Αν μπροστά σε όσα συμβαίνουν αλλού στον δημόσιο βίο τα εκπαιδευτικά μοιάζουν πταίσματα, τότε το Εθνικό Απολυτήριο είναι το πιο καλοπαιγμένο πταίσμα των τελευταίων ετών. Ένα πολιτικό “σίριαλ” με ατελείωτα επεισόδια, χωρίς σενάριο, χωρίς σκηνοθέτη και - το κυριότερο - χωρίς φινάλε.
Στο ίδιο έργο θεατές
Για ακόμη μία φορά, στο ίδιο έργο θεατές. Γενικολογίες, αοριστολογίες, διαρροές “κύκλων του υπουργείου” και αντιφατικές εξαγγελίες για ένα... μη σχέδιο. Ένα σχέδιο που, όπως πάντα, “θα εφαρμοστεί”, απλώς όχι τώρα. Μετατίθεται. Πηγαίνει για το μεθεπόμενο σχολικό έτος. Ή το παραμεθεπόμενο. Ή όταν οι συνθήκες ωριμάσουν. Ή όταν αλλάξει η κυβέρνηση. Ό,τι προκύψει.
Και το ερώτημα απλό: αν το υπουργείο Παιδείας δεν μπορεί να εκδώσει ούτε ένα στοιχειωδώς συντεταγμένο δελτίο Τύπου που να αποσαφηνίζει τι ακριβώς εννοεί όταν λέει “Εθνικό Απολυτήριο”, τότε το πρόβλημα δεν είναι εκπαιδευτικό. Είναι πρόβλημα δημόσιου πολιτικού λόγου.
Δύο τα ζητήματα
Γιατί εδώ δεν έχουμε ένα ζήτημα. Έχουμε δύο. Και είναι εντελώς διαφορετικά. Αλλά στην Ελλάδα έχουμε την κακή συνήθεια να τα κάνουμε όλα έναν αχταρμά και μετά να αναρωτιόμαστε γιατί δε λύνεται τίποτα.
Πρώτον: η κατάρρευση του δημόσιου σχολείου και η συνακόλουθη απαξίωση των τίτλων που παρέχει.
Δεύτερον: ο τρόπος πρόσβασης στην τριτοβάθμια εκπαίδευση, που έχει εξαντλήσει μαθητές, γονείς και κοινωνία μέσω ενός συστήματος Πανελλαδικών που μπορεί να είναι αδιάβλητο, αλλά δεν είναι ούτε ορθολογικό, ούτε δίκαιο, ούτε ευέλικτο.
Όσο αυτά τα δύο συγχέονται - ή, ακόμη χειρότερα, παρουσιάζονται ως ένα ενιαίο πρόβλημα - δε λύνεται ούτε το ένα, ούτε το άλλο. Απλώς παράγεται πολιτικός καπνός.
Επικοινωνιακές πατέντες
Το πρώτο πρόβλημα, αυτό του δημόσιου σχολείου, δε λύνεται με επικοινωνιακές πατέντες. Απαιτεί σύγκρουση. Με παγιωμένες νοοτροπίες αδράνειας, με μικροδιαφθορές, με “μη θίγετε τα ιερά και τα όσια”. Απαιτεί ενεργοποίηση ολόκληρης της εκπαιδευτικής κοινότητας και έναν μακρόπνοο σχεδιασμό. Δηλαδή ακριβώς ό,τι το ελληνικό κράτος δε μας έχει πείσει ποτέ ότι μπορεί να κάνει. Το δεύτερο πρόβλημα - ο τρόπος εισαγωγής στα ΑΕΙ - είναι συγκριτικά πιο εύκολο. Αρκεί να εμπλακούν άνθρωποι που έχουν πραγματική επαφή με την εκπαίδευση. Που έχουν μπει σε τάξη. Που έχουν δει τις παθογένειες του συστήματος από κοντά. Όχι απλώς επιτροπές σοφών, powerpoints και “βέλτιστες πρακτικές” από το εξωτερικό.
Θέλει δουλίτσα
Αλλά αυτά θέλουν δουλειά. Θέλουν χρόνο. Και κυρίως θέλουν πολιτικό κόστος. Κι έτσι, πρακτικά, πάμε πάλι στο γνώριμο ελληνικό φινάλε: έρχονται εκλογές, αλλάζουν τα δεδομένα, αλλάζουν τα πρόσωπα, αλλάζει η ρητορική - και φτου κι απ’ την αρχή. Το Εθνικό Απολυτήριο ξαναμπαίνει στο συρτάρι, μέχρι να ξαναβγεί ως “μεγάλη μεταρρύθμιση” στο επόμενο κυβερνητικό δελτίο. Αχ, Ελλάδα. Η χώρα όπου ακόμη και οι εξετάσεις εξετάζονται... επ’ αόριστον.
