Το να προσπαθείς να πολεμήσεις την καλπάζουσα ακρίβεια της ελληνικής αγοράς με τα μέτρα στα οποία επιμένει η κυβέρνηση Μητσοτάκη να αντιμετωπίζει το θέμα τα τελευταία 4,5 χρόνια είναι σαν να προσπαθήσεις να σβήσεις μια μαινόμενη δασική πυρκαγιά με ένα... νεροπίστολο.
Πάλι με τα “καλάθια”
Η κυβέρνηση προσπάθησε (λέμε τώρα) να “αντιμετωπίσει την ακρίβεια” πρώτα απευθυνόμενη στο... φιλότιμο των επιχειρήσεων. Δε χρειάζεται να σχολιάσουμε τίποτε εδώ, είναι απλώς κίνηση επικοινωνιακή, αφού οι εταιρείες δε λειτουργούν με γνώμονα το φιλότιμο, αλλά τα κέρδη.
Οπότε μία εντυπωσιακή... τρύπα στο νερό. Μετά τους επέβαλλε ένα κάτι σαν πλαφόν στο περιθώριο κέρδους, το οποίο φυσικά ήταν μια... ακόμη μεγαλύτερη τρύπα στο νερό. Κι ήταν και πολύ προσωρινό, έχει προ πολλού κλείσει τον κύκλο του. Μετά μας σέρβιρε κι άλλη μια επικοινωνιακή παράτα, με το “καλάθι του νοικοκυριού”, στο οποίο όλες οι αλυσίδες λιανικής χώνουν τα προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας και τους κατώτερους δυνατούς κατιμάδες, που ούτως ή άλλως έχουν την κατώτερη δυνατή τιμή.
Τρύπα στο νερό Νο3.
Το... καλάθι του Θεοδωρικάκου
Το “καλάθι” - φανταστείτε πόσο χαμηλά είναι ο πήχης - θεωρήθηκε το... πιο επιτυχημένο από τα εντελώς αποτυχημένα μέτρα της κυβέρνησης για την τιθάσευση της ακρίβειας. Και λέμε εντελώς αποτυχημένα, εκ των πραγμάτων: η Ελλάδα έχει εδώ και δύο χρόνια τον υψηλότερο πληθωρισμό στα προϊόντα ευρείας κατανάλωσης στην Ε.Ε. και στο ίδιο διάστημα (πλην του προηγούμενου μήνα) συνολικό πληθωρισμό 1,5 μονάδα πάνω από τον μέσο ευρωπαϊκό. Είπαμε, μεγάλη επιτυχία!
Και μια και ήταν το λιγότερο αποτυχημένο μέτρο, είπαν να το επαναλάβουν. Και απευθύνθηκαν πάλι στο... φιλότιμο των επιχειρηματιών (των προμηθευτών αυτή τη φορά, όχι της λιανικής), προκειμένου να γεμίσουν “το καλάθι του Θεοδωρικάκου”, όπως έσπευσαν τα φίλια media να βαφτίσουν το νέο μέτρο.
Άδειο το “καλάθι”
Ωστόσο, ελάχιστες ημέρες (λιγότερο από μία εβδομάδα) πριν τη λήξη της σχετικής προθεσμίας και την έναρξη του προγράμματος, η συμμετοχή των εταιρειών παραμένει εξαιρετικά αναιμική και έχει καλύψει μόλις το 40% του εκπεφρασμένου στόχου του υπουργείου Ανάπτυξης (κάτι λιγότερο από 400 προϊόντα, ενώ ο στόχος είναι τα 1.000). Μάλιστα, η πλειονότητα ανήκει σε κατηγορίες όπως είδη προσωπικής φροντίδας και καθαριστικά, προϊόντα που συνήθως τα βρίσκουμε σε προσφορές αφειδώς.
Να δείτε που οι “νέες μειωμένες” τιμές θα είναι... υψηλότερες από τις προσφορές! Βεβαίως, πολύ περιορισμένη είναι η παρουσία βασικών τροφίμων, ένα στοιχείο που δείχνει ότι το πρόγραμμα, λίγες μέρες πριν την έναρξη στις 15 Οκτωβρίου, δεν έχει ακόμα “περάσει” στον πυρήνα της καθημερινής κατανάλωσης.
Δεν είναι και πολύ... γενναιόδωρες
Οι αυξήσεις των ειδών ευρείας κατανάλωσης τον τελευταίο χρόνο μόνο έχουν ξεπεράσει το 5% και τα τελευταία 4 χρόνια το 23%. Και μην μπούμε σε είδη όπως το κρέας, όπου η τιμή έχει αυξηθεί πάνω από 70%. Οι “μειωμένες τιμές” που έχουν δώσει οι εταιρείες για τα προϊόντα τους ξεκινούν από το 2,75% και κυμαίνονται κατά μέσο όρο στο 5%, με τις περισσότερες να είναι στα επίπεδα του -3%. Είναι τόσο χαμηλά τα ποσοστά στην τιμή χονδρικής, που είναι εξαιρετικά αμφίβολο αν δούμε σε αυτά τα προϊόντα να αντανακλάται αυτή η μείωση στην τιμή στο ράφι.
