Η ακρίβεια σε επικοινωνιακή διαχείριση διαρκείας και με “μασάζ” της κοινωνίας ανά δίμηνο. Αυτή ήταν η κατάληξη στη σύσκεψη στο Μαξίμου με το γνώριμο μοτίβο των “ανακουφιστικών” ανακοινώσεων...
Με το πλέον γνώριμο σκηνικό των κυβερνητικών εξαγγελιών για την ακρίβεια, επιχειρήθηκε να προβληθεί ως λύση το “πάγωμα” των τιμών για δύο μήνες. Μια κίνηση που, στην πράξη, δεν αναιρεί το βασικό πρόβλημα: ότι οι τιμές έχουν ήδη διαμορφωθεί σε επίπεδα δυσπρόσιτα για τα νοικοκυριά, με αποτέλεσμα η “σταθεροποίηση” να πατά πάνω σε μια ήδη επιβαρυμένη πραγματικότητα.
“Συμφωνία σταθερότητας” με την αγορά και αφήγημα αποκλιμάκωσης
Μετά τη σύσκεψη υπό τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη, ο υπουργός Ανάπτυξης Τάκης Θεοδωρικάκος ανακοίνωσε πως δε θα υπάρξουν νέες αυξήσεις το καλοκαίρι σε βασικά καταναλωτικά προϊόντα, στο πλαίσιο συμφωνίας με σούπερ-μάρκετ και τη βιομηχανία τροφίμων.
Η κυβερνητική ανάγνωση μιλά για «αποκλιμάκωση διεθνών τιμών», που τάχα αποτυπώνεται και στο ράφι, με μειώσεις περίπου 2.000 κωδικών προϊόντων, που φέρεται να φτάνουν έως και 6%. Ωστόσο, οι μειώσεις αυτές συνδέονται με το καθεστώς του πλαφόν στο περιθώριο κέρδους, το οποίο εκπνέει στο τέλος Ιουνίου, δημιουργώντας εύλογα ερωτήματα για τη διάρκεια και τη σταθερότητά τους.
Άτυπες δεσμεύσεις και “συμφωνίες κυρίων” μέχρι το φθινόπωρο
Την ίδια ώρα, η αγορά εμφανίζεται να κινείται σε ένα πλαίσιο άτυπων δεσμεύσεων, με στόχο τη διατήρηση των τιμών στα σημερινά επίπεδα κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού.
Για το φθινόπωρο ήδη προαναγγέλλεται μια νέα “εθνική κοινωνική συμφωνία”, με αντικείμενο τη μείωση τιμών σε βασικά αγαθά ευρείας κατανάλωσης. Ένας κύκλος διαρκών εξαγγελιών που περισσότερο παραπέμπει σε επικοινωνιακή διαχείριση παρά σε δομική αντιμετώπιση του προβλήματος.
Το αποτύπωμα της ακρίβειας στην καθημερινότητα
Πίσω από το κυβερνητικό αφήγημα «συνεργασίας με την αγορά», τα στοιχεία της καθημερινότητας συνθέτουν μια διαφορετική εικόνα:
• Η λογική του “PosoKanei”, όπου ο καταναλωτής καλείται να συγκρίνει τιμές για βασικά αγαθά για ελάχιστες διαφοροποιήσεις, αποτυπώνει περισσότερο μια αγωνία επιβίωσης παρά μια λειτουργική αγορά.
• Έρευνα της Deutsche Bank κατατάσσει την Αθήνα ως την τρίτη ακριβότερη πόλη παγκοσμίως στο κόστος βασικών υπηρεσιών κοινής ωφέλειας, που αγγίζουν το 19% του μέσου μισθού. Παράλληλα, το ενοίκιο ενός διαμερίσματος ενός υπνοδωματίου φτάνει να απορροφά έως και το 57% του εισοδήματος ενός μέσου εργαζόμενου.
• Στα πέντε χρόνια της ακρίβειας, τα τρόφιμα έχουν αυξηθεί κατά 39% και η στέγαση κατά 31%, με δυσανάλογη πίεση στα χαμηλότερα εισοδηματικά στρώματα.
• Ακόμη και το πιο “λαϊκό” προϊόν, το σουβλάκι, έχει μετατραπεί σε δείκτη ακρίβειας: από περίπου 2,50 ευρώ το 2019, ξεπέρασε τα 3 ευρώ το 2022 και σήμερα φτάνει ή και υπερβαίνει τα 4 έως 6 ευρώ.
Η μεγάλη εικόνα πίσω από τις εξαγγελίες
Το συνολικό πλαίσιο δείχνει μια διαρκή προσπάθεια πολιτικής διαχείρισης του ζητήματος της ακρίβειας, με μέτρα περιορισμένης διάρκειας και έντονο επικοινωνιακό αποτύπωμα.
Την ώρα που η πίεση στο εισόδημα παραμένει σταθερά υψηλή, οι παρεμβάσεις μοιάζουν να ακολουθούν περισσότερο τον πολιτικό χρόνο και λιγότερο την πραγματική οικονομική ανάγκη της κοινωνίας.
