Όταν τα ευρωπαϊκά κονδύλια τσακώνονται μεταξύ τους και όλοι κάνουν τους ανήξερους, υπουργοί, γενικοί γραμματείς, οργανισμοί, ιδιωτικές εταιρείες που σιτίζονται από τα προγράμματα σε συνάφεια ή και διαπλοκή με φορείς εξουσίας, αρχισυνδικαλιστές ισόβιοι, Περιφέρειες, Δήμοι, ΑΜΚΕ, ΜΚΟ, οριζόντιες και κάθετες σχέσεις, “γαλαζοπράσινες ακρίδες” και ό,τι χωράει ο νους σας σε μια απίστευτη διάχυση διαφθοράς.
Αν κάποιος πέφτει από τα σύννεφα με τα όσα αποκαλύπτονται τις τελευταίες ημέρες για τα ευρωπαϊκά και εθνικά κονδύλια κατάρτισης, τη ΓΣΕΕ, τα ΚΕΚ, το Ινστιτούτο Εργασίας της ΓΣΕΕ, τους ειδικούς λογαριασμούς και τα παρακλάδια τους, τότε μάλλον τα τελευταία χρόνια ζούσε σε καμιά μονή χωρίς Wi-Fi. Γιατί αυτό που ξεδιπλώνεται μπροστά μας δεν είναι ένα “σκάνδαλο της στιγμής”, αλλά ένα καλοστημένο οικοσύστημα, που έτρεφε για χρόνια πολιτικούς, συνδικαλιστές, εταιρείες και παρατρεχάμενους.
Και το βασικό ερώτημα δεν είναι αν υπάρχει πρόβλημα. Το πρόβλημα φωνάζει.
Το πραγματικό ερώτημα είναι γιατί όλα αυτά “σκάνε” πάντα πάνω στην εκάστοτε κυβέρνηση, λες και το σύστημα γεννήθηκε χθες, και ποιοι βολεύονται σήμερα από το να εμφανίζεται ένας και μόνο πρόεδρος ως ο “απόλυτος ένοχος”, άντε και μερικοί του φίλοι.
Από την “κατάρτιση” στην κατάρρευση
Το ξεπάτωμα που παρακολουθούμε ανάμεσα σε “πρασινογάλαζες ακρίδες” για τα κονδύλια δεν είναι ούτε τυχαίο, ούτε αθώο. Είναι δημόσιο, αλληλοκαρφωτικό και μυρίζει ενδοσυστημικό πόλεμο. Υπουργοί, πρώην γενικοί γραμματείς, συνδικαλιστές, συγγενικά πρόσωπα, εταιρείες-δορυφόροι, δημοσιογράφοι, εταιρείες δημοσίων σχέσεων και «επιμορφωτικά προγράμματα» δεκάδων εκατομμυρίων μπαίνουν στο “κάδρο”, ενώ η Οικονομική Εισαγγελία και η Αρχή για το Ξέπλυμα ακολουθούν πλέον το χρήμα.
Δεσμεύσεις λογαριασμών, έρευνες για υπεξαίρεση και “ξέπλυμα”, έξι εταιρείες- “φαντάσματα”, άνοιγμα τραπεζικών θυρίδων, συγγενείς που μπαίνουν στο “μικροσκόπιο”. Και κάπου εδώ αναδύεται το απλό, ενοχλητικό ερώτημα: ποιος υπέγραφε; Γιατί κανένα τέτοιο σύστημα δε λειτουργεί χωρίς πολιτικές πλάτες, χωρίς διοικητική συνέχεια και χωρίς ανθρώπους που να ξέρουν το παιχνίδι απ’ έξω κι ανακατωτά.
Δεν ήταν μόνος. Υπήρχε διοίκηση. Και τον προστάτευε...
