Η κυβέρνηση πετά “λευκή πετσέτα” όσον αφορά στην ουσία της αγροτικής πολιτικής. Προκαλεί ένταση και κοινωνικό αυτοματισμό, ώστε η όποια λύση να εμφανιστεί ως υποχώρηση των αγροτών και όχι ως νίκη τους. Ταυτόχρονα, αφήνει στο απυρόβλητο τα πραγματικά οικονομικά εγκλήματα, τις πολιτικές πελατειακές δομές, τα σκάνδαλα ΟΠΕΚΕΠΕ, τις “μαγειριές” και τους κολλητούς σε εταιρείες.
Το πραγματικό πρόβλημα
Η αγροτιά δε ζητά χάρη. Ζητά δικαιοσύνη, ίσους κανόνες και πολιτική που να υπηρετεί την παραγωγή και όχι την επικοινωνία. Η γη δεν καλλιεργείται με Apps, με φλυαρία ή με επιλεκτική δικαιοσύνη. Στηρίζεται με νόμους που εφαρμόζονται για όλους, με διαφάνεια, με αξιοκρατία. Όσο αυτά θα λείπουν, τότε το πραγματικό πρόβλημα θα είναι το ίδιο το κράτος.
Η κρατική μηχανή εναντίον όσων τολμούν να φωνάξουν
Η ελληνική κυβέρνηση, όταν δεν έχει πολιτική απάντηση, καταφεύγει στην ποινικοποίηση. Όταν δεν έχει σχέδιο, επιστρατεύει τον φόβο και τον κοινωνικό αυτοματισμό. Και όταν χάνει την κοινωνία, στρέφει την κρατική μηχανή εναντίον όσων τολμούν να φωνάξουν. Αυτό ακριβώς βλέπουμε σήμερα, όχι μόνο στην Κρήτη, αλλά σε ολόκληρη την αγροτιά της χώρας.
Ανασύρεται ξανά ο μύθος του “πλούσιου αγρότη με το τρακτέρ”, του χωρικού που δήθεν δεν υποφέρει, που κάθε χρόνο βγαίνει στους δρόμους από συνήθεια και που τα μπλόκα είναι μόνο έκφραση θράσους και όχι απόγνωσης. Είναι το ίδιο αφήγημα που χρησιμοποιείται κάθε φορά που η κυβέρνηση θέλει να αποφύγει την ουσία του προβλήματος: όταν δεν έχει λύση, δημιουργεί ένοχο. Μόνο που η πραγματικότητα είναι αμείλικτη. Οι αγρότες που στήνουν μπλόκα σε όλη τη χώρα - από τη Θεσσαλία, τη Μακεδονία, τη Στερεά Ελλάδα, την Πελοπόννησο και την Κρήτη - δε διαμαρτύρονται από πολυτέλεια. Διαμαρτύρονται γιατί δε βγαίνουν. Το κόστος παραγωγής έχει εκτοξευθεί, η ενέργεια είναι απλησίαστη, τα λιπάσματα και τα φυτοφάρμακα πληρώνονται σαν χρυσός, το νερό λιγοστεύει, τα εργατικά χέρια εξαφανίζονται και η ύπαιθρος ερημώνει. Κι ενώ η αγροτιά υποφέρει, η Πολιτεία έχει μάθει να βλέπει μόνο τον θόρυβο των τρακτέρ και όχι τις αιτίες.
Έξι χρόνια σιωπής, οκτώ ώρες διώξεις
Το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ δεν αποκαλύφθηκε χθες. Από το 2019, οι καταγγελίες για τους “βοσκοτόπους χωρίς ζώα” ήταν δημόσιες, τα στοιχεία ξεκάθαρα και οι ευθύνες προσδιορισμένες. Παρ’ όλα αυτά, για έξι χρόνια, το σκάνδαλο κουκουλώθηκε. Αναρωτιόταν κανείς αν «υπάρχει κάποιος εισαγγελέας σε αυτή τη χώρα». Η απάντηση ήταν ξεκάθαρη: όλοι ποιούσαν τη νήσσα. Χάθηκαν εκατοντάδες εκατομμύρια ευρώ κοινοτικών κονδυλίων και η αξιοπιστία της χώρας υπέστη ανεπανόρθωτο πλήγμα. Οι πραγματικοί παραγωγοί αδικήθηκαν, ενώ οι μηχανισμοί των ημετέρων λειτουργούσαν ανενόχλητοι.
