Το σχέδιο των Βρυξελλών και η σιωπηλή διολίσθηση, σε δυστοπίες, δεν είναι σενάρια συνωμοσίας ή ακραίες λαϊκιστικές απόψεις, απλά είναι ήδη εδώ. Με τη γνωστή βιασύνη που θυμίζει περισσότερο διοικητικό αιφνιδιασμό παρά δημοκρατική ωρίμανση, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή πατάει γκάζι και φέρνει στο προσκήνιο ένα νέο καθεστώς για το διαδίκτυο: πρόσβαση υπό όρους ταυτοποίησης. Όχι αύριο, σχεδόν χθες. Ορίζοντας; Ο Δεκέμβριος του 2026.
“Εθελοντική”
Η “σύσταση” για επαλήθευση ηλικίας παρουσιάζεται αθώα. Μη δεσμευτική, λένε. Εθελοντική, διαβεβαιώνουν. «Για ευαίσθητο περιεχόμενο», ψιθυρίζουν. Ψηφιακή ταυτότητα ή ψηφιακός ζυγός; . Με άλλα λόγια, η ανωνυμία στο διαδίκτυο μπαίνει σε καθεστώς υπό επιτήρηση. Και κάπου εδώ αρχίζει το πραγματικό ερώτημα. Δεν είναι αν θα προστατευτούν οι ανήλικοι, ποιος διαφωνεί;
Είναι ποιος θα διαχειρίζεται τα ίχνη που αφήνουμε πίσω μας. Γιατί κάθε “κλικ”, κάθε σύνδεση, κάθε ψηφιακή ανάσα μετατρέπεται σε δεδομένο. Και τα δεδομένα είναι δύναμη. Για τις υπηρεσίες, για τις εταιρείες, για όποιον μπορεί να τα συγκεντρώνει, να τα διασταυρώνει, να τα εκμεταλλεύεται.
Το έχουμε ξαναδεί
Το έργο το έχουμε ξαναδεί. Ξεκινά με περιορισμένο πεδίο, με ηθικό πρόσημο, με “καλές προθέσεις”. Και επεκτείνεται. Η Αυστραλία άνοιξε αυτόν τον δρόμο τον Δεκέμβριο του 2025. Μέσα σε λίγους μήνες, το μέτρο ξέφυγε από το αρχικό του πλαίσιο και απλώθηκε σε σχολικές εφαρμογές, παιχνίδια, ακόμη και σε συσκευές παρακολούθησης βρεφών. Σήμερα, η ίδια υποδομή ανοίγει διάπλατα και στον ιδιωτικό τομέα.
Και τότε, η γραμμή μεταξύ προστασίας και ελέγχου γίνεται θολή. Επικίνδυνα θολή. Οι Βρυξέλλες διαβεβαιώνουν για την ιδιωτικότητα. Όμως η εμπιστοσύνη δε χτίζεται με δελτία Τύπου, ούτε με τεχνοκρατικές διατυπώσεις. Χτίζεται με πράξεις. Και μέχρι σήμερα, το ισοζύγιο γέρνει αλλού.
Πυλώνας και προϋπόθεση ελευθερίας
Η ανωνυμία στο διαδίκτυο δεν είναι πολυτέλεια. Είναι πυλώνας ελευθερίας. Είναι το δικαίωμα να κινείσαι, να εκφράζεσαι, να αναζητάς χωρίς να καταγράφεσαι. Και αυτό το δικαίωμα δεν εκχωρείται με αντάλλαγμα μια υπόσχεση ότι «τα δεδομένα θα είναι ασφαλή». Γιατί, στο τέλος της ημέρας, το ερώτημα δεν είναι τεχνολογικό. Είναι βαθιά πολιτικό: πόση ελευθερία είμαστε διατεθειμένοι να παραδώσουμε στο όνομα της ασφάλειας;
