Μια βαθιά αλλά αθόρυβη μεταβολή παρατηρείται στα νερά που συνδέουν τη Μαύρη Θάλασσα με το Αιγαίο, με σταδιακή μείωση της εκροής νερών προς το βόρειο Αιγαίο. Η αλλαγή αυτή, αν και δεν φαίνεται με γυμνό μάτι, αποτυπώνεται ξεκάθαρα σε δεδομένα δεκαετιών, σύμφωνα με πρόσφατη μελέτη που δημοσιεύτηκε στο διεθνές περιοδικό Environmental Research Discussions.
Η έρευνα πραγματοποιήθηκε από ομάδα Ελλήνων επιστημόνων του Τμήματος Ωκεανογραφίας και Θαλασσίων Βιοεπιστημών του Πανεπιστημίου Αιγαίου, με επικεφαλής τον αναπληρωτή καθηγητή Γιάννη Ανδρουλιδάκη και τους ερευνητές Γιάννη Μαμούτο, Μάνο Ποτήρη, Βασίλη Κολοβογιάννη, Ελίνα Τράγου, Βασίλη Ζερβάκη και Γιάννη Κρεστενίτη.
Παραδοσιακά, η Μαύρη Θάλασσα τροφοδοτείται με μεγάλες ποσότητες γλυκού νερού από ποτάμια όπως ο Δούναβης και ο Δνείπερος, δημιουργώντας μια φυσική «υπερχείλιση» προς το Αιγαίο. Αυτό το επιφανειακό στρώμα λιγότερο αλμυρού νερού ρυθμίζει τη θερμοκρασία, τη θαλάσσια κυκλοφορία και τη βιολογική παραγωγικότητα του Βόρειου Αιγαίου.
Παράλληλα, μεταφέρει θρεπτικά συστατικά, οργανικό φορτίο και ρυπαντές, τα οποία επηρεάζουν την τοπική οικολογία. Φαινόμενα όπως η θαλάσσια βλέννα (mucilage) στη Θάλασσα του Μαρμαρά δείχνουν πώς οι επιπτώσεις μπορούν να φτάσουν μέχρι το Αιγαίο.
Η μελέτη υπογραμμίζει ότι η μείωση της εκροής ξεκινά από τα μεγάλα ποτάμια της Βόρειας Ευρώπης, κυρίως τον Δούναβη, όπου η μακροχρόνια μείωση των βροχοπτώσεων και η αυξημένη εξάτμιση μειώνουν το γλυκό νερό που φτάνει στη Μαύρη Θάλασσα.
Επιπλέον, η διαφορά στάθμης μεταξύ Μαύρης Θάλασσας και Αιγαίου μειώνεται, αποδυναμώνοντας την ανταλλαγή υδάτων. Ταυτόχρονα, η θέρμανση των θαλασσών και η άνοδος της στάθμης επιτείνουν τη μείωση της ροής.
Στο Βόρειο Αιγαίο, τα αποτελέσματα είναι ήδη εμφανή: τα νερά γίνονται πιο αλμυρά, το επιφανειακό στρώμα χαμηλής αλατότητας εξασθενεί και η θαλάσσια παραγωγικότητα μειώνεται, επηρεάζοντας την τροφική αλυσίδα και την αλιεία. Η περιοχή κοντά στην έξοδο των Στενών αποτελεί κρίσιμο σημείο παρατήρησης. Οι σταθμοί παρακολούθησης, οι τακτικές μετρήσεις και οι προσομοιώσεις επιτρέπουν την πρόβλεψη της εκροής και της εξάπλωσης των νερών, καθώς και την παρακολούθηση ρύπων.
Η επαναλειτουργία του παράκτιου ραντάρ στη Λήμνο ενισχύει την ικανότητα πραγματικού χρόνου παρακολούθησης, υποστηρίζοντας την περιβαλλοντική προστασία και τη βιώσιμη διαχείριση των θαλάσσιων πόρων.
► Διαβάστε επίσης: Εμφανίστηκε το «ψάρι της Αποκάλυψης» μήκους 9 μέτρων – Ο θρύλος που συνδέεται με σεισμούς και καταστροφές (pics, vid)
Οι ερευνητές τονίζουν ότι η Μαύρη Θάλασσα, το Αιγαίο και η Ανατολική Μεσόγειος αποτελούν ένα ενιαίο οικοσύστημα, όπου οι αλλαγές σε ένα σημείο επηρεάζουν όλη τη Μεσόγειο.
Η μελέτη καταλήγει ότι η συνεχής επιστημονική παρακολούθηση και η ενίσχυση των υποδομών είναι κρίσιμη για την πρόβλεψη των αλλαγών, τη διαχείριση της αλιείας και την προστασία του περιβάλλοντος, διασφαλίζοντας παράλληλα τη βιωσιμότητα των τοπικών οικονομικών και οικοσυστημάτων.
