Τα στελέχη της αγοράς και οι κολαούζοι τους, τα στελέχη της κυβέρνησης, αγαπούν να μιλούν για τη «χαμηλή παραγωγικότητα» (των εργαζομένων λένε αυτοί) όταν καλούνται να δικαιολογήσουν το τραγικά χαμηλό επίπεδο των μισθών στην Ελλάδα.
Οπότε σήμερα θα επιχειρήσουμε σε αυτό το σύντομο σημείωμά μας να διαλύσουμε κάμποσους μύθους, να προσγειώσουμε κάποιους που πετάνε στα σύννεφα και να ξεμασκαρώσουμε τους υποκριτές και τους φαρισαίους της κυβέρνησης και της αγοράς. Πάμε λοιπόν.
Το μέγεθος του προβλήματος
Καταρχάς, να δούμε πόσο σοβαρό είναι το πρόβλημα. Των μισθών. Διότι εκεί υπάρχει πρόβλημα. Σύμφωνα λοιπόν με τα επίσημα στοιχεία της Eurostat, ο διάμεσος μισθός στην Ελλάδα, εκφραζόμενος σε μονάδες αγοραστικής δύναμης (ΡΡΡ) και όχι ονομαστικές τιμές, είναι ο χαμηλότερος στην Ε.Ε. των 27.
Ο απολύτως χαμηλότερος. 27οι στους 27. Η εξέλιξη αυτή προέκυψε τα τελευταία 7 χρόνια, το 2019 ήμασταν στην 23η θέση, όπου είχαμε κατρακυλήσει στην εποχή των μνημονίων, από τη 12η θέση όπου βρισκόμασταν το 2009. Ο διάμεσος ελληνικός μισθός είναι στο 45% του ευρωπαϊκού, μάλιστα. Αυτά λοιπόν περί μισθών. Ας δούμε και στα περί παραγωγικότητας.
Πόσο παραγωγικοί είμαστε
Να ξεκινήσουμε από τα απολύτως στοιχειώδη: η παραγωγικότητα δε μετριέται ανά εργαζόμενο, είναι σταθερό μέγεθος της συνολικής οικονομικής δραστηριότητας. Βεβαίως με δημιουργική λογιστική βγαίνει “ανά μονάδα εργασίας” ή “ανά ώρα”, αλλά το μέγεθος αυτό καθαυτό δεν έχει σε τίποτε να κάνει με τους εργαζόμενους. Έχει να κάνει με το πόσο παραγωγική είναι η οικονομία γενικά.
Στο μέγεθος αυτό η Ελλάδα είναι, λέει, χαμηλά στην ευρωπαϊκή κατάταξη. Εεε... όχι ακριβώς. Όχι τόσο χαμηλά όσο ισχυρίζονται οι επαΐοντες. Ας δούμε την ευρωπαϊκή κατάταξη.
Μία ενδιαφέρουσα λεπτομέρεια
Καταρχάς αξίζει να πούμε κάτι που περνά απαρατήρητο. Σε ΟΛΕΣ τις συζητήσεις περί παραγωγικότητας, είτε στα media είτε στα υπουργικά συμβούλια είτε οπουδήποτε αλλού, χρησιμοποιούνται τα στατιστικά του ΟΟΣΑ από το 2022.
Έλα μου ντε όμως που τα τελευταία 3 χρόνια τα στοιχεία έχουν αλλάξει πολύ. Και υπάρχουν διαθέσιμα στοιχεία του 2025 που δίνουν μια εντελώς διαφορετική εικόνα. Στοιχεία επίσημα της Κομισιόν που τα έχει προμηθεύσει η Eurostat, που είναι και ο επίσημος φορέας της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Παραγωγικότητα «ανά ώρα εργασίας»
Βεβαίως η Eurostat μετρά και την παραγωγικότητα ανά ώρα εργασίας στην Ε.Ε., όπως μετρά και όλα τα άλλα. Ας δούμε λοιπόν πού βρίσκεται η Ελλάδα το 2025, τα στοιχεία του οποίου έχουν γίνει διαθέσιμα. Σύμφωνα, λοιπόν, με τη Eurostat και την Κομισιόν, η μέση παραγωγικότητα ανά ώρα εργασίας (βάσει του σχετικού δείκτη) είναι 1,4 στην Ε.Ε. και 1 στην Ευρωζώνη. Οι μέσοι όροι είναι αυτοί.
Οι ιθύνοντες της αγοράς και της κυβέρνησης μάς διαβεβαιώνουν ότι η Ελλάδα έχει παραγωγικότητα «πολύ κάτω από τον μέσο όρο της Ε.Ε.». Ε, λοιπόν, αυτό είναι ένα τερατώδες ψέμα. Στις μετρήσεις του 2025 η παραγωγικότητα μίας ώρας εργασίας στην Ελλάδα μετρήθηκε στο 2,6. Δηλαδή 1,2 μονάδες πάνω από τη μέση παραγωγικότητα στην Ε.Ε.!! Αυτό πώς ακριβώς είναι «είμαστε χαμηλά στην παραγωγικότητα»;
Μόνο πέντε πάνω από την Ελλάδα
Εκφραζόμενη λοιπόν σε μέση παραγωγικότητα ανά ώρα εργασίας, το μέγεθος για την Ελλάδα βρίσκεται χαμηλότερα μόνο κάτω από πέντε (αριθμός: 5!!!) χώρες της Ε.Ε.
