Όχι ένα μπιπ προειδοποίησης, αλλά εκείνο το μακρόσυρτο, επιθετικό κορνάρισμα, που δε λέει “πρόσεχε”, αλλά “φύγε από τη μέση”. Εκεί ακριβώς συνοψίζεται το πρόβλημα, το θράσος ορισμένων οδηγών που θεωρούν τον δρόμο ιδιοκτησία τους και τον πεζό εμπόδιο.
Η διάβαση πεζών δεν είναι διακοσμητικό στοιχείο του οδοστρώματος. Δεν είναι ζωγραφιά για να ομορφαίνει την άσφαλτο, ούτε σύσταση. Είναι νομικά κατοχυρωμένος χώρος προτεραιότητας και όμως, στην καθημερινότητα πολλών πόλεων αντιμετωπίζεται σαν μια ενοχλητική λεπτομέρεια, που καθυστερεί τον “βασιλιά του δρόμου”, το αυτοκίνητο.
Όταν ο οδηγός κορνάρει σε πεζό που περνά νόμιμα, δεν εκδηλώνει απλώς αγένεια, εκδηλώνει περιφρόνηση προς τον νόμο, την κοινωνική συμβίωση και τελικά την ανθρώπινη ζωή.
Το πρόβλημα είναι η νοοτροπία
Το πιο ανησυχητικό δεν είναι ότι συμβαίνει. Είναι ότι έχει κανονικοποιηθεί. Ο πεζός συχνά απολογείται, επιταχύνει το βήμα, σχεδόν τρέχει για να μην ενοχλήσει. Η κόρνα λειτουργεί σαν εργαλείο επιβολής: εγώ βιάζομαι περισσότερο από σένα, ο χρόνος μου αξίζει παραπάνω. Μια μικρή, καθημερινή εκδοχή κοινωνικού αυταρχισμού, με τέσσερις ρόδες και τιμόνι και ας είμαστε ειλικρινείς, πόσο χρόνο πραγματικά χάνει ένας οδηγός που θα σταματήσει για λίγα δευτερόλεπτα σε μια διάβαση; Σχεδόν τίποτα. Το πρόβλημα δεν είναι ο χρόνος, είναι η νοοτροπία. Είναι η αντίληψη ότι ο δρόμος ανήκει σε όποιον έχει μηχανή και ιπποδύναμη, όχι σε όποιον περπατά. Ότι η κόρνα δεν είναι μέσο αποφυγής κινδύνου, αλλά όπλο εκτόνωσης και εξουσίας.
Αυτή η συμπεριφορά δεν είναι απλώς αντικοινωνική, είναι και επικίνδυνη. Η κόρνα πανικοβάλλει ηλικιωμένους, παιδιά, άτομα με αναπηρία. Ένας πεζός που τρομάζει μπορεί να “παγώσει”, να κάνει λάθος κίνηση, να πέσει, και τότε η βιασύνη μετατρέπεται σε ατύχημα, σε τραυματισμό, σε κάτι πολύ βαρύτερο από μερικά δευτερόλεπτα καθυστέρησης. Φυσικά ευθύνη δεν έχουν μόνο οι οδηγοί.
Η Πολιτεία συχνά απουσιάζει
Διαβάσεις ξεθωριασμένες, κακοφωτισμένες, χωρίς σήμανση. Έλεγχοι σπάνιοι, πρόστιμα σχεδόν ανύπαρκτα στην πράξη. Όταν δεν επιβάλλεται ο κανόνας, επικρατεί ο πιο θρασύς. Όμως αυτό δεν απαλλάσσει κανέναν από την ατομική ευθύνη. Το δίπλωμα οδήγησης δεν είναι απλώς άδεια χρήσης οχήματος, είναι συμβόλαιο κοινωνικής
συμπεριφοράς. Ο πολιτισμός μιας πόλης φαίνεται στο πώς φέρεται στους πιο ευάλωτους.
Ίσως ήρθε η ώρα να ξαναθυμηθούμε κάτι απλό: όλοι πεζοί είμαστε, πριν και μετά το τιμόνι. Λίγος σεβασμός, λίγη υπομονή, ένα φρένο αντί για κόρνα. Δεν είναι παραχώρηση. Είναι στοιχειώδης πολιτισμός.
