Σαν μια παρτίδα “σκραμπλ” διαχειρίζεται η Ευρωπαϊκή Ένωση την κρίση στη Μέση Ανατολή ή πιο συγκεκριμένα, την ελλιπέστατη άμυνά της. “Παίζει” με τις λέξεις μήπως και καταφέρει να γεμίσει το “χάος” που άφησε στην άμυνά της η Αμερική, προσπαθώντας σε κάθε μεταρρύθμιση να “χώσει” μέσα την άμυνα, με το πλέον πρόσφατο παράδειγμα το νέο σχέδιο της Κομισιόν για τη ναυτιλία.
Παρότι η Ε.Ε. βάζει στόχο να χαράξει «βιομηχανική ναυτιλιακή στρατηγική», πρωταγωνίστρια είναι πάλι η άμυνα. Πίσω από κάθε λέξη της Ε.Ε. βρίσκεται πλέον το στοιχειό του πολέμου, καθώς οι επίτροποι προσπαθούν να συμμαζέψουν τα ασυμμάζευτα.
Όχι βέβαια επειδή είναι γενικότερα ανοργάνωτη η ευρωπαϊκή ηγεσία, σε αυτό το σχόλιο θα δούμε τεκμηριωμένα τα ζητήματα που προσπαθεί να “μπαλώσει” τελευταία στιγμή η Ένωση. Γιατί, όπως όλα δείχνουν, μάλλον η “άμυνα” της Ε.Ε. στη «χωρίς την προστασία της Αμερικής» εποχή δεν έχει τρύπες: απλά δεν υπάρχει. Είναι ό,τι έχει απομείνει.
Το “Mare nostrum” είναι αλλουνού
Προ λίγων ημερών ήρθε στην Κομισιόν λοιπόν η “Βιομηχανική Ναυτιλιακή Στρατηγική της Ε.Ε.”, η οποία παρουσιάζει εκ νέου στρατηγικά βήματα για τα λιμάνια της Ευρώπης.
Έγινε λόγος για νηολόγηση πλοίων στην Ευρωπαϊκή Ένωση, για ανανέωση του υπέργηρου στόλου επιβατικών πλοίων, στήριξη του ναυπηγικού και ναυπηγοεπισκευαστικού κλάδου εντός της Ε.Ε. και προώθηση της ναυπηγικής βιομηχανίας υψηλής τεχνολογίας, όπως η ναυπήγηση πλοίων υποστήριξης για υπεράκτια αιολικά πάρκα και υποβρύχια drones, καθώς και η περαιτέρω ανάπτυξη λιμένων διπλής χρήσης, με απλά Ελληνικά, όχι μόνο εμπορικής αλλά και στρατιωτικής, για την ενίσχυση της άμυνας και της ασφάλειας της Ε.Ε.
Αλλά το μεγαλύτερο όλων είναι ότι θεσπίζονται αυστηροί κανόνες για την αντιμετώπιση των κινδύνων ασφαλείας που προκύπτουν από την ιδιοκτησία κρίσιμων λιμενικών υποδομών της Ε.Ε. από τρίτες χώρες και πρωτίστως την Κίνα. Ελέησον, θα έλεγε κανείς, οι επίτροποι βρήκαν τον δρόμο να θεσπίσουν ένα αυστηρό πλαίσιο για τα λιμάνια, στα οποία έχουν τόσες μετοχές οι Κινέζοι, που ουσιαστικά λογίζονται κινέζικα. Εκτός από την ελλιπέστατη άμυνά της, η Ευρώπη έχει ένα “αγκάθι” μέσα στη Μεσόγειο, το οποίο αναβάλει δέκα χρόνια τουλάχιστον να επισημάνει: το “Mare nostrum” δεν είναι εδώ και καιρό ευρωπαϊκό, καθώς τα μεγάλα λιμάνια έχουν βαφτεί κόκκινα.
Μετά από 10 χρόνια βλέπουν το “κόκκινο” στη Μεσόγειο
Ο Πειραιάς είναι βέβαια το ζωντανό παράδειγμα αυτής της κρίσης, που μπορεί να “σκάσει” χωρίς να το καταλάβει η Ε.Ε. μέσα από τα ίδια της τα λιμάνια. Η κινέζικη εταιρεία COSCO είναι γνωστό πως έχει αγοράσει από το 2016 το μεγαλύτερο λιμάνι της Ελλάδας, είναι επίσης γνωστό πως λαμβάνει άμεσες εντολές από την κινεζική κυβέρνηση, όπως όλες άλλωστε οι εταιρείες της χώρας εκείνης. Τον Απρίλιο κλείνουν τα πρώτα 10 χρόνια που η Κίνα έχει τον έλεγχο και 67% μερίδιο στο λιμάνι, και η συμφωνία υπολογίζει άλλα 25 να είναι επικεφαλής.
