Υπάρχουν στιγμές που μεγαλύτερη σημασία έχουν όσα δε λέγονται. Στις 48 σελίδες του κυβερνητικού απολογισμού, εκεί όπου γίνεται λόγος για «σύγχρονες και ασφαλείς μεταφορές», τα τρένα... εξαφανίζονται. Ούτε μία αναφορά.
Όπως ούτε στα αεροπλάνα. Μια αποσιώπηση που δύσκολα μπορεί να θεωρηθεί τυχαία, ειδικά τρία χρόνια μετά το έγκλημα των Τεμπών. Και σαν να μην πέρασε μια μέρα, η Ελλάδα εξακολουθεί να βρίσκεται στην ουρά της Ευρώπης στην εφαρμογή του Ευρωπαϊκού Συστήματος Ελέγχου Τρένων (ETCS), του συστήματος που μπορεί να φρενάρει αυτόματα έναν συρμό και να αποτρέψει μια τραγωδία. Παρέα με τη Λετονία, την Πορτογαλία και τη Λιθουανία, η χώρα παραμένει στις τελευταίες θέσεις της σχετικής κατάταξης.
Οι αριθμοί δε συγχωρούν
Δεν πρόκειται για πολιτική κριτική. Το καταγράφει η επίσημη Έκθεση του 2026 του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Σιδηροδρόμων (ERA).
Στο τέλος του 2025 το ETCS παρέμενε ουσιαστικά ανενεργό στο μεγαλύτερο μέρος του δικτύου. Πλήρως λειτουργικό εξακολουθεί να είναι μόνο στο τμήμα Θεσσαλονίκη-Ειδομένη, ενώ στη Θεσσαλία οι τεχνικές ασυμβατότητες και οι καθυστερήσεις κρατούν το σύστημα... στα χαρτιά.
Ακόμη όμως και εκεί όπου μπορεί να χρησιμοποιηθεί, η λειτουργία του “σκοντάφτει” στην ανάγκη σύνδεσης και αποσύνδεσης στην περιοχή της Θεσσαλίας, διαδικασία που απαιτεί 10 έως 12 λεπτά κάθε φορά. Σαν να μην έφτανε αυτό, εκκρεμεί ακόμη και η πιστοποίησή του από τη Ρυθμιστική Αρχή Σιδηροδρόμων.
Η Ελλάδα κοιτάζει την πλάτη της Ευρώπης
Την ώρα που το Λουξεμβούργο διαθέτει κάλυψη ETCS 100%, το Βέλγιο 98% και η Ελβετία 96%, η Ελλάδα εξακολουθεί να μετρά χαμένες ευκαιρίες. Η Δανία και η Σλοβενία έχουν ήδη ξεπεράσει το 35%, ενώ στο τέλος του 2025 το σύστημα κάλυπτε περίπου 22.000 χιλιόμετρα σιδηροδρομικού δικτύου στην Ευρώπη. Εδώ εξακολουθούμε να συζητάμε τα αυτονόητα.
Πρωταθλήτρια στη μαύρη λίστα
Εκεί όμως που η Ελλάδα δεν είναι ουραγός αλλά πρώτη είναι στον πιο θλιβερό πίνακα της έκθεσης: στις ανθρώπινες απώλειες.
Οι 57 νεκροί των Τεμπών κατατάσσουν τη χώρα στην κορυφή της τριετίας 2022-2024, σε ένα από τα μόλις έξι μεγάλα σιδηροδρομικά δυστυχήματα της Ευρώπης με περισσότερους από πέντε νεκρούς.
Το 2024 καταγράφηκαν συνολικά 750 θάνατοι από σιδηροδρομικά δυστυχήματα στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Το 67% αφορά ανθρώπους που κινούνταν παράνομα πάνω ή δίπλα στις γραμμές, το 29% δυστυχήματα σε ισόπεδες διαβάσεις και το 3% συγκρούσεις ή εκτροχιασμούς συρμών λόγω τεχνικών αστοχιών ή ανθρώπινου λάθους. Την ίδια ώρα, οι αυτοκτονίες στις γραμμές παραμένουν η μεγαλύτερη πληγή, με 2.357 περιστατικά μέσα στο 2024, δηλαδή περίπου επτά κάθε μέρα.
Κάποιες φορές, η πιο ηχηρή παραδοχή δε βρίσκεται στις δηλώσεις. Βρίσκεται στις παραλείψεις. Και όταν από έναν απολογισμό λείπουν τα τρένα, την ώρα που οι ράγες εξακολουθούν να κουβαλούν το βάρος των Τεμπών, η σιωπή παύει να είναι λεπτομέρεια. Γίνεται πολιτικό μήνυμα.
