Η ιστορία των προβάτων της Νήσου Κάμπελ αποτελεί μία από τις πιο εντυπωσιακές περιπτώσεις προσαρμογής ζώων σε ένα ακραίο περιβάλλον.
Το 1931, η οικονομική κρίση και η κατάρρευση της αγοράς μαλλιού έβαλαν τέλος στη γεωργική δραστηριότητα στο απομονωμένο νησί, με αποτέλεσμα οι άνθρωποι που βρίσκονταν εκεί να φύγουν και να αφήσουν πίσω τους τα κοπάδια.
Η Κάμπελ βρίσκεται περίπου 600 χιλιόμετρα νότια της Νέας Ζηλανδίας, σε μια περιοχή όπου οι συνθήκες είναι ιδιαίτερα δύσκολες. Οι ισχυροί άνεμοι, η υψηλή υγρασία και το ψυχρό κλίμα έκαναν την επιβίωση χωρίς ανθρώπινη παρέμβαση εξαιρετικά απαιτητική.
Ωστόσο, τα περίπου 4.000 πρόβατα, μαζί με δεκάδες αγελάδες, δεν εξαφανίστηκαν.
Χωρίς τροφή που να τους παρέχεται από ανθρώπους, κτηνιατρική φροντίδα ή κούρεμα, αναγκάστηκαν να προσαρμοστούν στις νέες συνθήκες και να επιβιώσουν αποκλειστικά με τους πόρους του νησιού.
Η φυσική επιλογή άλλαξε το κοπάδι
Οι πρώτες δεκαετίες ήταν ιδιαίτερα δύσκολες. Ο πληθυσμός μειώθηκε δραματικά και μέχρι το 1961 είχαν απομείνει περίπου 1.000 πρόβατα. Όσα κατάφεραν να επιβιώσουν, όμως, παρουσίαζαν χαρακτηριστικά που τους επέτρεπαν να ανταποκρίνονται καλύτερα στο σκληρό περιβάλλον.
Με το πέρασμα του χρόνου, το κοπάδι άρχισε να παρουσιάζει σημαντικές αλλαγές. Τα ζώα αγρίεψαν, ενώ παρατηρήθηκαν διαφοροποιήσεις στη συμπεριφορά και στα χαρακτηριστικά τους.
Σύμφωνα με το gazzetta.gr, μελέτη που δημοσιεύθηκε στο New Zealand Journal of Ecology κατέγραψε ότι μέχρι τη δεκαετία του 1970 τα πρόβατα είχαν προσαρμοστεί σε μεγάλο βαθμό στις συνθήκες του νησιού.
Ένα από τα πλέον χαρακτηριστικά στοιχεία ήταν η φυσική αποβολή του μαλλιού. Τα πρόβατα δεν χρειάζονταν πλέον να κουρεύονται από ανθρώπους, καθώς το τρίχωμά τους αποβαλλόταν με φυσικό τρόπο.
Παράλληλα, καταγράφηκε αναπαραγωγή σε μικρότερη ηλικία, στοιχεία που συνδέθηκαν με τη διαδικασία της φυσικής επιλογής.
Η πλήρης απομόνωση του πληθυσμού δημιούργησε έτσι ένα ιδιαίτερο φυσικό «εργαστήριο». Τα ζώα που μπορούσαν να ανταποκριθούν καλύτερα στις συγκεκριμένες συνθήκες είχαν περισσότερες πιθανότητες να επιβιώσουν και να αναπαραχθούν, μεταφέροντας τα χαρακτηριστικά τους στις επόμενες γενιές.
Από την επιβίωση στην ανάγκη προστασίας του νησιού
Η επιτυχία των προβάτων να προσαρμοστούν, ωστόσο, δημιούργησε ένα νέο πρόβλημα. Ο αυξανόμενος αριθμός τους άρχισε να ασκεί σημαντική πίεση στη βλάστηση και το οικοσύστημα της Νήσου Κάμπελ.
Οι οικολογικές ανησυχίες εντάθηκαν και οι αρχές αποφάσισαν να λάβουν μέτρα για την προστασία της τοπικής χλωρίδας. Το νησί χωρίστηκε με περιφράξεις σε διαφορετικές ζώνες, προκειμένου να περιοριστεί η επίδραση των ζώων στο ευαίσθητο περιβάλλον.
Τελικά, αποφασίστηκε η απομάκρυνση της συντριπτικής πλειονότητας των προβάτων. Όμως, πριν από την ολοκλήρωση της επιχείρησης, ερευνητές θέλησαν να διατηρήσουν ένα μέρος αυτού του μοναδικού πληθυσμού.
Το 1975, κατά τη διάρκεια ερευνητικής αποστολής, διασώθηκαν δέκα πρόβατα, τα οποία μεταφέρθηκαν στη Νέα Ζηλανδία. Στόχος ήταν να διατηρηθούν μέσω ελεγχόμενης αναπαραγωγής τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά που είχαν αναπτύξει μέσα στις δεκαετίες της απομόνωσης.
► Διαβάστε επίσης: «Αόρατα» αιγοπρόβατα και βοοειδή – Το χάσμα των στοιχείων αποκαλύπτει το βάθος του σκανδάλου στον ΟΠΕΚΕΠΕ
Η περίπτωση της Κάμπελ έδωσε στους επιστήμονες τη δυνατότητα να μελετήσουν από κοντά πώς ένας πληθυσμός εξημερωμένων ζώων μπορεί να μεταβληθεί όταν αποκοπεί από την ανθρώπινη φροντίδα και βρεθεί αντιμέτωπος με τις πιέσεις ενός εντελώς διαφορετικού περιβάλλοντος.