Η προσπάθεια να εμφανιστεί ο πρόεδρος της ΓΣΕΕ ως μοναχικός πρωταγωνιστής αγγίζει τα όρια της πολιτικής απάτης. Η ΓΣΕΕ έχει διοίκηση, έχει πλειοψηφία, έχει παρατάξεις που για χρόνια στήριζαν σκληρά αυτή την ηγεσία και τις πρακτικές της. Ιδίως η ΠΑΣΚΕ στη διοίκηση της ΓΣΕΕ, η οποία, όταν άρχισαν να πυκνώνουν τα δημοσιεύματα, έφτασε μέχρι και σε επιστολές προς το ΠΑΣΟΚ κεντρικά, με ύφος «κάτω τα χέρια από τον πρόεδρο της ΓΣΕΕ». Όχι αυτοκριτική, όχι απορίες, όχι αποστάσεις. Στήριξη μέχρι τέλους. Άρα, ας μην κοροϊδευόμαστε: υπάρχουν πολλοί που ωφελήθηκαν από το σύστημα αυτό και σήμερα παριστάνουν τους αιφνιδιασμένους. Και υπάρχουν ακόμη περισσότεροι που βρίσκουν βολικό άλλοθι στο να “λείπει” ο πρόεδρος από το προσκήνιο, ώστε να σωπάσουν όλοι οι υπόλοιποι.
Το μεγάλο πολιτικό άλλοθι της κυβέρνησης
Η κυβέρνηση, επισήμως, κρατά αποστάσεις. Ανεπισήμως όμως, η αποσύνθεση της ΓΣΕΕ λειτουργεί ως δώρο εξ ουρανού. Όσο η τριτοβάθμια συνδικαλιστική οργάνωση είναι βυθισμένη σε έρευνες, πορίσματα και εσωτερικές συγκρούσεις, αφού πρώτα ήταν “πιασμένη” και συναλλασσόμενη, τόσο η κυβέρνηση μπορεί να περνά 13ωρη εργασία, αποδόμηση συλλογικών συμβάσεων και αντεργατικά νομοσχέδια χωρίς σοβαρή κοινωνική αντίσταση.
Και η διοίκηση της ΓΣΕΕ; Σιωπή. Ή, για να το πούμε απλά, “την πάπια”. Από την Κρήτη, πόσοι και ποιοι μετείχαν ενεργά σε αυτήν την πλειοψηφία της διοίκησης; Χρόνια τώρα, η ηγεσία της λειτουργούσε ως θεσμικό άλλοθι. Συναινούσε, υπέγραφε, συμμετείχε σε μηχανισμούς διαχείρισης κονδυλίων, ενώ παράλληλα άφηνε την κυβέρνηση να παρουσιάζει κάθε αντεργατική ρύθμιση ως «εκσυγχρονισμό».
Η πρώην γ.γ. Εργασίας και η διαχρονική συνέχεια του κράτους
Κομβικό ρόλο σε όλη αυτή την ιστορία φέρεται να παίζει η κ. Άννα Στρατινάκη. Όχι μόνο για όσα καταλογίζονται ή ερευνώνται, αλλά για τη διαχρονική της παρουσία στον πυρήνα του συστήματος. Υπήρξε γενική γραμματέας Εργασίας, κατά τη διάρκεια της κρίσης και των μνημονίων, σε όλους τους αντεργατικούς νόμους δηλαδή, που ξέσκισαν εκατομμύρια εργαζόμενους: επί κυβέρνησης ΠΑΣΟΚ με πρωθυπουργό τον Γιώργο Παπανδρέου, επί κυβέρνησης του τεχνοκράτη Λουκά Παπαδήμου, επί κυβέρνησης Ν.Δ.-ΠΑΣΟΚ με πρωθυπουργό τον Αντώνη Σαμαρά, και μετά από ένα διάλειμμα τεσσάρων ετών, επέστρεψε το 2019 ως γ.γ. Εργασίας επί κυβέρνησης Κυριάκου Μητσοτάκη. Μιλάμε δηλαδή για ένα πρόσωπο που δεν ανήκει σε μία κυβέρνηση, αλλά σε ένα διαχρονικό κράτος, που γνώριζε σε βάθος το πώς στήνεται το πλαίσιο της επαγγελματικής κατάρτισης και πώς αντλούνται πόροι από ευρωπαϊκά και εθνικά ταμεία.
