Νέα πίεση στις τιμές του ελαιολάδου προκαλούν οι ακραίες καιρικές συνθήκες που πλήττουν μεγάλο μέρος της Ευρώπης, με την παρατεταμένη ζέστη, την ανομβρία και τις πυρκαγιές να δημιουργούν σοβαρά προβλήματα στις καλλιέργειες. Οι παραγωγοί προειδοποιούν για μειωμένη φετινή σοδειά, γεγονός που μπορεί να οδηγήσει σε νέες ανατιμήσεις τους επόμενους μήνες.
Οι επιπτώσεις δεν περιορίζονται στους ελαιώνες. Καύσωνας και ξηρασία έχουν προκαλέσει ζημιές σε δημητριακά, λαχανικά και αμπέλια, αυξάνοντας τον κίνδυνο ενός νέου κύματος ακρίβειας στα τρόφιμα.
Ιδιαίτερα δύσκολη είναι η κατάσταση σε Ελλάδα, Ιταλία και Πορτογαλία, όπου οι πυρκαγιές έχουν καταστρέψει εκτάσεις με ελαιόδεντρα. Ακόμη και στις περιοχές που γλίτωσαν από τις φλόγες, οι υψηλές θερμοκρασίες, η έλλειψη νερού και η επιβάρυνση από τον καπνό και την τέφρα επηρεάζουν την ανάπτυξη του καρπού. Παράλληλα, οι συνθήκες ευνοούν την εμφάνιση ασθενειών και εντόμων, ενώ απειλείται και το μέγεθος της παραγωγής.
Στο επίκεντρο η Ισπανία
Καθοριστικό ρόλο για την πορεία της αγοράς αναμένεται να διαδραματίσει η Ισπανία, η οποία αποτελεί τη μεγαλύτερη παραγωγό ελαιολάδου στην Ευρώπη. Η παρατεταμένη ξηρασία έχει προκαλέσει πρόωρη πτώση καρπών, ενώ η συγκομιδή ενδέχεται να ξεκινήσει νωρίτερα από το συνηθισμένο.
Ο συνδυασμός χαμηλότερης παραγωγής και περιορισμένων διαθέσιμων ποσοτήτων ενδέχεται να επαναφέρει ανοδικές πιέσεις στις διεθνείς τιμές από το φθινόπωρο και μέσα στο 2027. Η εξέλιξη αυτή έρχεται μετά την αποκλιμάκωση των τιμών από τα ιστορικά υψηλά των προηγούμενων ετών.
Ενδεικτική της κατάστασης είναι η αγορά της Βρετανίας, όπου η μέση τιμή για ένα λίτρο εξαιρετικού παρθένου ελαιολάδου εξακολουθεί να βρίσκεται πάνω από τις 7 λίρες και εμφανίζει εκ νέου ανοδική τάση.
Ζημιές και σε λαχανικά, αμπέλια και σιτηρά
Η ακραία ζέστη έχει αφήσει έντονο αποτύπωμα και σε άλλους κλάδους της ευρωπαϊκής γεωργίας. Στη Γαλλία, οι παραγωγοί λαχανικών κάνουν λόγο για απώλειες χιλιάδων τόνων προϊόντων, με σημαντικές ζημιές σε μαρούλια, καρότα, πράσα, σκόρδα και κρεμμύδια. Σε ορισμένες καλλιέργειες, οι απώλειες αναμένεται να φτάσουν ακόμη και το 50%.
Προβλήματα αντιμετωπίζει και η αμπελουργία. Οι υψηλές θερμοκρασίες επηρεάζουν την ανάπτυξη των σταφυλιών σε σημαντικές οινοπαραγωγικές περιοχές της Γαλλίας, ενώ στην Καμπανία ο τρύγος αναμένεται να αρχίσει περίπου στα μέσα Αυγούστου, σχεδόν έναν μήνα νωρίτερα σε σχέση με προηγούμενες δεκαετίες. Οι αποδόσεις εκτιμάται ότι θα είναι χαμηλότερες σε σχέση με πέρυσι.
Παράλληλα, η Ισπανία αναμένει σημαντική υποχώρηση στην παραγωγή σιτηρών για την περίοδο 2026-2027, με τις εκτιμήσεις να κάνουν λόγο για λίγο περισσότερους από 18,5 εκατομμύρια τόνους, έναντι περίπου 24 εκατομμυρίων την προηγούμενη χρονιά.
Αυξάνεται το κόστος για τους παραγωγούς
Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει ήδη περιορίσει τις προβλέψεις της για την παραγωγή αρκετών αγροτικών προϊόντων, μεταξύ των οποίων ο ηλίανθος, το καλαμπόκι, οι πατάτες και η σόγια.
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, το μεγαλύτερο πρόβλημα για τους παραγωγούς είναι το αυξημένο κόστος. Οι ανάγκες για άρδευση, η μεγαλύτερη κατανάλωση ενέργειας και οι μειωμένες αποδόσεις επιβαρύνουν σημαντικά την αγροτική παραγωγή.
Το κόστος αυτό αναμένεται να περάσει σταδιακά στην τελική τιμή των προϊόντων, διατηρώντας τις πιέσεις στο κόστος των τροφίμων και δημιουργώντας νέες ανησυχίες για τον πληθωρισμό στην Ευρώπη.
