Στην τελική ευθεία βρίσκεται η αγορά για την έναρξη διάθεσης του πετρελαίου θέρμανσης στις 15 Οκτωβρίου, με το ενδιαφέρον εκατομμυρίων νοικοκυριών να επικεντρώνεται στην τιμή εκκίνησης. Μέχρι τότε αναμένεται να «κλειδώσουν» τόσο το ύψος της στήριξης όσο και οι παρεμβάσεις που θα εφαρμοστούν, ενώ μεταξύ των μέτρων που βρίσκονται υπό εξέταση είναι η επαναφορά ανώτατου ορίου στα περιθώρια κέρδους εταιρειών εμπορίας και πρατηρίων.
Βασικό ζητούμενο αποτελεί το επίπεδο στο οποίο θα διαμορφωθεί η τιμή κατά την έναρξη της νέας περιόδου θέρμανσης. Ο στόχος που έχει γνωστοποιήσει ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης είναι να κινηθεί κάτω από τα 1,75 ευρώ ανά λίτρο, δηλαδή χαμηλότερα από την τιμή με την οποία ολοκληρώθηκε η προηγούμενη περίοδος τον Απρίλιο.
Προς το παρόν, πάντως, ούτε η τελική τιμή διάθεσης ούτε το ύψος της ενίσχυσης έχουν οριστικοποιηθεί.
Κοντά στα 2 ευρώ χωρίς κρατική παρέμβαση
Με τα σημερινά δεδομένα στις διεθνείς αγορές και με βάση τη σχέση ευρώ - δολαρίου, η τιμή του πετρελαίου θέρμανσης, εάν δεν υπάρξει επιδότηση, εκτιμάται ότι θα μπορούσε να κινηθεί κοντά στα 2 ευρώ το λίτρο.
Σε μια τέτοια περίπτωση, για την αγορά 500 λίτρων ένα νοικοκυριό θα χρειαζόταν περίπου 1.000 ευρώ.
Εάν, αντίθετα, επιτευχθεί ο στόχος για τιμή χαμηλότερη των 1,75 ευρώ ανά λίτρο, το κόστος για την ίδια ποσότητα θα περιοριστεί σε επίπεδα κάτω από τα 875 ευρώ.
Καθοριστικό ρόλο για το τελικό ύψος της επιδότησης θα παίξουν οι μεταβολές στις διεθνείς τιμές κατά τις ημέρες που απομένουν μέχρι την έναρξη της διάθεσης. Για τον λόγο αυτό, τα 1,75 ευρώ αποτελούν αυτή τη στιγμή στόχο και όχι οριστικοποιημένη τιμή λιανικής.
Στο τραπέζι πρόσθετες εκπτώσεις
Στην προσπάθεια συγκράτησης του κόστους εξετάζεται να συμβάλουν, εκτός από το Δημόσιο, και τα διυλιστήρια.
Ήδη εφαρμόζονται από την πλευρά τους μειώσεις 10 λεπτών ανά λίτρο στην απλή αμόλυβδη και 5 λεπτών στο πετρέλαιο κίνησης.
Στην περίπτωση του ντίζελ κίνησης, η έκπτωση των 5 λεπτών προστίθεται στην κρατική ενίσχυση των 15 λεπτών, με αποτέλεσμα η συνολική ελάφρυνση να φτάνει τα 20 λεπτά ανά λίτρο.
Ένα από τα ενδεχόμενα που εξετάζονται είναι να εφαρμοστεί και στο πετρέλαιο θέρμανσης η έκπτωση που ισχύει σήμερα για την απλή αμόλυβδη.
Το αν τελικά θα επιλεγεί αυτή η λύση θα εξαρτηθεί και από την πορεία των διεθνών τιμών. Επομένως, τόσο η συγκεκριμένη παρέμβαση όσο και το συνολικό πακέτο στήριξης παραμένουν ακόμη υπό διαμόρφωση.
