δάνεια, νόμος Κατσέλη
Φωτ. shutterstock.com

Χρέη: Έως 120 δόσεις και νέο «φρένο» στους servicers – Όλα όσα αλλάζουν για τους οφειλέτες

Οικονομία
Χρέη: Έως 120 δόσεις και νέο «φρένο» στους servicers – Όλα όσα αλλάζουν για τους οφειλέτες

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΑ

Νέα δεδομένα για εκατομμύρια οφειλέτες φέρνει το νέο πλαίσιο για το ιδιωτικό χρέος, με έως 120 δόσεις για παλαιές οφειλές προς Εφορία και ασφαλιστικά ταμεία, αυστηρές προθεσμίες στις διαπραγματεύσεις με πιστωτές και αυξημένες υποχρεώσεις για τους servicers

Νέα ρύθμιση χρεών και σημαντικές αλλαγές στον τρόπο με τον οποίο τράπεζες και εταιρείες διαχείρισης απαιτήσεων θα αντιμετωπίζουν τους οφειλέτες τίθενται στο νέο πλαίσιο που ανακοινώθηκε στις 30 Σεπτεμβρίου 2026.

Οι παρεμβάσεις χωρίζονται σε δύο βασικούς άξονες: από τη μία πλευρά διευρύνονται οι δυνατότητες ρύθμισης οφειλών για νοικοκυριά και επιχειρήσεις και από την άλλη αυστηροποιούνται οι κανόνες για τους servicers, με συγκεκριμένες προθεσμίες, υποχρεώσεις ενημέρωσης και κυρώσεις.

Συνολικά προβλέπονται 16 νέες παρεμβάσεις, εκ των οποίων οι οκτώ αφορούν άμεσα την προστασία των οφειλετών και οι υπόλοιπες τη λειτουργία, τη διαφάνεια και την εποπτεία των εταιρειών διαχείρισης απαιτήσεων.

Έως 120 δόσεις για παλαιά χρέη σε Εφορία και Ταμεία

Κεντρική αλλαγή είναι η επέκταση της ρύθμισης από τις 72 στις 120 δόσεις για συγκεκριμένες παλαιές οφειλές προς τη φορολογική διοίκηση και τα ασφαλιστικά ταμεία.

Στη νέα ρύθμιση μπορούν να ενταχθούν χρέη που έχουν καταστεί ληξιπρόθεσμα έως και τις 31 Δεκεμβρίου 2024, υπό την προϋπόθεση ότι δεν βρίσκονταν σε ενεργή ρύθμιση στις 30 Σεπτεμβρίου 2026. Η ελάχιστη μηνιαία καταβολή ορίζεται στα 30 ευρώ.

Η αίτηση θα μπορεί να υποβληθεί έως τις 30 Ιουνίου 2027, ενώ όσοι έχουν ήδη ενταχθεί στη ρύθμιση των 72 δόσεων θα μπορούν, μετά από αίτηση, να μεταφερθούν στο νέο καθεστώς των 120 δόσεων.

Το επιτόκιο διαμορφώνεται στο 5,84%, ενώ για οφειλές που δημιουργούνται από την 1η Ιανουαρίου 2025 και μετά εξακολουθεί να ισχύει το υφιστάμενο πλαίσιο της πάγιας ρύθμισης των 24 δόσεων.

Η αλλαγή στον αριθμό των δόσεων μειώνει σημαντικά το ποσό που απαιτείται να καταβάλλεται κάθε μήνα. Ενδεικτικά, σύμφωνα με τα παραδείγματα που συνοδεύουν το μέτρο:

  • Χρέος 5.000 ευρώ: περίπου 55 ευρώ τον μήνα σε 120 δόσεις, έναντι 82,50 ευρώ στις 72.
  • Χρέος 10.000 ευρώ: περίπου 110 ευρώ τον μήνα, έναντι 165 ευρώ στις 72 δόσεις.

Το τελικό ποσό της δόσης εξαρτάται από το ύψος της οφειλής, το επιτόκιο και τους όρους της ρύθμισης.

Νέοι κανόνες στις διαπραγματεύσεις με τράπεζες και servicers

Σημαντικές αλλαγές αφορούν πλέον και τις διμερείς ρυθμίσεις δανείων.

