Μείωση κατά 50% στις χρεώσεις Υπηρεσιών Κοινής Ωφέλειας από την 1η Ιανουαρίου 2027, νέα προγράμματα ενεργειακής αναβάθμισης κατοικιών, ενίσχυση της αποθήκευσης και της αυτοκατανάλωσης, αλλά και αυστηρότερο πλαίσιο για ρευματοκλοπές και ληξιπρόθεσμες οφειλές περιλαμβάνει το κυβερνητικό σχέδιο για τη σταδιακή υποχώρηση του κόστους ηλεκτρικής ενέργειας έως το 2029.
Τους βασικούς άξονες των παρεμβάσεων παρουσίασε η ηγεσία του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, εξειδικεύοντας τις εξαγγελίες του πρωθυπουργού από τη ΔΕΘ για στόχο μείωσης της λιανικής τιμής του ρεύματος κατά 30% σε βάθος τριετίας.
Ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρος Παπασταύρου, υποστήριξε ότι το σχέδιο δεν βασίζεται σε προσωρινές επιδοτήσεις, αλλά σε μόνιμες αλλαγές στην αγορά και στις ενεργειακές υποδομές.
«Στόχος είναι η ενεργειακή μετάβαση να αποκτήσει πραγματικό νόημα και το όφελος να φτάσει στον πολίτη», ανέφερε, συνδέοντας την ανάπτυξη των ΑΠΕ, τις ενεργειακές διασυνδέσεις και τις νέες υποδομές με χαμηλότερους λογαριασμούς για νοικοκυριά και επιχειρήσεις.
Μείωση 50% στις ΥΚΩ από το 2027
Μία από τις πλέον άμεσες παρεμβάσεις αφορά τις Υπηρεσίες Κοινής Ωφέλειας, η χρέωση των οποίων προβλέπεται να μειωθεί κατά 50% από την 1η Ιανουαρίου 2027.
Η μείωση συνδέεται με την ολοκλήρωση των ηλεκτρικών διασυνδέσεων των νησιών, μεταξύ των οποίων η Κρήτη και οι Κυκλάδες, καθώς περιορίζεται σταδιακά η ανάγκη παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας με ακριβά υγρά καύσιμα.
Σύμφωνα με την παρουσίαση του υπουργείου, η σχετική χρέωση αναμένεται να υποχωρήσει από 6,9 ευρώ ανά μεγαβατώρα σε 3,45 ευρώ ανά μεγαβατώρα.
Σήμερα, το κόστος ηλεκτροπαραγωγής με υγρά καύσιμα στα μη διασυνδεδεμένα νησιά εκτιμάται περίπου στα 1,2 δισ. ευρώ ετησίως.
Νέα «Εξοικονομώ» και 1,7 δισ. ευρώ για κατοικίες
Σημαντικό μέρος του σχεδιασμού αφορά την εξοικονόμηση ενέργειας.
Προβλέπονται συνολικά 1,7 δισ. ευρώ για παρεμβάσεις ενεργειακής αναβάθμισης κατοικιών, αντικατάσταση παλαιών συστημάτων θέρμανσης με αντλίες θερμότητας και αλλαγή θερμοσιφώνων.
Παράλληλα, προβλέπεται αύξηση του επιδόματος θέρμανσης, το οποίο αφορά περίπου 780.000 δικαιούχους.
Στόχος είναι η μείωση της κατανάλωσης να λειτουργήσει συμπληρωματικά στη μείωση της τιμής της ενέργειας, περιορίζοντας έτσι το τελικό κόστος για τα νοικοκυριά.
Μπαταρίες και αποθήκευση ενέργειας
Δεύτερος βασικός πυλώνας είναι η ανάπτυξη της αποθήκευσης ηλεκτρικής ενέργειας, ώστε η παραγωγή από ΑΠΕ να μπορεί να αξιοποιείται και κατά τις ώρες αυξημένης ζήτησης.
Σήμερα η εγκατεστημένη ισχύς αποθήκευσης υπολογίζεται περίπου στα 700 MW, με στόχο να φτάσει στο 1 GW έως το τέλος του έτους, στα 3 έως 4 GW το 2028 και στα 5 έως 7 GW έως το 2030.
Η κυβέρνηση εκτιμά ότι η αποθήκευση μπορεί να περιορίσει την ανάγκη χρήσης φυσικού αερίου κατά τις απογευματινές ώρες αιχμής και να μειώσει το συνολικό κόστος λειτουργίας του ηλεκτρικού συστήματος.
Αυτοπαραγωγή για νοικοκυριά και επιχειρήσεις
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται και στην αυτοκατανάλωση.
