Η Αίτνα περνά μία από τις πιο έντονες φάσεις δραστηριότητας του φετινού καλοκαιριού, με το ηφαίστειο της Σικελίας να συνεχίζει να εκτοξεύει τέφρα και λάβα και να προκαλεί προβλήματα στις αεροπορικές μετακινήσεις.
Η νέα έξαρση που ξεκίνησε στις 6 Αυγούστου δεν περιορίστηκε σε ένα σύντομο επεισόδιο. Η δραστηριότητα παρέμεινε έντονη τις επόμενες ημέρες, με τον κρατήρα Voragine να βρίσκεται στο επίκεντρο των εκρήξεων και μεγάλες ποσότητες ηφαιστειακής τέφρας να μεταφέρονται από τους ανέμους πάνω από τη Σικελία και τη Μεσόγειο.
Το αποτέλεσμα ήταν να επηρεαστεί επανειλημμένα το αεροδρόμιο της Κατάνια, ενώ η τέφρα έφτασε μέχρι τη Μάλτα και τη Λιβύη, προκαλώντας ακυρώσεις και εκτροπές πτήσεων.
Γιατί η Αίτνα παρουσιάζει τόσο έντονη δραστηριότητα
Η σημερινή εικόνα δεν φαίνεται να αποτελεί ένα μεμονωμένο γεγονός. Όπως εξηγεί ο Μάρκο Βικάρο, καθηγητής στο Πανεπιστήμιο της Κατάνια και πρόεδρος του Εθνικού Ινστιτούτου Γεωφυσικής και Ηφαιστειολογίας της Ιταλίας, οι αλλαγές που καταγράφονται συνδέονται με μια ευρύτερη μεταβολή στην εσωτερική δυναμική του ηφαιστείου, η οποία έχει αρχίσει εδώ και περίπου δύο χρόνια.
Καθοριστικός είναι ο ρόλος του κρατήρα Voragine, όπου έχουν συγκεντρωθεί τα τελευταία χρόνια διαδοχικά επεισόδια εκρηκτικής δραστηριότητας.
Το κρίσιμο στοιχείο είναι ότι ο συγκεκριμένος αγωγός μπορεί να λειτουργήσει σαν ένας ιδιαίτερα αποτελεσματικός «δίαυλος» μεταφοράς μάγματος από μεγάλο βάθος προς την επιφάνεια.
Όσο μεγαλύτερη είναι η ποσότητα μάγματος που φτάνει σε μικρό χρονικό διάστημα και όσο περισσότερα αέρια περιέχει, τόσο μεγαλύτερη μπορεί να είναι και η εκρηκτικότητα.
Η επανενεργοποίηση του κρατήρα Nord-Est στα τέλη του 2025 και η δραστηριότητά του στις αρχές του 2026 ενισχύουν, σύμφωνα με την επιστημονική εκτίμηση που περιλαμβάνεται στο αρχικό ρεπορτάζ, την εικόνα ενός ενεργού κεντρικού συστήματος τροφοδοσίας.
Το μάγμα από μεγάλο βάθος αλλάζει τα δεδομένα
Ένα από τα σημαντικότερα στοιχεία για την κατανόηση των σημερινών εκρήξεων είναι η περιεκτικότητα του μάγματος σε αέρια.
Σύμφωνα με τον Βικάρο, τον Ιούνιο η δραστηριότητα αφορούσε μάγμα που βρισκόταν ήδη κοντά στην επιφάνεια και ήταν σχετικά φτωχότερο σε αέρια. Γι' αυτό και η συμπεριφορά του ηφαιστείου ήταν ηπιότερη.
Τώρα, αντίθετα, φαίνεται να ανεβαίνει βαθύτερο και πλουσιότερο σε αέρια μάγμα. Καθώς το υλικό ανεβαίνει και η πίεση μειώνεται, τα αέρια διαστέλλονται και μπορούν να ενισχύσουν σημαντικά την εκρηκτική διαδικασία.
Αυτό βοηθά να εξηγηθεί η εικόνα που καταγράφεται τις τελευταίες ημέρες: εκρήξεις, στήλες τέφρας και έντονη εκτόξευση ηφαιστειακού υλικού.