Πώς σχεδιάζεται το νέο επίδομα θέρμανσης
Παράλληλα με την παρέμβαση που εξετάζεται για τη μείωση της τιμής αγοράς του καυσίμου, αναμένονται οι οριστικές αποφάσεις και για την αύξηση του επιδόματος θέρμανσης.
Πρόκειται για δύο διαφορετικούς μηχανισμούς στήριξης: ο ένας αφορά την τιμή με την οποία θα διατίθεται το καύσιμο και ο δεύτερος την οικονομική ενίσχυση που λαμβάνουν οι δικαιούχοι.
Με βάση τον σχεδιασμό, δεν προβλέπεται αλλαγή στα εισοδηματικά και κλιματικά κριτήρια που χρησιμοποιούνται για τη χορήγηση του επιδόματος.
Η διαφοροποίηση αναμένεται να προκύψει από την αύξηση των συντελεστών με τους οποίους υπολογίζεται η ενίσχυση.
Κατά συνέπεια, με τα έως τώρα δεδομένα, δεν αλλάζουν οι συγκεκριμένες προϋποθέσεις ένταξης, αλλά αναμένεται να διαφοροποιηθεί προς τα πάνω το ποσό που θα προκύπτει από τον υπολογισμό. Τα ακριβή ποσά θα γίνουν γνωστά όταν οριστικοποιηθούν οι νέοι συντελεστές.
Εξετάζεται επιστροφή του πλαφόν στα περιθώρια κέρδους
Ένα ακόμη μέτρο που βρίσκεται υπό συζήτηση αφορά την πιθανή επαναφορά ανώτατου ορίου στα περιθώρια κέρδους τόσο για τις εταιρείες εμπορίας πετρελαιοειδών όσο και για τα πρατήρια.
Το συγκεκριμένο μέτρο δεν σημαίνει ότι θα καθοριστεί μία ενιαία τιμή πώλησης για όλα τα πρατήρια. Αφορά αποκλειστικά το μέγιστο περιθώριο κέρδους που μπορεί να εφαρμόζεται στην αλυσίδα εμπορίας.
Ανάλογη παρέμβαση είχε τεθεί σε εφαρμογή στις 11 Μαρτίου, μετά την έναρξη της κρίσης στον Περσικό Κόλπο, και παρέμεινε σε ισχύ έως την 1η Ιουλίου.
Για το πετρέλαιο κίνησης και την απλή αμόλυβδη, το προηγούμενο καθεστώς προέβλεπε μέγιστο περιθώριο 5 λεπτών ανά λίτρο για τις εταιρείες εμπορίας και 12 λεπτών ανά λίτρο για τα πρατήρια καυσίμων.
Σύμφωνα με τα στοιχεία του Παρατηρητηρίου Καυσίμων που επικαλείται το δημοσίευμα, μετά την κατάργηση του μέτρου η αύξηση που καταγράφηκε ήταν περιορισμένη και κινήθηκε περίπου στα 2 λεπτά ανά λίτρο.
Από την πλευρά της αγοράς, ο πρόεδρος του Συνδέσμου Εταιρειών Εμπορίας Πετρελαιοειδών, Γιάννης Αληγιζάκης, ανέφερε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ότι περιορισμοί στα περιθώρια κέρδους είχαν εφαρμοστεί ήδη για μεγάλο χρονικό διάστημα, από το 2021 έως το 2025.
Όπως επισήμανε, κατά την ίδια περίοδο οι επιχειρήσεις του κλάδου βρέθηκαν αντιμέτωπες με σημαντικές αυξήσεις τόσο στα λειτουργικά έξοδα όσο και στο μισθολογικό κόστος.
Οι τελικές αποφάσεις αναμένονται πλέον μέχρι τις 15 Οκτωβρίου, οπότε και θα ξεκινήσει η διάθεση του πετρελαίου θέρμανσης, με τα νοικοκυριά να περιμένουν να δουν σε ποιο επίπεδο θα διαμορφωθεί τελικά η τιμή και ποια θα είναι η συνολική στήριξη για τη φετινή περίοδο.