Η διαδικασία αποκτά συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα. Με την υποβολή πλήρους φακέλου από τον οφειλέτη, ο πιστωτής θα πρέπει μέσα σε τρεις μήνες είτε να υποβάλει πρόταση ρύθμισης είτε να εξηγήσει εγγράφως και τεκμηριωμένα τους λόγους απόρριψης.

Ο οφειλέτης θα έχει στη συνέχεια έναν μήνα για να απαντήσει, ενώ ολόκληρη η διαδικασία θα πρέπει να έχει ολοκληρωθεί το αργότερο μέσα σε έξι μήνες.

Παράλληλα, τουλάχιστον τρεις μήνες πριν από έναν πλειστηριασμό θα πρέπει να έχει προηγηθεί συγκεκριμένη πρόταση ρύθμισης. Η πρόταση δεν θα πρέπει να είναι απλώς τυπική, αλλά να είναι κατάλληλη, βιώσιμη και τεκμηριωμένη, λαμβάνοντας υπόψη τα οικονομικά δεδομένα του οφειλέτη.

Επιπλέον, όταν υπάρχουν περισσότερες από μία εφικτές λύσεις, θα μπορούν να παρουσιάζονται εναλλακτικές προτάσεις, ενώ η απόρριψη αιτήματος ρύθμισης θα πρέπει να συνοδεύεται από έγγραφη αιτιολόγηση.

Πλαφόν 15% στην προκαταβολή

Ιδιαίτερη σημασία έχει και το νέο ανώτατο όριο 15% στην προκαταβολή που μπορεί να ζητηθεί για την επίτευξη απευθείας διμερούς ρύθμισης.

Το μέτρο έρχεται να περιορίσει απαιτήσεις για υψηλές προκαταβολές και να θέσει συγκεκριμένο όριο στη διαπραγμάτευση μεταξύ οφειλέτη και πιστωτή. Η κυβέρνηση αναφέρει ότι στο παρελθόν οι απαιτήσεις μπορούσαν να φτάσουν ακόμη και στο 30%, 40% ή 50% της οφειλής.

Προστασία του συνεπούς οφειλέτη – Τι συμβαίνει αν παραβιαστεί η ρύθμιση

Το νέο πλαίσιο προβλέπει αυξημένη προστασία για όποιον τηρεί κανονικά μια ενεργή ρύθμιση.

Όσο η συμφωνία παραμένει σε ισχύ και ο οφειλέτης είναι συνεπής, δεν θα μπορούν να προχωρούν σε βάρος του συγκεκριμένα μέτρα αναγκαστικής εκτέλεσης, όπως κατάσχεση ή πλειστηριασμός.

Η προστασία επεκτείνεται και στην περίπτωση κατά την οποία μια δόση δεν καταβλήθηκε επειδή ο πιστωτής ή ο servicer δεν παρείχε εγκαίρως τα απαραίτητα στοιχεία για την πληρωμή της.

Σε περίπτωση παραβίασης των συγκεκριμένων κανόνων προβλέπονται ιδιαίτερα αυστηρές συνέπειες. Η παράνομη ενέργεια χαρακτηρίζεται αυτοδικαίως άκυρη, ενώ προβλέπεται, μεταξύ άλλων, πίστωση ποσού ίσου με πέντε μηνιαίες δόσεις υπέρ του οφειλέτη και παράταση της ρύθμισης κατά πέντε μήνες χωρίς πρόσθετη επιβάρυνση.

Παράλληλα, μπορούν να επιβληθούν διοικητικά πρόστιμα από 50.000 έως 500.000 ευρώ στον πιστωτή, ενώ σε περίπτωση επανάληψης της παράβασης προβλέπονται αυξημένες εποπτικές συνέπειες.

Ο οφειλέτης αποκτά πλήρη εικόνα του χρέους του

Μία ακόμη σημαντική αλλαγή αφορά την πληροφόρηση για την οφειλή.

Ο οφειλέτης θα έχει δικαίωμα να ζητά δωρεάν αναλυτικά στοιχεία για το χρέος του, όπως τις συμβάσεις και τις τροποποιήσεις τους, το ιστορικό των πληρωμών, τον τρόπο υπολογισμού του επιτοκίου, αλλά και την αναλυτική εικόνα του κεφαλαίου, των τόκων, των προμηθειών και των λοιπών επιβαρύνσεων.

Τα στοιχεία θα πρέπει να χορηγούνται μέσα σε 45 ημέρες, εφόσον δεν είναι ήδη διαθέσιμα μέσω του συστήματος προσωποποιημένης πληροφόρησης.

Εάν ο πιστωτής δεν παράσχει εμπρόθεσμα τα απαιτούμενα στοιχεία, προβλέπεται αναστολή της τοκοφορίας της οφειλής μέχρι να παραδοθεί πλήρης ενημέρωση.

Παράλληλα, επανέρχεται προστατευτική διάταξη που αφορά το ανώτατο ύψος ορισμένων ληξιπρόθεσμων οφειλών από δάνεια και πιστώσεις. Το σχετικό πλαίσιο συνδέεται με το άρθρο 39 του ν. 3259/2004, το οποίο προβλέπει ανώτατα όρια στη συνολική ληξιπρόθεσμη οφειλή υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις.

Αυστηρότερο πλαίσιο για τους servicers

Παράλληλα με τις αλλαγές για τους οφειλέτες, αυξάνονται οι απαιτήσεις διαφάνειας και εποπτείας για τις εταιρείες διαχείρισης πιστώσεων (servicers).

Οι εταιρείες θα πρέπει να δημοσιοποιούν περισσότερα στοιχεία για την οικονομική τους κατάσταση και την εταιρική διακυβέρνηση, αλλά και πληροφορίες για τα χαρτοφυλάκια απαιτήσεων που διαχειρίζονται και τα αποτελέσματα της διαχείρισής τους.

Στη δημοσιότητα θα τίθενται επίσης στοιχεία για τα παράπονα των δανειοληπτών και τον τρόπο αντιμετώπισής τους.

Κάθε servicer θα υποχρεούται επιπλέον να υποβάλλει σε ετήσια βάση στην Τράπεζα της Ελλάδος στρατηγικό σχέδιο διαχείρισης απαιτήσεων, στο οποίο θα αποτυπώνονται οι προβλέψεις εισπράξεων, η στρατηγική ανά κατηγορία απαίτησης, οι διαθέσιμοι πόροι, το κόστος, οι κίνδυνοι και οι δείκτες απόδοσης.

Το πλαίσιο προβλέπει ακόμη υποχρεωτική εμπλοκή διαχειριστή πιστώσεων στις πωλήσεις απαιτήσεων στη δευτερογενή αγορά, καθώς και αυξημένες υποχρεώσεις ελέγχου στις τιτλοποιήσεις που συνδέονται με εγγύηση του Ελληνικού Δημοσίου.

Στις συγκεκριμένες περιπτώσεις προβλέπεται ετήσιος ανεξάρτητος διαχειριστικός έλεγχος, ενώ περίληψη των πορισμάτων θα δημοσιοποιείται και η πλήρης έκθεση θα αποστέλλεται στις αρμόδιες αρχές και στην Τράπεζα της Ελλάδος.

Τέλος, ενισχύεται το πλαίσιο κυρώσεων για παραβάσεις των νέων υποχρεώσεων και προβλέπεται δημοσιοποίηση των κυρώσεων που επιβάλλονται. Ενισχύεται επίσης η εποπτική αρμοδιότητα του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών σε σχέση με τα στοιχεία που δημοσιεύουν οι servicers στην Ηλεκτρονική Πλατφόρμα Μη Εξυπηρετούμενων Δανείων.

Το νέο πλαίσιο περιλαμβάνει έτσι δύο διαφορετικές ημερομηνίες-κλειδιά για τους οφειλέτες: έως 30 Ιουνίου 2027 για την υποβολή αίτησης στη ρύθμιση των έως 120 δόσεων και έως έξι μήνες ως ανώτατο χρονικό όριο για την ολοκλήρωση της νέας διαδικασίας διμερούς ρύθμισης.

ΤΑ ΝΕΑ του neakriti.gr στο Google News