Ομολογώ ότι για την “Ελπίδα” κρατούσα εξαρχής μικρό καλάθι. Όχι επειδή δεν ήθελα να πετύχει. Αντίθετα, κάθε πολιτική πρωτοβουλία που επιχειρεί να δώσει φωνή σε όσους η κοινωνία και το πολιτικό σύστημα έμαθαν να ζουν αόρατοι, αξίζει να δοκιμαστεί.
Το ίδιο ίσχυε και για την επικεφαλής της. Ήταν φανερό ότι βρέθηκε μέσα σε λίγους μήνες να σηκώνει ένα φορτίο δυσανάλογο των εμπειριών και των πολιτικών της αντοχών. Η αδεξιότητα, οι λανθασμένοι χειρισμοί, ακόμη και η αμηχανία μπορούσαν εύκολα να αποδοθούν στην απειρία. Μέχρι εκεί, όμως.
Όταν οι πολίτες έμειναν στην αφίσα
Σύντομα έγινε εμφανές ότι το μεγαλύτερο πρόβλημα δεν ήταν η έλλειψη πολιτικής εμπειρίας. Ήταν ότι το εγχείρημα άρχισε να μοιάζει περισσότερο με κλειστό κύκλο προσώπων, παρά με ανοιχτό κοινωνικό κίνημα. Οι πολίτες που υποτίθεται θα αποτελούσαν τη δύναμη της προσπάθειας έμειναν διακοσμητικοί. Αντί γι' αυτούς, πρωταγωνιστικό ρόλο απέκτησαν οι αυλικοί, οι πρόθυμοι χειροκροτητές και όσοι θεώρησαν ότι η προσωπική εγγύτητα στην ηγεσία είναι πολιτικό προσόν. Και όταν εμφανίστηκαν οι πρώτες διαφωνίες, η αντίδραση ήταν αποκαλυπτική. Όσοι μέχρι χθες φωτογραφίζονταν ως συνοδοιπόροι, βαφτίστηκαν μέσα σε μια νύχτα υπονομευτές, επίδοξοι καταληψίες της... καρέκλας και εχθροί της ανεξαρτησίας.
Η εύκολη στοχοποίηση των πρώην συνεργατών είναι ίσως η πιο βολική άμυνα. Δεν είναι όμως και η πιο πειστική. Γιατί, στο τέλος της ημέρας, εκείνος που επιλέγει τους συνεργάτες του αναλαμβάνει και την ευθύνη των επιλογών του. Δεν μπορεί όλοι οι άλλοι να αποδεικνύονται ξαφνικά ακατάλληλοι.
Το λάθος δεν ήταν μόνο ο πλειστηριασμός
Η υπόθεση του πλειστηριασμού λειτούργησε σαν καταλύτης. Είναι αλήθεια ότι δεν είναι λίγοι εκείνοι που συμμετέχουν τυπικά σε εταιρείες συγγενών ή φίλων για πρακτικούς ή διαδικαστικούς λόγους. Αυτό από μόνο του δε συνιστά απόδειξη δόλου. Το πολιτικό πρόβλημα γεννήθηκε αλλού.
Εκεί όπου θα περίμενε κανείς μια καθαρή και ανθρώπινη συγνώμη, ακούστηκαν νομικές ακροβασίες, τεχνικές εξηγήσεις και συγκρίσεις με επαγγελματίες πολιτικούς που απέκτησαν πολύ περισσότερα ακίνητα ή βαρύτερο πολιτικό παρελθόν. Σαν να επιχειρήθηκε να αλλάξει το ερώτημα. Όχι αν έγινε λάθος, αλλά ποιος έχει κάνει μεγαλύτερο. Πρόκειται για τη γνωστή ελληνική συνταγή: αντί να απαντάς για τον εαυτό σου, δείχνεις τον διπλανό. Μόνο που η κοινωνία έχει κουραστεί να παρακολουθεί διαγωνισμούς υποκρισίας.
Η συγνώμη που θα έσωζε την εικόνα
Η ειρωνεία είναι ότι ίσως όλα να είχαν τελειώσει μέσα σε λίγα λεπτά.
Μια απλή, ειλικρινής φράση: «Έκανα λάθος. Δεν αντιλήφθηκα τις συνέπειες. Ζητώ συγνώμη». Χωρίς αστερίσκους. Χωρίς υποσημειώσεις. Χωρίς νομικές ερμηνείες.
Αυτή η συγνώμη δεν ειπώθηκε ποτέ. Και όταν η πολιτική αρνείται να αναγνωρίσει το προφανές, το κενό το καλύπτει η δημόσια εικόνα. Έτσι, η “Μαρία των Τεμπών”, που έγινε σύμβολο μιας κοινωνικής απαίτησης για δικαιοσύνη, κινδυνεύει σήμερα να μείνει στη συλλογική μνήμη ως η “Μαρία της doValue”. Και στην πολιτική, οι ταμπέλες που κολλάνε από τα δικά σου λάθη ξεκολλούν πολύ πιο δύσκολα από εκείνες που σου φορτώνουν οι αντίπαλοί σου.
