Η Τεχνητή νοημοσύνη (ΤΝ) αναφέρεται στην ικανότητα των υπολογιστικών συστημάτων ή μηχανών να εκτελούν εργασίες που απαιτούν λειτουργίες της ανθρώπινης νοημοσύνης , όπως η μάθηση, η κατανόηση γλώσσας, ο συλλογισμός και η λήψη αποφάσεων. Η ΤΝ Βασίζεται στη μηχανική μάθηση που είναι η ικανότητα των υπολογιστικών συστημάτων να «μαθαίνουν» από τα δεδομένα και να βελτιώνονται με την έκθεση σε περισσότερα και ποιοτικότερα δεδομένα.
Η πιο σημαντική τεχνική της ΤΝ είναι τα τεχνητά νευρωνικά δίκτυα, τα οποία είναι υπολογιστικά μοντέλα που μιμούνται τη δομή και τη λειτουργία του ανθρώπινου εγκεφάλου, χρησιμοποιώντας νευρώνες που συνδέονται μεταξύ τους. Έτσι λαμβάνουν, επεξεργάζονται και μεταδίδουν αριθμητικά δεδομένα μέσω μαθηματικών υπολογισμών.
Η αλληλεπίδραση των εκπαιδευτικών με την τεχνολογία της ΤΝ είναι πλέον καθημερινή μέσω των εφαρμογών στα smartphones, του φιλτραρίσματος ανεπιθύμητων email και αλγορίθμων που προτείνουν περιεχόμενο στους χρήστες. Η δημόσια κυκλοφορία του ChatGPT το Νοέμβριο του 2022 αποτέλεσε ορόσημο της ενσωμάτωσης της παραγωγικής Τεχνητής Νοημοσύνης στην εκπαίδευση, αλλά κι ένα πανίσχυρο εκπαιδευτικό εργαλείο. Προσφέρει μοναδικές δυνατότητες για εξατομικευμένη μάθηση, δημιουργία περιεχομένου και άμεση ανατροφοδότηση. Η προσαρμογή του εκπαιδευτικού περιεχομένου και του ρυθμού μάθησης στις ανάγκες κάθε μαθητή, η στιγμιαία ανατροφοδότηση για κατανόηση λαθών και βελτίωση επιδόσεων, η δημιουργία πλάνων μαθήματος και η παροχή εκπαιδευτικού υλικού είναι από τα βασικά οφέλη της ενσωμάτωσης της ΤΝ στην εκπαίδευση. Επιπρόσθετα, η ανάλυση εκπαιδευτικών δεδομένων, η δημιουργική και διαδραστική μάθηση, ο αυτοματισμός διοικητικών λειτουργιών, η προώθηση καινοτομίας στη δημιουργία περιεχομένου, είναι κάποιες από τις ευκαιρίες και δυνατότητες που προσφέρει η ΤΝ στην εκπαιδευτική διαδικασία.
Παρόλα τα παραπάνω η χρήση της συνοδεύεται από κινδύνους και προκλήσεις όπως η παραβίαση της ιδιωτικότητας, η ενίσχυση των ανισοτήτων και η απώλεια της ακαδημαϊκής ακεραιότητας. Η αποθήκευση και επεξεργασία μεγάλου όγκου δεδομένων μαθητών αυξάνει τον κίνδυνο παραβίασης της ασφάλειας των δεδομένων αυτών. Επίσης εντείνει το ψηφιακό χάσμα καθώς δεν έχουν όλοι οι μαθητές πρόσβαση σε προηγμένη τεχνολογία, οπότε αυτό οδηγεί σε ανισότητες. Επιπλέον, η κατάχρηση της παραγωγικής ΤΝ από τους μαθητές για τη διεκπεραίωση εργασιών θα μπορούσε να μειώσει την κριτική ικανότητα και σκέψη τους, κάτι που θα αποτελούσε τροχοπέδη στη μάθηση. Τέλος, η παραγωγική ΤΝ εκπαιδεύεται σε δεδομένα τα οποία περιέχουν κοινωνική και πολιτισμική μεροληψία, ως αποτέλεσμα αποτύπωσης υπαρκτών στερεοτύπων της κοινωνίας στο διαδίκτυο. Αυτό οδηγεί σε εργαλεία της παραγωγικής ΤΝ, όπως το ChatGPT, να είναι εν γένει μεροληπτικά.
Στην ελληνική βιβλιογραφία τονίζεται η ανάγκη για συνεργασία και αλληλεπίδραση γονέων και εκπαιδευτικών για την επιτυχημένη ενσωμάτωση της ΤΝ στην εκπαίδευση. Οι εκπαιδευτικοί θα πρέπει συνεχώς να εκπαιδεύονται στις δυνατότητες και τη σωστή χρήση των εφαρμογών της ΤΝ στο έργο τους. Από την άλλη, ο ρόλος των γονέων θα πρέπει να είναι ενεργός μέσα από ενημερωτικά σεμινάρια σχετικά με τις δυνατότητες και τη σωστή χρήση της ΤΝ στην εκπαίδευση. Αυτό θα συμβάλλει στη δημιουργία εμπιστοσύνης μεταξύ γονέων και εκπαιδευτικών, ενισχύοντας την υποστήριξη προς τις τεχνολογίες αυτές. Οι γονείς θα πρέπει επίσης να εκπαιδεύονται και να κατανοούν τα ηθικά ζητήματα που σχετίζονται με τη χρήση της ΤΝ και να είναι σε θέση να αναγνωρίζουν πότε η χρήση της είναι ασφαλής και πότε εγκυμονεί κινδύνους.
Δεν έχουμε λοιπόν, παρά να σταθούμε με ευθύνη απέναντι στις αλλαγές και καινοτομίες που επιφέρει η εφαρμογή της ΤΝ στην εκπαίδευση, γονείς κι εκπαιδευτικοί, προκειμένου να γεφυρώσουμε το χάσμα, και να εκμεταλλευτούμε τα οφέλη που μας παρέχει η τεχνολογία αυτή.
