Ο καθηγητής Κώστας Παπαζάχος, παρουσιάζει μια σειρά από νέα σενάρια διαχείρισης ηφαιστειακού κινδύνου για τη Σαντορίνη, τα οποία βασίζονται σε εξειδικευμένες προσομοιώσεις σχετικά με πιθανό τσουνάμι που θα μπορούσε να προκληθεί από την ενεργοποίηση του υποθαλάσσιου ηφαιστείου Κολούμπο, το οποίο βρίσκεται περίπου 6 χιλιόμετρα βορειοανατολικά του νησιού.
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του, ακόμη και στα πιο έντονα σενάρια, λιμάνια και παράκτιες περιοχές εντός της καλντέρας δεν κινδυνεύουν, καθώς η γεωμορφολογία και το ανάγλυφο λειτουργούν προστατευτικά. Αντίθετα, ανατολικές και νοτιοανατολικές παραλίες θεωρούνται πιο εκτεθειμένες, με το τσουνάμι να μπορεί να φτάσει σε πολύ σύντομο χρόνο – από 2 έως 3 λεπτά στις βορειοανατολικές ακτές και έως 10 λεπτά στη νοτιοανατολική πλευρά, όπως η Περίσσα ή το Καμάρι. Παρότι ο χρόνος είναι περιορισμένος, ο καθηγητής επισημαίνει ότι είναι επαρκής για ασφαλή μετακίνηση, εφόσον υπάρχει ενημέρωση και ψυχραιμία.
Οι εκτιμήσεις αυτές βασίζονται σε δημοσιευμένη μελέτη στο Bulletin of Volcanology, η οποία εξετάζει τον κίνδυνο δημιουργίας τσουνάμι από διάφορους μηχανισμούς, με έμφαση στις υποθαλάσσιες κατολισθήσεις εντός ή στις πλαγιές του κρατήρα του Κολούμπο. Στη μελέτη γίνεται επίσης αναφορά στη μεγάλη έκρηξη του 1650, η οποία προκάλεσε ισχυρά κύματα στη Σαντορίνη.
Με στόχο την καλύτερη κατανόηση των διαδικασιών, πραγματοποιήθηκαν νέες προσομοιώσεις με τρία διαφορετικά μοντέλα κατολίσθησης. Από τις αναλύσεις προέκυψαν σύμφωνα με τον καθηγητή τα ακόλουθα συμπεράσματα:
Πρώτον, το τσουνάμι φτάνει γρήγορα στη Σαντορίνη, προκαλώντας εισχώρηση νερού στη στεριά με ταχύτητες που μπορεί να φτάσουν από 7 έως 45 χλμ/ώρα.
Δεύτερον, σε κατολίσθηση στις πλαγιές του ηφαιστείου, οι επιπτώσεις είναι περιορισμένες, όμως σε πλήρη κατάρρευση της καλντέρας τα κύματα μπορούν να φτάσουν τα 10 μέτρα στη βορειοανατολική πλευρά και τα 5 μέτρα σε ανατολικές και νοτιοανατολικές παραλίες όπως Μονόλιθος, Καμάρι και Περίσσα.
Τρίτον, το δυσμενέστερο σενάριο παρουσιάζει μεγάλη ομοιότητα με τα φαινόμενα που καταγράφηκαν μετά την έκρηξη του 1650, κάτι που αποτελεί ένδειξη για τον μηχανισμό που προκάλεσε το ιστορικό τσουνάμι.
Τέταρτον, στις περιοχές εντός της καλντέρας – όπως ο Γυαλός, ο Αθηνιός και ο Κόρφος Θηρασιάς – το κύμα φτάνει σε 6 έως 8 λεπτά, με ύψος που δεν ξεπερνά το 1 μέτρο.
Ο κ. Παπαζάχος τονίζει ότι ακόμη και στα πιο ακραία σενάρια, η καλντέρα της Σαντορίνης παραμένει ασφαλής. Οι καταρρεύσεις και οι μετακινήσεις αφορούν αποκλειστικά την περιοχή του Κολούμπο, αλλά η υποθαλάσσια μετακίνηση μεγάλων όγκων νερού μπορεί να προκαλέσει τσουνάμι που θα πλήξει τις ανατολικές ζώνες του νησιού.
Παράλληλα, εξηγεί ότι αυτά τα σενάρια δεν εκπονούνται επειδή υπάρχει άμεσος κίνδυνος, αλλά ως απαραίτητο εργαλείο προετοιμασίας και διαχείρισης κρίσεων. Στο μέλλον, η Σαντορίνη θα μπορούσε να γίνει “tsunami safe”, με οριοθετημένες περιοχές ασφαλείας και σαφή σχέδια εκκένωσης για κατοίκους και επισκέπτες.
Όπως επισημαίνει, η ύπαρξη τέτοιας επιστημονικής βάσης είναι κρίσιμη για τον καθορισμό μέτρων προστασίας, την ενημέρωση του πληθυσμού και την επικαιροποίηση των σχεδίων αντιμετώπισης του ηφαιστειακού κινδύνου.
Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ
