Νέα δεδομένα διαμορφώνονται στην αγορά του ιδιωτικού χρέους, καθώς το νέο θεσμικό πλαίσιο για τις εταιρείες διαχείρισης απαιτήσεων (servicers) και τους οφειλέτες εισάγει συγκεκριμένες προθεσμίες, όρια στις απαιτήσεις και αυστηρότερες κυρώσεις.
Το πακέτο περιλαμβάνει 16 παρεμβάσεις, από τις οποίες οι οκτώ αφορούν άμεσα την προστασία των οφειλετών και οι υπόλοιπες οκτώ τη λειτουργία, τη διαφάνεια και την εποπτεία των servicers.
Κεντρική αλλαγή είναι η αντικατάσταση του υφιστάμενου Κώδικα Δεοντολογίας από μια νέα, αυτοτελή και δεσμευτική διαδικασία για τις διμερείς ρυθμίσεις.
Η διαδικασία θα πρέπει να ακολουθεί συγκεκριμένα χρονικά στάδια, με τον συνολικό χρόνο να μην ξεπερνά τους έξι μήνες, ενώ ο πιστωτής θα πρέπει να απαντά μέσα σε τρεις μήνες.
Οι προτάσεις ρύθμισης δεν θα μπορούν να είναι απλές τυπικές απαντήσεις. Θα πρέπει να λαμβάνουν υπόψη το εισόδημα, την περιουσιακή κατάσταση και την πραγματική δυνατότητα αποπληρωμής του οφειλέτη.
Όταν υπάρχουν δύο εφικτές εναλλακτικές λύσεις, θα πρέπει να παρουσιάζονται και οι δύο, ενώ σε περίπτωση απόρριψης μιας πρότασης θα απαιτείται έγγραφη αιτιολόγηση.
Παράλληλα, προβλέπεται δυνατότητα προσφυγής στον Ελληνικό Χρηματοοικονομικό Μεσολαβητή, ενώ η Τράπεζα της Ελλάδος θα καθορίσει τις ελάχιστες πληροφορίες που θα πρέπει να περιλαμβάνονται στις προτάσεις ρύθμισης, ώστε ο οφειλέτης να μπορεί να γνωρίζει με σαφήνεια πώς προέκυψε η συγκεκριμένη πρόταση.
Πλαφόν 15% στην προκαταβολή
Μία από τις αλλαγές που ξεχωρίζουν αφορά την προκαταβολή που μπορεί να ζητηθεί για να προχωρήσει μια απευθείας διμερής ρύθμιση.
Το νέο πλαίσιο θέτει ανώτατο όριο 15% της οφειλής. Σύμφωνα με την επίσημη ανακοίνωση, μέχρι σήμερα οι απαιτήσεις μπορούσαν σε ορισμένες περιπτώσεις να ξεπερνούν το 30% και να φτάνουν ακόμη και στο 50%, ενώ στον Εξωδικαστικό Μηχανισμό ισχύει ήδη πλαφόν 10%.
Στόχος της συγκεκριμένης ρύθμισης είναι να δημιουργηθεί ένα σαφές όριο στις προκαταβολές που απαιτούνται κατά τη διαδικασία μιας απευθείας συμφωνίας μεταξύ οφειλέτη και πιστωτή.
Ιδιαίτερη προστασία προβλέπεται για τον συνεπή οφειλέτη, δηλαδή εκείνον που έχει ενεργή ρύθμιση και καταβάλλει κανονικά τις συμφωνημένες δόσεις.
Όσο η ρύθμιση τηρείται, ο πιστωτής ή ο servicer δεν θα μπορεί να προχωρήσει σε καταγγελία της ρύθμισης, έκδοση διαταγής πληρωμής, κατάσχεση ή συνέχιση πλειστηριασμού.
Η προστασία επεκτείνεται και στην περίπτωση κατά την οποία μια δόση δεν καταβλήθηκε επειδή ο servicer ή ο πιστωτής δεν έδωσε εγκαίρως τα απαραίτητα στοιχεία για την πληρωμή.