Όταν λοιπόν η ίδια δηλώνει ότι «την τελική απόφαση και υπογραφή την είχαν οι υπουργοί», τότε το θέμα παύει να είναι υπηρεσιακό. Γίνεται βαθιά πολιτικό.
Υπογραφές, νόμοι και εναλλακτικές οδοί
Τα δημοσιεύματα μιλούν για υπουργούς που είτε σχεδίασαν είτε τροποποίησαν το πλαίσιο ώστε να μην κοπεί η ροή χρηματοδότησης προς τα προγράμματα κατάρτισης, ακόμη και όταν η Ευρωπαϊκή Ένωση έθετε αυστηρούς περιορισμούς. Και όταν τα κοινοτικά κονδύλια στέρευαν, εμφανίζονταν “εναλλακτικές οδοί” μέσω εθνικών πόρων. Χατζηδάκης, Κεραμέως, Παπαθανάσης μπαίνουν στο “κάδρο” των ρεπορτάζ. Κι όμως, κανείς δεν απαντά καθαρά. Κανείς δε λέει: «Ναι, υπέγραψα - ναι, ήξερα - ναι, ελέγξαμε».
Και η Κρήτη; Ποιος θα απαντήσει;
Και εδώ φτάνουμε στο σημείο που οι απορίες γίνονται και τοπικά ενοχλητικές. Υπάρχει ή όχι εμπλοκή του ΙΝΕ-ΓΣΕΕ, Παραρτήματος Κρήτης, σε αντίστοιχα προγράμματα κατάρτισης; Υπήρξαν χρηματοδοτήσεις, συνεργασίες ή ροές χρήματος μέσω ΚΕΚ; Και κυρίως: ποιος θα απαντήσει για τον ρόλο του “Πλοηγός Αναπτυξιακή ΚΕΚ Ηρακλείου” σε τέτοια προγράμματα, για τα οποία “καθάρισε” ο πρόεδρος της ΓΣΕΕ, στο οποίο συμμετέχουν η Αναπτυξιακή Ηρακλείου, η ΠΕΔ Κρήτης και αγροτικοί συνεταιρισμοί; Δεν καταγγέλλουμε. Ρωτάμε. Αλλά ρωτάμε επίμονα, γιατί όταν μιλάμε για δημόσιο και κοινοτικό χρήμα, η σιωπή δεν είναι ουδετερότητα.
Ένα σκάνδαλο χωρίς “βαρύ όνομα”, αλλά με βαρύ σύστημα
Ίσως αυτό ενοχλεί περισσότερο: δεν υπάρχει ένας ολιγάρχης να τον δείξουμε και να πούμε “να το παλιάμπελο”, αν και εδώ ποτέ δεν ξέρεις στο τέλος. Υπάρχει όμως σύστημα, διαχρονικό, πολυεπίπεδο, με μικρότερα ονόματα, αλλά με πολλά εκατομμύρια. Και αυτό είναι πιο επικίνδυνο.
Όχι άλλη αθωότητα
Αν τα μισά απ’ όσα γράφονται ισχύουν, τότε δε μιλάμε για σκανδαλάκια. Μιλάμε για θεσμική σήψη. Και όσο κάποιοι κάνουν τους ανήξερους, τόσο το ίδιο έργο θα επαναλαμβάνεται. Η Δικαιοσύνη ας κάνει τη δουλειά της.
Αλλά η πολιτική ευθύνη δεν παραγράφεται. Και αυτή τη φορά, καλό θα ήταν να απαντήσουν όλοι. Όχι μόνο αυτός που βολεύει να χρεωθεί τα πάντα.