Νέα στοιχεία από τη δραστηριότητα του Αυγούστου
Η δραστηριότητα δεν περιορίστηκε στον Voragine. Στις 7 Αυγούστου καταγράφηκε έντονη στρωματοβολική δραστηριότητα στον κρατήρα, μετά από νυχτερινό επεισόδιο με σιντριβάνια λάβας, ενώ αναφέρθηκε και νέα έξοδος λάβας στην περιοχή της Valle del Bove.
Τις επόμενες ημέρες η εκπομπή τέφρας εντάθηκε και η μεταφορά της από τους ανέμους άρχισε να δημιουργεί όλο και μεγαλύτερα προβλήματα στον εναέριο χώρο.
Στις 12 Αυγούστου, το αεροδρόμιο της Κατάνια χρειάστηκε να αναστείλει προσωρινά αφίξεις και αναχωρήσεις εξαιτίας της τέφρας, ενώ η κατάσταση επηρέασε συνολικά την αεροπορική κίνηση στην ανατολική Σικελία.
Σύμφωνα με το Reuters, το αεροδρόμιο του Παλέρμο είχε ήδη διαχειριστεί περίπου 190 εκτραπείσες πτήσεις, καθώς οι διακοπές λειτουργίας στην Κατάνια δημιούργησαν μεγάλη πίεση στα εναλλακτικά αεροδρόμια.
Η τέφρα ταξιδεύει πάνω από τη Μεσόγειο
Το πρόβλημα δεν σταματά γύρω από τον κρατήρα.
Η ηφαιστειακή τέφρα μεταφέρθηκε από τους ανέμους προς τον εναέριο χώρο της Μάλτας, ενώ νεότερες αναφορές κάνουν λόγο για μεταφορά του νέφους ακόμη μακρύτερα, μέχρι και προς τη Λιβύη.
Αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία για την αεροπορία, καθώς τα σωματίδια ηφαιστειακής τέφρας μπορούν να αποτελέσουν σοβαρό κίνδυνο για τους κινητήρες των αεροσκαφών. Γι' αυτό και οι περιορισμοί στον εναέριο χώρο εφαρμόζονται ανάλογα με την πορεία και το ύψος του νέφους.
Η κατάσταση έχει προκαλέσει ακυρώσεις, καθυστερήσεις και εκτροπές πτήσεων, σε μία από τις πιο πολυσύχναστες τουριστικές περιόδους του χρόνου.
Η Αίτνα και το εντυπωσιακό θέαμα
Την ίδια ώρα, οι εκρήξεις έχουν μετατρέψει τις πλαγιές του ηφαιστείου σε ένα εντυπωσιακό φυσικό θέαμα. Εικόνες με ποτάμια λάβας και πυρακτωμένο υλικό να κατεβαίνουν στις πλαγιές έχουν προσελκύσει τουρίστες και επισκέπτες που σπεύδουν να παρακολουθήσουν τη δραστηριότητα από ασφαλή σημεία.
Η εντυπωσιακή εικόνα, ωστόσο, συνοδεύεται από ένα ιδιαίτερα δυναμικό ηφαιστειακό φαινόμενο, το οποίο παρακολουθείται συνεχώς από τις αρμόδιες ιταλικές υπηρεσίες.
Η Αίτνα είναι ένα εξαιρετικά ενεργό ηφαίστειο και η συμπεριφορά της μπορεί να μεταβάλλεται γρήγορα, ανάλογα με την κίνηση του μάγματος, την πίεση των αερίων και τη δραστηριότητα των διαφορετικών κρατήρων.
► Διαβάστε επίσης: Συναγερμός στη Σικελία: Νέα έκρηξη της Αίτνας «έκλεισε» το αεροδρόμιο της Κατάνια – Προβλήματα στις πτήσεις
Με τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία της 13ης Αυγούστου 2026, το βασικό μέτωπο των προβλημάτων παραμένει η επίμονη εκπομπή τέφρας και οι επιπτώσεις της στις αερομεταφορές, ενώ οι αρχές συνεχίζουν να παρακολουθούν την εξέλιξη της έκρηξης και να προσαρμόζουν τους περιορισμούς στον εναέριο χώρο.