Μόνο η πίεση της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας οδήγησε σε στοιχειώδη δικαστική κινητικότητα. Όχι η ελληνική Δικαιοσύνη, όχι η θεσμική εγρήγορση. Την ίδια στιγμή, οι αγρότες στα μπλόκα διώκονται αστραπιαία, με ταυτοποιήσεις, δικογραφίες, άμεσες εντολές για αυτόφωρα. Έξι χρόνια σιωπής για ένα οικονομικό και πολιτικό σκάνδαλο. Οκτώ ώρες για κοινωνική διαμαρτυρία. Αυτή κι αν είναι επιλεκτική ταχύτητα της Δικαιοσύνης.
Η αντίφαση
Η αντίφαση είναι προκλητική: οι παραγωγοί που τόλμησαν να διαμαρτυρηθούν για την επιβίωσή τους εμφανίζονται ως “ένοχοι” αστραπιαία, χθες στον Βόλο, στον αποκλεισμό του λιμανιού, η Εισαγγελία Βόλου έστελνε τελεσίγραφα για να σπάσει αυτός εντός δύο ωρών, ενώ οι πραγματικοί υπεύθυνοι για εκατομμύρια ευρώ απώλειες, για “μαγειρεμένες” επιδοτήσεις και για παρανομίες στον ΟΠΕΚΕΠΕ παραμένουν ανέγγιχτοι.
“Φραπέδες”, “Χασάπηδες”, Σεμερτζίδου και Μαγειρίας
Το πραγματικό σκάνδαλο δεν είναι φανερό στα κανάλια. Στο επίκεντρο βρίσκονται οι “Φραπέδες”, οι “Χασάπηδες”, η Σεμερτζίδου, ο Μαγειρίας, οι κολλητοί σε εταιρείες πιστοποίησης, οι παράγοντες, οι πρόεδροι του ΟΠΕΚΕΠΕ, υπουργοί και παρατρεχάμενοι. Αυτοί διαχειρίζονται τις επιδοτήσεις, μοιράζουν εκατομμύρια και χαρίζουν προνόμια, χωρίς καμία συνέπεια. Να δείτε σήμερα “μαθήματα” διαχείρισης και “γλέντι” από τον “Φραπέ”, στην παράσταση της πλειοψηφίας των βουλευτών με ελάχιστες εξαιρέσεις, της Εξεταστικής για τον ΟΠΕΚΕΠΕ στη Βουλή. Κάποιοι θα τον έχουν με το “νι” και το “σίγμα”, κάποιοι θα το πιέσουν “τόσο, όσο να μη θιγούν και δικοί τους άνθρωποι μπλεγμένοι και ξηλωθεί το πουλόβερ”, οι περισσότεροι θα ρωτάνε “άσχετα” ή δε θα ξέρουν “τι και πώς να ρωτήσουν”, τουλάχιστον είναι περίπου βέβαιο πως μόνο συγνώμη δε θα του ζητήσουν, αλλά ο “περίπατος” το πιθανότερο είναι να αποδειχθεί “υγιεινός” για τον ίδιο, αλλά και τις “ουρές” της υπόθεσης.
Η κυβέρνηση ανακάλυψε ξανά τον μύθο του “πλούσιου αγρότη”, την ώρα που απέφευγε να δει την εμπλοκή αυτών των μηχανισμών. Κι όλα αυτά χωρίς καμία ποινική ή πολιτική συνέπεια. Το παράδοξο είναι ότι η ίδια πολιτική μηχανή, που κλείνει τα μάτια στον ΟΠΕΚΕΠΕ, στα Τέμπη και στις υποκλοπές, εμφανίζεται αυστηρή απέναντι στην αγροτιά.
Κοινωνικός αυτοματισμός αντί πολιτικής
Η κυβέρνηση επιστρατεύει την προπαγάνδα για να στρέψει την κοινωνία εναντίον των αγροτών. “Οι δρόμοι κλείνουν”, “οι πολίτες ταλαιπωρούνται”, “η κοινωνία αγανακτεί”. Αλλά η κοινωνία δεν αγανακτεί με τους αγρότες. Αγωνιά για την αδικία, την επιλεκτική Δικαιοσύνη και τη διαφθορά που προστατεύει τους ισχυρούς.
Οι αγρότες που διαμαρτύρονται δεν είναι “απείθαρχοι πολίτες”. Είναι οι τελευταίοι φρουροί της ελληνικής υπαίθρου, ενός κόσμου που πεθαίνει χωρίς κρατική στήριξη, αλλά με πλήρη διαφάνεια για τους ημετέρους και τις εταιρικές “μαγειρίες”.