Οι οποίες είναι η Ιρλανδία (10,5), η Λετονία (4,2), η Πολωνία (4,1), η Ρουμανία (3,9), η Λιθουανία (2,8) και η Ολλανδία (2,7). Από τις “οικονομικές υπερδυνάμεις” της Ε.Ε., η Γερμανία έχει τη θλιβερή παραγωγικότητα του 0,4, η Γαλλία πάει καλύτερα με 1,5, η Ιταλία... άστα καλύτερα (-0,8!!!) και, όπως είπαμε, ο μέσος όρος είναι 1,4, με την Ελλάδα στο 2,6.
Δηλαδή η μέση παραγωγικότητα ανά ώρα εργασίας στην Ελλάδα είναι 1,2 πάνω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, σχεδόν διπλάσια!
Υπάρχουν κι άλλα
Είναι ενδιαφέρον ότι η μέση παραγωγικότητα βγαίνει ανά ώρα εργασίας, αφού οι Έλληνες εργαζόμενοι είναι στην κορυφή (μας απειλούν μόνο οι Πολωνοί, οι άλλοι είναι... χιλιόμετρα μακριά) όσον αφορά στις ώρες εργασίας!
Δηλαδή ο Έλληνας εργαζόμενος, βάσει του συστημικού τρόπου μέτρησης της παραγωγικότητας, είναι ακόμη πιο παραγωγικός, αφού όχι μόνο είναι σχεδόν δύο φορές πάνω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, αλλά δουλεύει και περισσότερες ώρες, οπότε η τελική παραγωγικότητα είναι ακόμη υψηλότερη!
Πώς είναι δυνατόν;
Οπότε, ας αναρωτηθούμε όλοι μαζί: ΠΩΣ ΔΙΑΤΑΝΟ (για να μην πω κάτι πιο χοντρό) δικαιολογούνται οι τραγικά χαμηλοί μισθοί στη χώρα μας, από τη στιγμή που είμαστε στην πρώτη εξάδα των πιο παραγωγικών εργαζομένων βάσει των επίσημων στατιστικών στοιχείων της Ε.Ε.;
Άλλη μια «λεπτομέρεια»
Βεβαίως να πούμε και κάτι ακόμη: υποτίθεται ότι οι παραγωγικές οικονομίες είναι εκείνες που έχουν μεγάλο μέγεθος επιχειρήσεων (στην Ελλάδα το 99,9% των επιχειρήσεων είναι ατομικές, πολύ μικρές ή μικρές), υψηλό βαθμό εξειδίκευσης, υψηλό βαθμό καινοτομίας και πολλές νεοφυείς επιχειρήσεις και άφθονες επενδύσεις.
Και αυτό είναι αλήθεια - η παραγωγικότητα δεν έχει να κάνει με την ικανότητα του εργαζόμενου, αλλά μετρά δομικά μεγέθη της οικονομίας. Θα μου πείτε... πώς εξηγείται ότι είμαστε παραγωγικοί αφού σε όλους αυτούς τους τομείς είμαστε... πάτος;
Ε, προφανώς στο σκέλος των επενδύσεων πάμε καλύτερα, διότι μπήκαν στη χώρα τα κονδύλια του Ταμείου Ανάκαμψης, τα οποία χρεωθήκανε κυρίως το 2025. Άλλη εξήγηση δεν υπάρχει, στην καινοτομία είμαστε πάτος, για το μέγεθος των επιχειρήσεων τα είπαμε παραπάνω, δεν εξηγείται αλλιώς.
Στον κουβά και γρήγορα
Οπότε εδώ “πάει κουβά” το εξαιρετικά δημοφιλές μεταξύ των νεοφιλελεύθερων (αν)εγκέφαλων αφήγημα, οι οποίοι θεωρούν ότι αιτία για τους χαμηλούς μισθούς στη χώρα μας είναι η χαμηλή παραγωγικότητα.
Οι μισθοί είναι τραγικά χαμηλοί στην Ελλάδα διότι η κυβέρνηση Μητσοτάκη έχει δώσει “γη και ύδωρ” στους εργοδότες, έχει προσαρμόσει το σύνολο της νομοθεσίας στα μέτρα τους και αρνείται σθεναρά να άρει το μνημονιακό πλαίσιο που πρακτικά δυναμιτίζει κάθε προσπάθεια ελεύθερων διαπραγματεύσεων και συλλογικών συμβάσεων.
Γ.Ψ.
