Στις 3 Φεβρουαρίου ξεκίνησε ο εθνικός διάλογος για το Νέο Λύκειο και το Εθνικό Απολυτήριο με τη συμβολή ανεξάρτητης επιτροπής επιστημόνων και τη συμμετοχή και άλλων εκπαιδευτικών παραγόντων, στο πλαίσιο μιας ανοιχτής και συμμετοχικής διαδικασίας.
Σύμφωνα με την υπουργό Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού, Σοφία Ζαχαράκη, ο στόχος είναι «η Ελλάδα να αποκτήσει ένα ανθεκτικό, αξιόπιστο και διεθνώς αναγνωρίσιμο απολυτήριο, που να αποτυπώνει πραγματική μάθηση και να δίνει ίσες ευκαιρίες σε όλα τα παιδιά».
Πρώτο έτος εφαρμογής πιθανολογείται το σχολικό έτος 2027-2028 για τους μαθητές που θα φοιτούν στην Α’ Λυκείου, δηλαδή τους σημερινούς μαθητές της Β’ Γυμνασίου.
Για το Εθνικό Απολυτήριο θα συνυπολογίζονται οι βαθμοί όλων των τάξεων του Λυκείου με συγκεκριμένη ποσόστωση, ώστε να προκύπτει ένας ενιαίος και αξιόπιστος τελικός βαθμός. Σύμφωνα με πληροφορίες που έχουν δει το φως της δημοσιότητας, πιθανά ποσοστά είναι το 15% για τον βαθμό της Α’ Λυκείου, με δεδομένο ότι η μετάβαση των μαθητών στο Λύκειο απαιτεί χρόνο προσαρμογής και αποτελεί μια φάση ωρίμανσης, το 35% για τον βαθμό της Β’ Λυκείου και το 50% για τον βαθμό της Γ’ Λυκείου.
Ταυτόχρονα, καθοριστικός θα είναι ο ρόλος της Τράπεζας Θεμάτων, η οποία εμπλουτίζεται και συζητείται να επεκταθεί και στις εξετάσεις του Γυμνασίου, με στόχο την ενίσχυση της αντικειμενικότητας. Εξετάζεται εάν η διόρθωση όλων των γραπτών θα πραγματοποιείται από σώμα ανεξάρτητων αξιολογητών ή εάν θα διενεργείται δειγματοληπτική διόρθωση από το ίδιο σώμα, με παράλληλη αξιολόγηση από τους καθηγητές κάθε σχολείου.
Παράλληλα, είναι σαφές ότι δεν καταργούνται οι Πανελλαδικές Εξετάσεις ούτε και η Ελάχιστη Βάση Εισαγωγής. Οι μαθητές θα συνεχίσουν να διεκδικούν την είσοδό τους στα πανεπιστήμια μέσω του ισχύοντος εξεταστικού συστήματος. Αποτελεί όμως θέμα συζήτησης ο αριθμός των εξεταζόμενων μαθημάτων και εξετάζεται το ενδεχόμενο της μείωσης τόσο των μαθημάτων, όσο και της εξεταστέας ύλης.
Συγκεκριμένα, για την εισαγωγή στην τριτοβάθμια εκπαίδευση θα συνυπολογίζεται ο βαθμός του Εθνικού Απολυτηρίου (με ποσόστωση και από τις τρεις τάξεις του Λυκείου) και οι βαθμοί στα μαθήματα των Πανελλαδικών Εξετάσεων, ανά επιστημονικό επίπεδο.
Τέλος, αντικείμενο συζήτησης αποτελεί η ενίσχυση και ο εμπλουτισμός των προγραμμάτων σπουδών με την παράλληλη εφαρμογή του συστήματος του πολλαπλού βιβλίου. Πρόκειται για έναν νέο εκπαιδευτικό θεσμό, σύμφωνα με τον οποίο σε κάθε μάθημα δε θα αντιστοιχεί πια ένα και μοναδικό εγχειρίδιο, αλλά ένας κατάλογος εγκεκριμένων βιβλίων. Κάθε σχολείο θα μπορεί να επιλέξει ποιο επιθυμεί να χρησιμοποιήσει, ενώ συγχρόνως όλα τα υπόλοιπα εγχειρίδια θα είναι ψηφιοποιημένα και προσβάσιμα σε όλους.
Σύμφωνα με δηλώσεις της Σοφίας Ζαχαράκη, το Εθνικό Απολυτήριο θα είναι διευρυμένο καθώς θα περιλαμβάνει και κρατικό πιστοποιητικό γλωσσομάθειας, κρατικό πιστοποιητικό πληροφορικής και project ή εργασία κοινωνικής δράσης/εθελοντισμού, με στόχο την ενίσχυση της διαδικασίας μάθησης. Με αυτόν τον τρόπο φιλοδοξεί να δώσει μεγαλύτερη βαρύτητα στη συνολική πορεία του μαθητή στο Λύκειο και όχι μόνο σε μια τελική εξέταση. Επομένως, το Λύκειο δε θα προσανατολίζεται αποκλειστικά στην είσοδο στο πανεπιστήμιο, αλλά θα προσφέρει μια πολυδιάστατη εκπαίδευση σε όλους τους μαθητές.
Αναμένουμε να προχωρήσει ο διάλογος, να προσδιοριστούν οι λεπτομέρειες, προκειμένου να μπορούμε να αξιολογήσουμε τη νέα δομή του Λυκείου και τον νέο τρόπο εισαγωγής στην τριτοβάθμια εκπαίδευση.
Επί της αρχής πάντως, επειδή το Λύκειο τα τελευταία πολλά χρόνια έχει απαξιωθεί και υποβαθμιστεί σε ένα προθάλαμο για την εισαγωγή στην τριτοβάθμια εκπαίδευση, η προσπάθεια να αναβαθμιστεί, να ξανακερδίσει το κύρος του και να αποτελεί βαθμίδα αληθινής, πλατιάς και ποιοτικής παιδείας είναι προς τη σωστή κατεύθυνση.
* O Μανόλης Μαυράκης είναι φιλόλογος, διευθυντής Φροντιστηρίων Πουκαμισάς Ηρακλείου/ Γαζίου/ Ν. Αλικαρνασσού.