Σε περίπτωση παραβίασης των κανόνων, η πράξη αναγκαστικής εκτέλεσης προβλέπεται να είναι αυτοδικαίως άκυρη. Παράλληλα, ο οφειλέτης θα πιστώνεται με ποσό ίσο με πέντε μηνιαίες δόσεις, η ρύθμιση θα παρατείνεται για πέντε μήνες χωρίς επιβάρυνση και μπορεί να επιβληθεί διοικητικό πρόστιμο από 50.000 έως 500.000 ευρώ.
Σε περίπτωση επανάληψης της παράβασης προβλέπονται αυξημένες εποπτικές συνέπειες.
Τι αλλάζει πριν από έναν πλειστηριασμό
Νέος κανόνας αφορά και το χρονικό διάστημα πριν από έναν πλειστηριασμό.
Ο πιστωτής θα πρέπει τουλάχιστον τρεις μήνες πριν να υποβάλει στον οφειλέτη κατάλληλη, βιώσιμη και τεκμηριωμένη πρόταση ρύθμισης. Η πρόταση θα πρέπει να λαμβάνει υπόψη τα πραγματικά οικονομικά δεδομένα του συγκεκριμένου οφειλέτη.
Παράλληλα, ενισχύεται το δικαίωμα του δανειολήπτη να γνωρίζει αναλυτικά την εικόνα της οφειλής του.
Ο οφειλέτης θα μπορεί να ζητά δωρεάν πλήρη στοιχεία για το χρέος, όπως την αρχική σύμβαση και τις τροποποιήσεις της, το ιστορικό πληρωμών, τον τρόπο υπολογισμού του επιτοκίου και τον αναλυτικό διαχωρισμό μεταξύ κεφαλαίου, τόκων, προμηθειών και λοιπών επιβαρύνσεων.
Εάν τα στοιχεία δεν είναι ήδη διαθέσιμα μέσω της ηλεκτρονικής προσωποποιημένης πληροφόρησης, θα πρέπει να χορηγούνται μέσα σε 45 ημέρες. Σε διαφορετική περίπτωση, προβλέπεται αναστολή της τοκοφορίας έως ότου παρασχεθούν τα απαιτούμενα στοιχεία.
Παράλληλα, το νέο πλαίσιο επαναφέρει χωρίς τον προηγούμενο περιορισμό προθεσμίας αίτησης την προστατευτική ρύθμιση που συνδέεται με το άρθρο 39 του ν. 3259/2004.
Για δάνεια και πιστώσεις με καθυστέρηση τουλάχιστον 90 ημερών προβλέπεται ανώτατο όριο στη συνολική ληξιπρόθεσμη οφειλή, με τις τράπεζες και τους servicers να υποχρεούνται να προσαρμόζουν ανάλογα τις απαιτήσεις τους.
Στο ίδιο πακέτο περιλαμβάνεται και επέκταση συγκεκριμένων δικαιωμάτων που αφορούν άτομα με αναπηρία στους γονείς ή νόμιμους φροντιστές εξαρτώμενων τέκνων με ποσοστό αναπηρίας 67% και άνω.
Την ίδια στιγμή, αυστηρότεροι γίνονται και οι κανόνες που αφορούν την ίδια τη λειτουργία των servicers.
Προβλέπεται μεγαλύτερη διαφάνεια στα οικονομικά στοιχεία και στην εταιρική διακυβέρνηση, δημοσιοποίηση στοιχείων για τα χαρτοφυλάκια που διαχειρίζονται, καθώς και στοιχεία για τα παράπονα των δανειοληπτών και τον τρόπο διαχείρισής τους.
► Διαβάστε επίσης: Χρέη: Έως 120 δόσεις και νέο «φρένο» στους servicers – Όλα όσα αλλάζουν για τους οφειλέτες
Οι εταιρείες διαχείρισης θα πρέπει επίσης να υποβάλλουν κάθε χρόνο στην Τράπεζα της Ελλάδος στρατηγικό σχέδιο για τη διαχείριση των απαιτήσεων, με στοιχεία για τις προβλέψεις εισπράξεων, τη στρατηγική ανά κατηγορία απαίτησης, τους διαθέσιμους πόρους, το κόστος, τους κινδύνους και τους σχετικούς δείκτες απόδοσης.
