Οι σφαίρες δε χωρούν σε καμία “υπέρβαση”... Είκοσι μία σφαίρες. Ένας 20χρονος νεκρός. Αυτά είναι τα αδιαμφισβήτητα δεδομένα. Και όσο κι αν επιχειρείται να “στρογγυλευτεί” η εικόνα με διοικητικές διατυπώσεις και πολιτικές εξηγήσεις, η ουσία δεν αλλάζει: μια ανθρώπινη ζωή χάθηκε από αστυνομικά πυρά. Η επίσημη παραδοχή ότι υπήρξε “υπέρβαση” μπορεί να αποτελεί μια πρώτη αναγνώριση πως κάτι δε λειτούργησε όπως θα έπρεπε.
Δεν απαντά όμως στο βασικό ερώτημα: Πώς φτάνει ένα περιστατικό καταδίωξης να καταλήγει σε 21 πυροβολισμούς; Ποιο επιχειρησιακό πρωτόκολλο δικαιολογεί ένα τέτοιο τέλος, όταν δεν τεκμηριώνεται άμεση απειλή για τη ζωή των αστυνομικών;
Αυτά δεν είναι ερωτήματα αντιπολίτευσης. Είναι ερωτήματα μιας κοινωνίας που απαιτεί οι κανόνες να ισχύουν για όλους, ακόμη και για εκείνους που έχουν αναλάβει να τους επιβάλλουν.
Η αυστηρότητα έχει... αποδέκτες
Δεν είναι λίγοι εκείνοι που διαπιστώνουν ότι η κρατική πυγμή εμφανίζεται με διαφορετική ένταση, ανάλογα με το ποιος βρίσκεται απέναντι. Η εικόνα είναι γνώριμη. Οι επιχειρήσεις εντυπωσιασμού στήνονται εύκολα απέναντι στους αδύναμους, στους μετανάστες, στους διαδηλωτές, σε όσους δε διαθέτουν πολιτική ή οικονομική ισχύ. Εκεί οι μηχανισμοί λειτουργούν με ταχύτητα, αποφασιστικότητα και πολλές φορές με υπερβάλλοντα ζήλο.
Αντίθετα, όταν το πεδίο αφορά ισχυρά οικονομικά συμφέροντα, μεγάλες επιχειρήσεις ή πρόσωπα με επιρροή, οι ίδιες αντανακλαστικές κινήσεις σπανίζουν. Και αυτή η αντίφαση τροφοδοτεί την αίσθηση ότι η ισονομία εξακολουθεί να αποτελεί ζητούμενο.
Η ασφάλεια δεν τελειώνει στον δρόμο
Την ίδια περίοδο, ένας ακόμη εργαζόμενος, 54 ετών, κατέληξε ύστερα από τη φονική έκρηξη σε εργοστάσιο στον Ασπρόπυργο. Μία ακόμη προσθήκη στη μακρά λίστα των εργατικών δυστυχημάτων, που βαφτίζονται σχεδόν μηχανικά “ατυχήματα”. Όμως, πίσω από κάθε τέτοιο περιστατικό υπάρχουν οικογένειες που θρηνούν, ελλείψεις που πρέπει να ερευνηθούν και ευθύνες που δεν μπορεί να εξαφανίζονται μέσα σε μια δικογραφία. Αν η δημόσια ασφάλεια είναι πράγματι προτεραιότητα, τότε αρχίζει από τον χώρο εργασίας. Από τις συνθήκες που επιτρέπουν στον εργαζόμενο να επιστρέφει ζωντανός στο σπίτι του. Εκεί, όμως, η κρατική παρουσία δείχνει συχνά πολύ πιο διακριτική απ’ ό,τι στις πλατείες και στις πορείες.
Όταν μια τραγωδία γίνεται πολιτικό εργαλείο
Η δολοφονία της Βάγιας Νέστορα δεν αφήνει κανένα περιθώριο παρερμηνειών. Πρόκειται για μια αποτρόπαιη εγκληματική ενέργεια, που αφαίρεσε μια ανθρώπινη ζωή.
Η ποινική ευθύνη ανήκει αποκλειστικά στους φυσικούς αυτουργούς, εφόσον αυτή αποδειχθεί από τη Δικαιοσύνη. Ωστόσο, άλλο πράγμα η απονομή δικαιοσύνης και άλλο η πολιτική αξιοποίηση μιας τραγωδίας. Οι πρόωρες ερμηνείες, οι ιδεολογικές ταμπέλες και οι επικοινωνιακές υπερβολές δεν υπηρετούν την αλήθεια. Υπηρετούν μόνο την πόλωση.
Παράλληλα, γεννάται ένα ακόμη εύλογο ερώτημα. Πώς είναι δυνατόν ομάδες που εμφανίζονται επί χρόνια σε σοβαρές εγκληματικές ενέργειες να συνεχίζουν τη δράση τους χωρίς να εξαρθρώνονται αποτελεσματικά; Το ερώτημα αυτό αφορά την αποτελεσματικότητα των διωκτικών Αρχών και όχι την κομματική αντιπαράθεση.
Η Μαρφίν απαιτεί αλήθεια, όχι επικοινωνία
Δεκαέξι χρόνια μετά τη δολοφονική επίθεση στη Μαρφίν, κάθε ουσιαστική εξέλιξη στην έρευνα είναι καλοδεχούμενη. Οι οικογένειες των θυμάτων δικαιούνται να μάθουν ποιοι ευθύνονται. Η προϋπόθεση, όμως, είναι μία. Οι ανακοινώσεις να στηρίζονται σε στοιχεία και όχι στην ανάγκη διαμόρφωσης της πολιτικής επικαιρότητας. Η συγκεκριμένη υπόθεση έχει χρησιμοποιηθεί πολλές φορές στο παρελθόν ως πεδίο επικοινωνιακών εντυπώσεων, χωρίς τελικό αποτέλεσμα. Γι' αυτό και η κοινωνία αντιμετωπίζει κάθε νέα εξαγγελία με επιφύλαξη, περιμένοντας αποδείξεις και όχι τίτλους.
Το πραγματικό στοίχημα
Η δημοκρατία δε δοκιμάζεται μόνο όταν διαπράττονται εγκλήματα. Δοκιμάζεται κυρίως από τον τρόπο που τα αντιμετωπίζει η Πολιτεία. Η ισχύς του κράτους δεν αποδεικνύεται από τον αριθμό των συλλήψεων, ούτε από τη σκληρότητα των επιχειρήσεων. Αποδεικνύεται όταν ο νόμος εφαρμόζεται με την ίδια συνέπεια απέναντι στον ισχυρό και στον αδύναμο, στον ένστολο και στον πολίτη, στον εργοδότη και στον εργαζόμενο. Γιατί το κράτος δικαίου δεν μπορεί να λειτουργεί επιλεκτικά. Ή ισχύει για όλους ή, αργά ή γρήγορα, παύει να είναι κράτος δικαίου.
