Με την ερχόμενη Κυριακή να αποτελεί την Παγκόσμια Ημέρα Ειρήνης, η ηχώ των πολυπληθών περιφερειακών συρράξεων επαναφέρει στο προσκήνιο μια σκληρή πραγματικότητα - ενός φαύλου κύκλου - μιας διεθνούς κραυγής για τη σωτηρία του ανθρώπινου γένους, η οποία έρχεται να επισκιάσει την 80ή επέτειο λειτουργίας του ΟΗΕ.
Σε ένα πλαίσιο όπου η “κουλτούρα” της ειρήνης έχει μετατραπεί στη “συνήθεια” του πολέμου, η αύξηση των περιφερειακών πολέμων και ο πολλαπλασιασμός της εκδήλωσης αυτών έρχεται να “προπηλακίσει” την ίδια την ιδέα της ημέρας.
Η πραγματικότητα παρουσιάζει ότι οι παγκόσμιες προοπτικές για την ειρήνη είναι ζοφερές, με την αιρετικότητα των συγκρούσεων μεταξύ και εντός των κρατών να τοποθετείται πλέον ως κορωνίδα στην παγκόσμια λίστα κινδύνου, από την όγδοη θέση που κατείχε μόλις ένα χρόνο νωρίτερα, ενώ μονάχα για τα δεδομένα σύγκρισης του 2023 και του 2024, το 2024 σημειώσαμε μια αύξηση των συγκρούσεων της τάξης του 25%.
Παλαιστίνη, Ουκρανία, Ιράν, Κατάρ, Συρία, Υεμένη, Λίβανος, Μεξικό, Κολομβία, Πακιστάν, Σουδάν... Λίγα από τα ονόματα που έχουν απασχολήσει με ιδιαίτερη σφοδρότητα τη διεθνή κονίστρα για το 2025, με τη λίστα των πολεμικών εντάσεων να δείχνουν ότι αυτή τη στιγμή 50 από τα συνολικά 195 κράτη βρίσκονται σε ένα είδος διακρατικού ή εσωτερικού ενεργού πολέμου σε ένα είδος «γεωπολιτικής πτώχευσης», με την Έκθεση για τους Παγκόσμιους Κινδύνους του 2025 να υποδηλώνει ότι κατά τα επόμενα δύο χρόνια «η αβεβαιότητα σχετικά με την πορεία των τρεχουσών συγκρούσεων και τις συνέπειές τους είναι πιθανό να παραμείνει υψηλή και οι εντάσεις αλλού θα μπορούσαν να κλιμακωθούν».
Και παρότι η Παγκόσμια Ημέρα Ειρήνης έρχεται να γιορτάσει τα 44α γενέθλιά της από την επίσημη σύστασή της το 1981 - τα δεδομένα αποδεικνύουν ότι βρίσκεται πάνω σε ένα σταυροδρόμι πλήρους αναδιαμόρφωσης, εάν όχι αποδόμησης - όπου η επιρροή του ισχυρού έρχεται να τορπιλίσει την αλήθεια του ανίσχυρου και εκεί που το διεθνές δίκαιο δεν ορίζεται πλέον δογματικά, αλλά συγκροτεί αποτέλεσμα των στρατηγικών συμφερόντων του επιβαλλόμενου.
Για εμένα, πάντως, το κρίσιμο ερώτημα παραμένει. Πώς, πράγματι, μπορούμε να μιλάμε για ημέρα ειρήνης, όταν οι διαρκείς κυβιστήσεις σε επίπεδο υπεράσπισης ανθρωπίνων δικαιωμάτων, με τις διαρκείς ηθικές καταπτώσεις και τον τορπιλισμό της ανθρώπινης αξιοπρέπειας, να μας οδεύουν προς τον πλήρη σκοταδισμό της ανθρώπινης υπόστασης; Και η διαπίστωση; Ανάμεσα στα όπλα, οι νόμοι σιγούν.