Έτσι όμως, για να μην τα ρίχνουμε πάντα όλα στην Ελλάδα, το πρόβλημα εξαπλώνεται σε 30 ακόμη ευρωπαϊκά λιμάνια: κινέζικες εταιρείες έχουν μερίδιο στο λιμάνι της Μπριζ στο Βέλγιο, στο λιμάνι του Ρότερνταμ στην Ολλανδία, στο Αμβούργο της Γερμανίας, στο Βάντο Λιγκούρε της Ιταλίας και στα λιμάνια της Βαλένθιας και του Μπιλμπάο στην Ισπανία.
Αυτά είναι τα μεγαλύτερα ευρωπαϊκά λιμάνια στα οποία έχουν “σφραγίσει” το αποτύπωμά τους οι Κινέζοι, με τον εμπορικό κόσμο και τους πολιτικούς αναλυτές να χτυπούν το “καμπανάκι” του κινδύνου για την επικινδυνότητα αυτού του φαινομένου εδώ και καιρό. Ο Έλληνας επίτροπος αρμόδιος για τις βιώσιμες μεταφορές και τον τουρισμό, κ. Απόστολος Τζιτζικώστας, είχε σε παρέμβασή του επισημάνει για παράδειγμα πως «τα λιμάνια της Ευρώπης πρέπει να επανεξετάσουν την ασφάλεια και να εξετάσουν την ξένη παρουσία πιο προσεκτικά».
Το “ας ελπίσουμε” διακύβευμα
Αυτό που παλαιότερα θεωρούταν μία επένδυση, πλέον μοιάζει με πλήγμα στην ασφάλεια της Ε.Ε. Από τα 27 κράτη-μέλη της, τα 22 είναι παράκτια: μόνο η Αυστρία, το Λουξεμβούργο, η Ουγγαρία, η Σλοβακία και η Τσεχία δεν περιβάλλονται από θάλασσα, άρα σε αυτήν την εξίσωση, 22 κράτη-μέλη επί του παρόντος πρέπει να κάνουν πραγματικά τον “σταυρό” τους.
Μία εμπλοκή της Κίνας στον πόλεμο στη Μέση Ανατολή θα ήταν καταστροφική από κάθε άποψη και ξέρουμε ότι η Κίνα βάζει πρώτα το εμπορικό της συμφέρον πριν από οτιδήποτε άλλο, το “άνοιγμα” όμως για να πλήξει την Ευρώπη παραμένει και βρίσκεται σε “κοινή θέα” και σε κάθε λιμάνι, ειδικά στον Πειραιά. Με το “ας ελπίσουμε” λοιπόν πηγαίνει μπροστά η Ε.Ε., παρότι η συζήτηση για τα λιμάνια έχει αρχίσει εδώ και καιρό.
Και οι «επαγγελματίες ανησυχούντες»
Την ίδια στιγμή που αυτός ο κίνδυνος και ο ευρύτερος πόλεμος αχνοφαίνεται, ο πρωθυπουργός της Ελλάδας έκανε λόγο στη Βουλή χθες Τετάρτη για «αχαρτογράφητα νερά».
Η ειρωνεία δε μας ξεπερνά, αγαπητοί αναγνώστες, καθώς ο Κυριάκος Μητσοτάκης έκανε νύξη για τους «επαγγελματίες ανησυχούντες» της κατάστασης.
«Στα “αχαρτογράφητα νερά” αυτών των νέων διεθνών ανακατατάξεων, η εσωτερική σταθερότητα της χώρας γίνεται ακόμα περισσότερο προϋπόθεση ασφάλειας αλλά και προόδου, καλώντας όλους μας σε αυτήν την αίθουσα να αντιληφθούμε ότι είναι καιρός τα μικρά και τα κομματικά να υποχωρούν, επιτέλους, μπροστά στα μεγάλα και τα εθνικά.
Και η αντιπολιτευτική εσωστρέφεια να δώσει τώρα τη θέση της σε μια ευρύτερη οπτική. Και η συναίνεση που ενώνει να επικρατήσει έναντι των συνθημάτων που διχάζουν», είπε και πρόσθεσε χαρακτηριστικά: «Ας τα σκεφτούν όλα αυτά και οι “επαγγελματίες ανησυχούντες”, πότε για την υπεύθυνη θέση της χώρας, πότε και για το Διεθνές Δίκαιο, και ας αντιληφθούν, επιτέλους, ότι η εξωτερική και η αμυντική πολιτική δεν ασκείται με ιδεολογικά, αλλά ασκείται με εθνικά κριτήρια».
