρεία του Γ. Βεντούρη συγκαταλέγεται στο λήμμα «Εργοληπτικαί Εταιρείαι Αθηνών» του «Οδηγού της Ελλάδος» του Ν. Ιγγλέση, ενώ στον τόμο των ετών 1923-1926 ο οδηγός περιλαμβάνει δισέλιδο αφιέρωμα στον «Εμπορικό και Βιομηχανικό Οίκο» του Γ. Κ. Βεντούρη.
Το 1994, το κτήριο χαρακτηρίστηκε από το ΥΠΠΟ ως έργο τέχνης μαζί με το αύλειο κτίσμα του, οπότε υπάγεται στις προστατευτικές διατάξεις του Ν. 4858/2021.
Το 1993 είχε χαρακτηριστεί από το ΥΠΕΝ ως διατηρητέο.
Πρόκειται για μεγάλης κλίμακας αστικό ακίνητο που περιλαμβάνει, στη σύγχρονη μορφή του, το κυρίως νεοκλασικό κτήριο μεικτής χρήσης (κατάστημα στο ισόγειο - κατοικία στον όροφο), βοηθητικό λιθόκτιστο κτίσμα, στον αύλειο χώρο του, και κήπο. Την ίδια περίοδο, στους εμπορικούς δρόμους, στο κέντρο της Αθήνας, διαμορφώνονται κτήρια με τρόπο που να καλύπτουν τις χρηστικές ανάγκες της θέσης τους.
Αρχιτεκτονική και Χωροθέτηση
Το κτήριο αναπτύσσεται σε τέσσερα επίπεδα και αποτελεί χαρακτηριστικό δείγμα αστικής αρχιτεκτονικής των αρχών του 1900. Διαθέτει:
Ενιαίους, λιτούς χώρους στο ισόγειο για επαγγελματική χρήση
Τον κύριο χώρο κατοικίας στον Α’ όροφο, με πλούσιο γλυπτικό διάκοσμο
Μεγάλη βεράντα στον Β’ όροφο με θέα προς την Πλάκα και την Ακρόπολη
Βοηθητικό λιθόκτιστο κτίσμα στον αύλειο χώρο
Κήπο κατάλληλο για εξωτερικές εκδηλώσεις
Σύμφωνα με αναλύσεις της εποχής, τα εμπορικά κτήρια του κέντρου της Αθήνας διέθεταν υψηλά ισόγεια και μεγάλες επιφάνειες για καταστήματα, ενώ οι όροφοι διατηρούσαν τη μορφή των αστικών κατοικιών της περιόδου.
Η Αποκατάσταση
Το υπουργείο Πολιτισμού προχώρησε το 2024 σε συνολική αποκατάσταση και άρση επικινδυνότητας του κτηρίου, με προϋπολογισμό περίπου 750.000 €. Οι εργασίες περιλάμβαναν:
Στερέωση και ανάδειξη όλων των σωζόμενων μορφολογικών στοιχείων
Έρευνα και αποκατάσταση των αρχικών χρωματισμών εσωτερικών και εξωτερικών επιφανειών
Λειτουργική αναβάθμιση των χώρων
Διασφάλιση πλήρους προσβασιμότητας για ΑμεΑ
Με τη νέα του χρήση, το κτήριο αναβαθμίζει συνολικά την περιοχή, συμβάλλοντας στη σύνδεση του πολιτισμού με τον αστικό ιστό και στη δημιουργία ενός ζωντανού κόμβου βιβλίου και πολιτισμού στο κέντρο της πόλης.
Πηγή: ΑΠΕ - ΜΠΕ