Τα ελάχιστα υψηλά ποσοστά είναι σε προϊόντα όπως σαμπουάν, αποσμητικά, αφρόλουτρα, απορρυπαντικά - δηλαδή τα προϊόντα που σήμερα κατά κύριο λόγο “τρέχουν” προωθητικές ενέργειες και μεγάλες μειώσεις τιμών έτσι κι αλλιώς. Μάλιστα, καθώς η κυβέρνηση έχει θέσει περιορισμό στις προσφορές, είναι μια ευκαιρία γι’ αυτές τις εταιρείες να ακολουθήσουν μια πιο επιθετική τιμολογιακή πολιτική, ώστε να κερδίσουν μερίδιο.
Από 29 έως 121 ημέρες
Όσο για τη διάρκεια εφαρμογής των μειώσεων και συμμετοχής στο πρόγραμμα, ποικίλλει ανά προϊόν και προμηθευτή. Η ελάχιστη διάρκεια είναι 29 ημέρες, η μέγιστη διάρκεια 121 ημέρες και η μέση διάρκεια 54 ημέρες. Με την πλειονότητα των εκπτώσεων να εντοπίζεται στην περίοδο 15 Οκτωβρίου-15 Δεκεμβρίου, δηλαδή κατά τη διάρκεια της προ-εορταστικής περιόδου.
Οι εταιρείες
Με βάση τα μέχρι στιγμής διαθέσιμα στοιχεία, η “ΕΛΑΪΣ-Unilever Hellas” συμμετέχει με 52 προϊόντα, καλύπτοντας ευρύ φάσμα κυρίως απορρυπαντικών και προσωπικής φροντίδας. Ακολουθεί η “Procter & Gamble Ελλάς ΜΕΠΕ” με 40 προϊόντα, ενώ η Coca-Cola 3E συμμετέχει με 25 προϊόντα. Σημαντική συμμετοχή παρουσιάζουν και η “Dardanel Καλλιμάνης” με 15 προϊόντα, “Γρ. Σαράντης ΣΑΡ -0,31% ΑΕΒΕ” με 24 προϊόντα, η “ΜΕΓΑ Προϊόντα Ατομικής Υγιεινής” με 23, τα “Ελληνικά Γαλακτοκομεία” με 17, καθώς και η ELBISCO με 16 προϊόντα, η Barilla με 6, η “3Άλφα” με 3, η FrieslandCampina με 8, η “Κύκνος” με 10, οι “Ελληνικοί Χυμοί” με 2, η ΜΙΝΕΡΒΑ με 12, η “Καραμολέγκος” με 10, η MARS HELLAS με 14, κ.λπ.
Το “καλάθι” θα αποδειχτεί... “κουβάς”
Και αυτή η προσπάθεια επικοινωνιακής διαχείρισης της ακρίβειας, που έχει “γονατίσει” τα νοικοκυριά, από την κυβέρνηση, αναμένεται να προσθέσει μία ακόμη τρύπα στο νερό στη “συλλογή” που έχει χτίσει την τελευταία 4ετία. Με άλλα λόγια, το “καλάθι” θα γίνει (ξανά) “κουβάς”, κατά τη δημοφιλή έκφραση των τζογαδόρων... “πήγε κουβά”.
Οι νεοφιλελεύθερες εμμονές, τις οποίες η κυβέρνηση Μητσοτάκη από την πρώτη ημέρα της εκλογής της, 6,5 χρόνια πριν, ακολουθεί με θρησκευτική ευλάβεια και δίχως να παρεκκλίνει ούτε βήμα (τα διάφορα pass κ.λπ., που κάποιοι τα λένε “σοσιαλιστικά”, είναι ΚΥΡΙΟΛΕΚΤΙΚΑ η ελληνική εκδοχή του helicopter money, που είχε προτείνει ο “πάπας” του νεοφιλελευθερισμού Μίλτον Φρίντμαν), εμποδίζουν οποιοδήποτε ουσιώδες και με πραγματικό αποτύπωμα μέτρο στην “καταναλωτική” ακρίβεια, όπως εμποδίζουν και οποιοδήποτε μέτρο στη στέγη.
Και αυτές ακριβώς οι εμμονές οδηγούν τις μέσες και κατώτερες τάξεις της χώρας στον όλεθρο...
Πάντως, παρά την πίεση που έχει ασκηθεί τις τελευταίες εβδομάδες, η συμμετοχή στο “καλάθι” παραμένει ακόμη περιορισμένη, σε μια περίοδο που η κυβέρνηση χρειάζεται να δείξει χειροπιαστά αποτελέσματα πριν τις γιορτές. Με βάση τον μέχρι σήμερα αριθμό των προϊόντων, αλλά και το εύρος της έκπτωσης που έχουν μπει στο “καλάθι”, ο αντίκτυπος, εκτός ελαχίστων περιπτώσεων, είναι μικρός. Ναι μεν πρόκειται για προϊόντα ευρείας κατανάλωσης, όμως ο καταναλωτής μπορεί να ζήσει και χωρίς αυτά. Οπότε η πρόκληση για την κυβέρνηση είναι διπλή: Να επιτευχθεί ο στόχος των 1.000 κωδικών και ταυτόχρονα η μείωση των τιμών να γίνει αντιληπτή από τους καταναλωτές.