Το νέο πλαίσιο θα επιτρέπει σε νοικοκυριά και επιχειρήσεις να καλύπτουν μεγαλύτερο μέρος των ενεργειακών τους αναγκών μέσω δικών τους εγκαταστάσεων ΑΠΕ και μπαταριών.
Το σχετικό θεσμικό πλαίσιο, σύμφωνα με το υπουργείο, αναμένεται να παρουσιαστεί ακόμη και μέσα στην εβδομάδα.
Το βάρος των ρευματοκλοπών
Σημαντικό κόστος για το σύστημα εξακολουθούν να αποτελούν οι ρευματοκλοπές.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν, την περίοδο 2022-2024 το κόστος τους έφτανε περίπου τα 450 εκατ. ευρώ ετησίως, ποσό που τελικά μετακυλίεται στους συνεπείς καταναλωτές.
Στόχος είναι το ποσοστό των ρευματοκλοπών να περιοριστεί στο 3,5% έως το 2028, από περίπου 5% την περίοδο 2023-2024.
Κεντρικό εργαλείο θεωρείται η εγκατάσταση έξυπνων μετρητών στο σύνολο των παροχών έως το 2030.
Νέοι περιορισμοί για όσους αφήνουν χρέη σε παρόχους
Στο μικροσκόπιο μπαίνουν και οι ληξιπρόθεσμες οφειλές προς τις εταιρείες ηλεκτρικής ενέργειας, οι οποίες υπολογίζονται περίπου στα 3 δισ. ευρώ.
Το νέο πλαίσιο προβλέπει σύστημα επισημάνσεων για καταναλωτές που αφήνουν επανειλημμένα χρέη και στη συνέχεια αλλάζουν προμηθευτή.
Μετά τη συμπλήρωση τριών επισημάνσεων, ο καταναλωτής δεν θα μπορεί να προχωρήσει σε νέα αλλαγή παρόχου χωρίς προηγουμένως να έχει τακτοποιήσει ή ρυθμίσει τις οφειλές του.
Όπως ανέφερε ο υφυπουργός Νίκος Τσάφος, στόχος είναι να περιοριστεί η πρακτική μεταφοράς χρεών από έναν προμηθευτή στον επόμενο, καθώς το σχετικό κόστος επιβαρύνει συνολικά την αγορά.
Πάνω από 5 δισ. ευρώ για το ενεργειακό σχέδιο
Η συνολική χρηματοδότηση των παρεμβάσεων ξεπερνά τα 5 δισ. ευρώ.
Οι πόροι θα προέλθουν από τρεις βασικές πηγές:
- 2,1 δισ. ευρώ από το Κοινωνικό Κλιματικό Ταμείο
- 2,3 δισ. ευρώ από το Ταμείο Απανθρακοποίησης Νήσων
- περίπου 600 εκατ. ευρώ μέσω της ρήτρας διαφυγής
Σύμφωνα με τον Σταύρο Παπασταύρου, στόχος είναι οι πόροι αυτοί να κατευθυνθούν σε δράσεις εξοικονόμησης, ευελιξίας στην κατανάλωση, παραγωγής και αποθήκευσης ενέργειας για ίδια χρήση.
Ο ρόλος των ΑΠΕ
Το υπουργείο αποδίδει σημαντικό μέρος της αποκλιμάκωσης των τιμών χονδρικής στην αύξηση της συμμετοχής των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας.
Όπως αναφέρθηκε στην παρουσίαση, τις ώρες κατά τις οποίες οι ΑΠΕ έχουν υψηλή συμμετοχή στο ενεργειακό μείγμα, η τιμή στη χονδρεμπορική αγορά μπορεί να υποχωρεί ακόμη και κοντά στα 70 ευρώ ανά μεγαβατώρα.
Παράλληλα, η χρήση λιγνίτη έχει μειωθεί κατά 92% σε σχέση με το 2005, ενώ η Ελλάδα, σύμφωνα με τα στοιχεία του υπουργείου, είναι καθαρός εξαγωγέας ηλεκτρικής ενέργειας από το 2024.
Μέχρι τον Ιούλιο του 2026, οι εξαγωγές εμφανίζονται σχεδόν διπλάσιες σε σχέση με το σύνολο του 2025, με το ενεργειακό εμπορικό ισοζύγιο να παρουσιάζει βελτίωση που προσεγγίζει το 1 δισ. ευρώ.
Το κυβερνητικό στοίχημα παραμένει η σταδιακή μεταφορά αυτών των αλλαγών στην τελική τιμή που πληρώνουν νοικοκυριά και επιχειρήσεις, με τον στόχο για μείωση 30% έως το 2029 να αποτελεί τον βασικό δείκτη πάνω στον οποίο θα κριθεί η αποτελεσματικότητα του σχεδίου.
Με πληροφορίες από την ΕΡΤ.
