Την ώρα που η κυβέρνηση διά του αντιπροέδρου της Κωστή Χατζηδάκη επιχειρεί να παρουσιάσει ένα “τελικό πακέτο στήριξης” για τον πρωτογενή τομέα, με το αυστηρό μήνυμα ότι «δε θα υπάρξουν άλλα μέτρα», η ελληνική ύπαιθρος “βράζει”.
Όχι μόνο από την ακρίβεια, το κόστος παραγωγής και τις ζωονόσους, αλλά και από κάτι βαθύτερο: την αίσθηση ότι πίσω από τους πίνακες, τα δισ. και τις ανακοινώσεις, η πραγματικότητα στους αγρούς και στα μαντριά δε βγαίνει με τίποτα.
Και όσο οι αγρότες παραμένουν στα μπλόκα, τόσο το κράτος σκληραίνει τη στάση του: από τις δηλώσεις περί “κοινής λογικής” περνά πλέον - σύμφωνα με πληροφορίες - και σε προληπτικές κινήσεις της Δικαιοσύνης, με τον Άρειο Πάγο να εξετάζει ενδεχόμενες διώξεις και πρόστιμα για τους αποκλεισμούς δρόμων. Ένα μήνυμα σαφές: τα τρακτέρ να φύγουν, ακόμα κι αν τα προβλήματα μείνουν.
Κυβερνητικό “όχι” σε επτά μέτωπα
Ο Κωστής Χατζηδάκης, επικαλούμενος τα δημοσιονομικά περιθώρια και τους ευρωπαϊκούς κανόνες, ξεκαθάρισε ότι επτά βασικά αιτήματα των αγροτών δεν ικανοποιούνται. Ανάμεσά τους: οι κατώτατες εγγυημένες τιμές, η αναπλήρωση χαμένου εισοδήματος, ο διπλασιασμός των αγροτικών συντάξεων, ο εμβολιασμός για την ευλογιά, η κατάργηση του Χρηματιστηρίου Ενέργειας.
Με άλλα λόγια, ό,τι αφορά τη δομική επιβίωση του πρωτογενούς τομέα κρίθηκε “εκτός πλαισίου”, ενώ ό,τι αφορά διαχειριστικές παρεμβάσεις παρουσιάστηκε ως γενναία στήριξη.
Ρεύμα στα 8,5 λεπτά, αλλά όχι για όλους
Κεντρικό επικοινωνιακό “χαρτί” της κυβέρνησης αποτέλεσε η μείωση του αγροτικού ρεύματος στα 8,5 λεπτά ανά κιλοβατώρα, μέσω του τιμολογίου ΓΑΙΑ.
Μόνο που υπάρχει ένας αστερίσκος: αφορά αποκλειστικά όσους δεν έχουν ληξιπρόθεσμες οφειλές. «Ξέρετε πόσοι αγρότες χρωστάνε;», αναρωτιέται ο πρόεδρος της Ομοσπονδίας Αγροτικών Συλλόγων Καρδίτσας, Κώστας Τζέλλας.
Η απάντηση είναι απλή: οι περισσότεροι. Και όχι από κακοπληρωσιά, αλλά γιατί το κόστος παραγωγής έχει ξεφύγει, οι τιμές συμπιέζονται και οι αποζημιώσεις καθυστερούν. Έτσι γεννιέται το ερώτημα που θέτουν οι ίδιοι οι κτηνοτρόφοι: Θέλει η κυβέρνηση αγρότες δύο ταχυτήτων;
«Θέλουν να μας εξαφανίσουν» - οργή στα μπλόκα
Οι πρώτες αντιδράσεις ήταν κάθε άλλο παρά ενθουσιώδεις. Ο Σωκράτης Αλειφτήρας μιλά για εμπαιγμό, ειδικά στο θέμα του ρεύματος, ενώ χαρακτηρίζει «ψίχουλα» τα 80 εκατ. ευρώ που αναλογούν σε βαμβάκι και σιτάρι.
Ο Δημήτρης Μόσχος είναι κατηγορηματικός: «Χωρίς εμβόλιο για την ευλογιά των προβάτων δε φεύγουμε από τα μπλόκα».
Και ο Θωμάς Μόσχος θέτει το πολιτικό ερώτημα που κανείς στο Μαξίμου δεν απαντά: Γιατί ο ανταγωνισμός επιτρέπεται στις τιμές των αγροτικών προϊόντων, αλλά απαγορεύεται στο ρεύμα;
H αλήθεια πίσω από την αναδιανομή
Ιδιαίτερη αίσθηση προκαλεί το γεγονός ότι η ίδια κυβέρνηση που δηλώνει πως έχει πληρώσει περισσότερα από ποτέ, ανακοινώνει ταυτόχρονα ότι περισσεύουν 160 εκατ. ευρώ από τη βασική ενίσχυση. Πώς γίνεται, όμως, να περισσεύουν χρήματα όταν οι παραγωγοί δηλώνουν απλήρωτοι; Η απάντηση βρίσκεται στον τρόπο που μετρά το κράτος τις πληρωμές.
ΟΠΕΚΕΠΕ: Πληρωμένα στα χαρτιά
Σύμφωνα με τους ισχυρισμούς του Κωστή Χατζηδάκη, το 2025 καταβλήθηκαν 3,82 δισ. ευρώ σε αγρότες - περισσότερα από κάθε άλλη χρονιά.
Όμως οι πίνακες που παρουσίασε περιλαμβάνουν και ποσά που δεν καταβλήθηκαν ποτέ, καθώς ο ΟΠΕΚΕΠΕ θεωρεί “πληρωμένα” ΑΦΜ που βρίσκονται υπό έλεγχο.
Την ίδια στιγμή, ο Οργανισμός έχει σταματήσει να δίνει αναλυτικά στοιχεία για πληρωμές και εκκρεμότητες, αφήνοντας τους παραγωγούς να αναρωτιούνται ακόμα και πού θα κάνουν ένσταση.
Λείπουν 330 εκατ. ευρώ
Τα στοιχεία είναι αποκαλυπτικά: Από τη βασική ενίσχυση λείπουν περίπου 250 εκατ. ευρώ. Από την εξισωτική αποζημίωση άλλα 80 εκατ. ευρώ. Σύνολο: 330 εκατ. ευρώ μόνο από δύο κατηγορίες πληρωμών. Κι όμως, αυτά τα ποσά φαίνεται να έχουν μπει “όλα στον κουβά”, μαζί με αποζημιώσεις ΕΛΓΑ, παλιές εκκρεμότητες και θεωρητικά κονδύλια, ώστε να βγαίνει μια ωραιοποιημένη εικόνα.
Σκληρό κράτος, εύθραυστη ύπαιθρος
Το πολιτικό μήνυμα είναι σαφές: Η κυβέρνηση κλείνει το κεφάλαιο “αγρότες” επικοινωνιακά, ενώ παράλληλα ανοίγει το κεφάλαιο “ποινικοποίηση των κινητοποιήσεων”. Απέναντι σε μια ύπαιθρο που νιώθει εγκαταλελειμμένη, το κράτος απαντά με αριθμούς που αμφισβητούνται, με μέτρα υπό όρους και με απειλές προστίμων. Κι αν τελικά κάτι κινδυνεύει να “βγει εκτός ορίων”, δεν είναι οι δημοσιονομικοί κανόνες. Είναι η αντοχή του ίδιου του πρωτογενούς τομέα.
