Μικρές μεταφορές χρημάτων μέσω IRIS, από γονείς προς παιδιά, μεταξύ συγγενών ή ακόμη και μεταξύ φίλων, μπαίνουν στο πλαίσιο των φορολογικών κανόνων για τις δωρεές και τις γονικές παροχές, όταν πίσω από τη συναλλαγή κρύβεται ουσιαστικά μεταβίβαση περιουσίας. Το κρίσιμο δεν είναι απλώς ότι τα χρήματα μεταφέρθηκαν ηλεκτρονικά, αλλά για ποιον λόγο μεταφέρθηκαν και τι ακριβώς αντιπροσωπεύουν.
Το θέμα παρουσιάστηκε στην εκπομπή «Συνδέσεις» του ΕΡΤnews από τη φοροτεχνικό Νίκη Βομπιράκη, με αφορμή τη ραγδαία εξάπλωση των ηλεκτρονικών πληρωμών και ιδιαίτερα του IRIS στην καθημερινότητα των πολιτών.
Χαρτζιλίκι: Τι ισχύει για γονείς και παιδιά
Για τις συνήθεις ανάγκες διαβίωσης των παιδιών, η εικόνα είναι διαφορετική.
Σύμφωνα με την οδηγία της ΑΑΔΕ που επικαλέστηκε η φοροτεχνικός, για το χαρτζιλίκι και τα συνήθη έξοδα διαβίωσης ανηλίκων και φοιτητών έως 25 ετών δεν προβλέπεται συγκεκριμένο χρηματικό όριο.
Στην κατηγορία αυτή μπορούν να εντάσσονται έξοδα όπως το ενοίκιο φοιτητικής κατοικίας, τα δίδακτρα, τα βιβλία, οι μετακινήσεις και γενικότερα ανάγκες που συνδέονται με τη διαβίωση του παιδιού.
Για αυτές τις μεταφορές δεν απαιτείται δήλωση δωρεάς στο myProperty, σύμφωνα με όσα αναφέρθηκαν.
Ωστόσο, οι φορολογούμενοι καλό είναι να αναγράφουν σαφή αιτιολογία στη μεταφορά, ώστε να υπάρχει εικόνα για τον πραγματικό λόγο της συναλλαγής.
Όταν τα χρήματα προορίζονται για σπίτι, αυτοκίνητο ή επένδυση
Τα πράγματα αλλάζουν όταν μια μεταφορά δεν αφορά καθημερινά έξοδα αλλά χρησιμοποιείται για την απόκτηση περιουσίας.
Αγορά ακινήτου ή αυτοκινήτου, δημιουργία σημαντικής αποταμίευσης, επένδυση, ίδρυση επιχείρησης ή αποπληρωμή δανείου είναι περιπτώσεις που μπορεί να συνδέονται με γονική παροχή ή δωρεά.
Εδώ, σύμφωνα με τη φοροτεχνικό, υπάρχει ουσιαστικά επαύξηση της περιουσίας του αποδέκτη και επομένως χρειάζεται η προβλεπόμενη φορολογική διαδικασία.
Στις περιπτώσεις αυτές η δωρεά δηλώνεται μέσω myProperty, ενώ ιδιαίτερη σημασία έχει η τραπεζική μεταφορά των χρημάτων από λογαριασμό σε λογαριασμό.
Το αφορολόγητο των 800.000 ευρώ
Για τις χρηματικές δωρεές και γονικές παροχές μεταξύ προσώπων της πρώτης κατηγορίας συγγένειας, όταν ακολουθείται ο προβλεπόμενος τραπεζικός τρόπος, ισχύει αφορολόγητο έως 800.000 ευρώ.
Στην κατηγορία αυτή περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, γονείς και παιδιά, σύζυγοι και πρόσωπα με σύμφωνο συμβίωσης, καθώς και παππούδες και γιαγιάδες προς εγγόνια.
Για το ποσό που υπερβαίνει το αφορολόγητο προβλέπεται φόρος 10%.
Κρίσιμο σημείο είναι όμως ο τρόπος μεταφοράς των χρημάτων. Όπως επισημάνθηκε, εάν δεν ακολουθηθεί η προβλεπόμενη τραπεζική διαδικασία, η φορολόγηση μπορεί να επιβληθεί από το πρώτο ευρώ.
Αδέλφια και φίλοι: Άλλοι συντελεστές
Δεν έχουν όλες οι συγγενικές σχέσεις την ίδια φορολογική αντιμετώπιση.
Οι μεταξύ αδελφών χρηματικές δωρεές υπάγονται στη δεύτερη κατηγορία και, σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν, φορολογούνται με 20% από το πρώτο ευρώ.
Ακόμη αυστηρότερο είναι το καθεστώς για χρηματικές δωρεές μεταξύ φίλων, γνωστών και λοιπών τρίτων προσώπων, όπου ο φόρος ανέρχεται σε 40% από το πρώτο ευρώ.
Προσοχή στις «τριγωνικές» μεταφορές
Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται και στις λεγόμενες «τριγωνικές» μεταφορές χρημάτων.
Πρόκειται για περιπτώσεις όπου τα χρήματα δεν πηγαίνουν απευθείας από τον πραγματικό δωρητή στον τελικό αποδέκτη, αλλά περνούν πρώτα από έναν τρίτο λογαριασμό.
Μια τέτοια πρακτική δεν σημαίνει ότι παρακάμπτονται οι φορολογικοί κανόνες. Οι συναλλαγές μπορούν να ελεγχθούν και να εξεταστεί ποιος πραγματικά έδωσε τα χρήματα και ποιος τελικά τα έλαβε.
Η αιτιολογία στο IRIS μπορεί να αποδειχθεί σημαντική
Ένα από τα βασικά πρακτικά μηνύματα προς τους χρήστες του IRIS είναι να μην αφήνουν κενή ή ασαφή την αιτιολογία της μεταφοράς.
Η αναγραφή του πραγματικού λόγου, όπως «χαρτζιλίκι», «ενοίκιο», «επιστροφή χρημάτων» ή άλλη πραγματική αιτία, μπορεί να βοηθήσει στην τεκμηρίωση της συναλλαγής σε περίπτωση μελλοντικού ελέγχου.
Η αιτιολογία, βέβαια, δεν καθορίζει από μόνη της τη φορολογική μεταχείριση. Αυτό που έχει σημασία είναι η πραγματική φύση της συναλλαγής.
Το βασικό μήνυμα για τους φορολογούμενους είναι απλό: το IRIS είναι ένα μέσο μεταφοράς χρημάτων και όχι από μόνο του φορολογική κατηγορία. Αυτό που εξετάζεται είναι τι κρύβεται πίσω από τη μεταφορά και εάν πρόκειται για καθημερινή οικονομική συναλλαγή ή για πραγματική δωρεά και μεταβίβαση περιουσίας.
Πηγή: Ertnews
