Άλλοι πανηγυρίζουν για “διορθώσεις”, άλλοι όμως βλέπουν μια ακόμη επιχείρηση μεταφοράς του προβλήματος πιο κάτω στον χρόνο. Και κάπως έτσι, στο γνωστό ελληνικό έργο των αγροτικών ενισχύσεων, η κυβέρνηση εμφανίζεται να θεραπεύει πληγές που η ίδια άνοιξε, την ώρα που πίσω από τις κουρτίνες μένουν όρθια τα ίδια κυκλώματα που λυμαίνονται δημόσιες εκτάσεις και επιδοτήσεις.
Η νέα τροπολογία που πέρασε από τη Βουλή παρουσιάστηκε περίπου ως πράξη αποκατάστασης για πραγματικούς αγρότες που είχαν βρεθεί εκτός συστήματος λόγω των περσινών προχειροτήτων. Μόνο που πίσω από τη βιτρίνα της “διόρθωσης” πολλοί βλέπουν μια ακόμη βολική παράταση ζωής για όσους έχουν μετατρέψει τα βοσκοτόπια και τα χαρτιά σε βιομηχανία επιδοτήσεων.
Ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης, Κωστής Χατζηδάκης, έσπευσε να εμφανίσει την εξέλιξη ως επιστροφή στην κανονικότητα, λέγοντας ουσιαστικά πως η κυβέρνηση έκανε αυτό που όφειλε εξαρχής να έχει κάνει. Ωστόσο, στο παρασκήνιο, οι απορίες περισσεύουν. Γιατί ενώ επιχειρήθηκε να διορθωθεί ο αποκλεισμός καλλιεργητών σε δημόσιες εκτάσεις, ταυτόχρονα ξανανοίγει διάδρομος για τους γνωστούς “παίκτες” των εικονικών δηλώσεων.
Η “τρύπα” που έμεινε ορθάνοιχτη
Το μεγάλο ερώτημα δεν είναι μόνο ποιος συνέταξε τη συγκεκριμένη τροπολογία, αλλά και με ποια λογική άφησε παράθυρα που επιτρέπουν ξανά παιχνίδια με δημόσιες εκτάσεις και εικονικά βοσκοτόπια.
Θεωρητικά, το νέο πλαίσιο αποκλείει βοσκοτόπια χωρίς ζωικό κεφάλαιο, όπως προβλέπει και το Στρατηγικό Σχέδιο της ΚΑΠ. Στην πράξη όμως, όσοι γνωρίζουν καλά το σύστημα λένε ότι αρκούν τα κατάλληλα χαρτιά για να συνεχίσουν οι ίδιες γνωστές “αλχημείες” με δηλωμένα στρέμματα και κοπάδια που υπάρχουν μόνο στα χαρτιά.
Και κάπως έτσι, μετά τον θόρυβο για τις βιολογικές καλλιέργειες και τα προηγούμενα “κουκουλώματα”, προστίθεται ακόμη ένα επεισόδιο στη μακρά ιστορία του ΟΠΕΚΕΠΕ. Με πολιτική ηγεσία στο υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης που εμφανίζεται να κυνηγά τη φωτιά αφού πρώτα έχει επεκταθεί, και με την Αντιπροεδρία να παίζει πλέον ρόλο γενικού επιτηρητή.
Οι βώλοι που... έμειναν στα χαρτιά
Ακόμη πιο αποκαλυπτική είναι η ιστορία με τους περιβόητους ηλεκτρονικούς βώλους για τα αιγοπρόβατα. Τα ενώτια όπου η αρίθμησή τους δεν είναι μοναδικοί αριθμοί αλλά μεταφερόμενοι όπου βολεύει την μπίζνα και οι δηλώσεις του μητρώου εκμετάλλευσης αιγοπροβάτων στις ΔΑΟΚ των περιφερειών, απλά με τη βούλα αποδείχτηκε ότι ήταν η μεγάλη “τρύπα”, για την οποία όμως κανείς δε θα λογοδοτήσει. Οι ηλεκτρονικό βώλοι, λοιπόν, ένα μέτρο που παρουσιάστηκε ως το «τέλος» στις “μαϊμού” δηλώσεις ζώων και ως εργαλείο πραγματικού ελέγχου, κατέληξε να μοιάζει περισσότερο με άσκηση δημοσίων σχέσεων.
Οι σχετικές διατάξεις ψηφίστηκαν μεν, αλλά χωρίς σαφές χρονοδιάγραμμα εφαρμογής. Όλα μετατέθηκαν σε μελλοντικές υπουργικές αποφάσεις, αφήνοντας ουσιαστικά ανοιχτό το πεδίο για ακόμη μία χρονιά ανεξέλεγκτων δηλώσεων.
Το ίδιο το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης παραδέχτηκε εμμέσως την καθυστέρηση, ξεκαθαρίζοντας ότι ούτε το 2026 οι ηλεκτρονικοί βώλοι θα είναι υποχρεωτικοί για όλους. Η εφαρμογή περιορίζεται μόνο σε πιλοτικό επίπεδο, για όσους κτηνοτρόφους ενταχθούν εθελοντικά στο πρόγραμμα.
Με απλά λόγια; Οι πραγματικοί έλεγχοι πάνε πιο κάτω. Και όσοι έχουν μάθει να “γεννούν” χιλιάδες αιγοπρόβατα στα χαρτιά, συνεχίζουν ανενόχλητοι.
Άλλα έλεγαν τον Γενάρη, άλλα κάνουν τώρα
Κι εδώ αρχίζει το γνωστό ελληνικό μπέρδεμα μεταξύ εξαγγελιών, υποσχέσεων και πραγματικότητας.
Επί υπουργίας Κώστα Τσιάρα, πριν η υπόθεση της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας αρχίσει να βαραίνει πολιτικά, η κυβέρνηση διαβεβαίωνε πως μέχρι το τέλος Μαΐου θα είχε ολοκληρωθεί η τοποθέτηση ηλεκτρονικών βώλων.
Στις 23 Ιανουαρίου, ο τότε υφυπουργός Χρήστος Κέλλας δήλωνε δημόσια ότι από την επόμενη χρονιά το σύστημα θα λειτουργεί με πλήρη ηλεκτρονική καταγραφή, ώστε να είναι γνωστός ο ακριβής αριθμός ζώων.
Λίγο αργότερα, σε σύσκεψη με αντιπεριφερειάρχες και υπηρεσιακούς παράγοντες, ο γενικός γραμματέας Πρωτοψάλτης διαβεβαίωνε πως οι βώλοι θα μπουν μέχρι τέλους Μαΐου και μάλιστα ως υποχρέωση που συνδέεται με το action plan του ΟΠΕΚΕΠΕ.
Τελικά, οι ημερομηνίες πήγαν περίπατο, οι δεσμεύσεις εξαφανίστηκαν και οι «υποχρεώσεις» έγιναν πιλοτικές εφαρμογές. Το μόνο που μένει τώρα είναι να φανεί αν οι Βρυξέλλες θα συνεχίσουν να κάνουν τα στραβά μάτια ή αν το πολιτικό παζάρι δώσει απλώς χρόνο στην κυβέρνηση μέχρι να περάσει ο εκλογικός κάβος.
Γιατί στην Ελλάδα των επιδοτήσεων, φαίνεται πως όλοι μετράνε ψήφους. Και οι πραγματικοί αγρότες. Αλλά και όσοι έμαθαν να ζουν από τις σκιές του συστήματος.