Τέμπη, συγκάλυψη εγκλήματος και επιλεκτική Δικαιοσύνη
Η τραγωδία στα Τέμπη είναι χαρακτηριστική: δεκάδες νεκροί, ευθύνες ξεκάθαρες και ελάχιστη ποινική εξέλιξη. Αντίθετα, για τα μπλόκα, η αντίδραση είναι άμεση: εντολές εισαγγελέων, αυτόφωρα, βαριές κατηγορίες, διαρροές περί εγκληματικής οργάνωσης.
Η ίδια η Δικαιοσύνη, που έκλεινε τα μάτια στα Τέμπη και στον ΟΠΕΚΕΠΕ, εμφανίζεται αυστηρή απέναντι σε τίμιους παραγωγούς. Η ηγεσία του Αρείου Πάγου, με αυτή τη στάση, επιβεβαιώνει ότι λειτουργεί ως θεραπαινίδα της εκτελεστικής εξουσίας.
Αυτή η επιλεκτική στάση αποδεικνύει την προκλητική αντίφαση στη λειτουργία της ελληνικής Δικαιοσύνης: έξι χρόνια σιωπής για πραγματικά εγκλήματα, οκτώ ώρες για ειρηνική κοινωνική διαμαρτυρία.
Ο νόμος για τους πολλούς, η ασυλία για τους λίγους
Η εικόνα είναι σαφής: ο νόμος είναι αυστηρός για τους αγρότες, ευγενικός για τους ισχυρούς. Κακουργήματα βαφτίζονται πλημμελήματα, εγκληματικές οργανώσεις ξεχνιούνται, και οι ευθύνες θολώνουν για όσους έχουν πολιτική ή οικονομική κάλυψη. Οι αγρότες όμως, που διεκδικούν το αυτονόητο, βρίσκονται στο εδώλιο.
Η πολιτική κάλυψη είναι εμφανής: οι ημέτεροι στον ΟΠΕΚΕΠΕ συνεχίζουν να δρουν ανενόχλητοι, ενώ οι αγρότες που υπερασπίζονται το ψωμί τους βρίσκονται στο στόχαστρο. Το μήνυμα είναι σαφές: η κοινωνική διαμαρτυρία τιμωρείται, η διαφθορά προστατεύεται.
Πολιτική ήττα και αποτυχία στρατηγικής
Η αγροτική πολιτική της κυβέρνησης δεν απέτυχε συγκυριακά. Απέτυχε στρατηγικά. Έξι χρόνια εξουσίας χωρίς σχέδιο, χωρίς όραμα, χωρίς δικαιοσύνη. Μόνο επικοινωνία, καταστολή και ένα υποσχόμενο App, που θα αντικαταστήσει την πολιτική.
Η εικόνα των “Φραπέδων”, των “Χασάπηδων”, της Σεμερτζίδου, των κολλητών σε εταιρείες και των μηχανισμών του ΟΠΕΚΕΠΕ έχει ραγίσει οριστικά τη σχέση της κυβέρνησης με τον αγροτικό κόσμο. Η ρήξη δεν μπορεί να επιδιορθωθεί με διαφημιστικά τρικ.
Η ουσία του προβλήματος
Το ζήτημα δεν είναι τα μπλόκα. Είναι η αδυναμία του κράτους να αντιμετωπίσει τα ουσιαστικά προβλήματα της αγροτιάς: το κόστος παραγωγής, το νερό, την έλλειψη χεριών, την ερήμωση της υπαίθρου, τη διαφθορά στις επιδοτήσεις, την ατιμωρησία των ημετέρων. Η αγροτική παραγωγή δε στηρίζεται με εφαρμογές ή επικοινωνιακά τρικ. Στηρίζεται με δίκαιο, διαφάνεια και ίσους κανόνες.
Και όσο η κυβέρνηση συνεχίζει να ποινικοποιεί την αγροτιά, να παραμένει σιωπηλή για τα πραγματικά σκάνδαλα και να προστατεύει τους ισχυρούς, τόσο τα προβλήματα θα βαθαίνουν, τόσο η κοινωνία θα θυμώνει και τόσο η κρίση στην ύπαιθρο θα κλιμακώνεται.
Η Κρήτη ως παράδειγμα
Η Κρήτη, αν και μόνο ένα παράδειγμα, δείχνει ξεκάθαρα πώς λειτουργεί η επιλεκτική Δικαιοσύνη: ταχύτητα στις διώξεις, αυστηρότητα απέναντι στους αγρότες, ατιμωρησία των ημετέρων. Οι μπλόκοι ταυτοποιούνται και διώκονται, ενώ οι μεγάλες απάτες παραμένουν στο απυρόβλητο. Η αντίφαση δεν είναι μόνο πολιτική, είναι θεσμική.
