Η παγκόσμια αγορά ενέργειας βρίσκεται ξανά αντιμέτωπη με μια νέα περίοδο έντονης αβεβαιότητας, καθώς η κλιμάκωση της σύγκρουσης ΗΠΑ-Ιράν προκαλεί εκρηκτικές αντιδράσεις στις τιμές του πετρελαίου και αλλάζει τις εκτιμήσεις για την πορεία της ενεργειακής ασφάλειας.
Η τιμή του πετρελαίου Brent σημείωσε άλμα άνω του 10%, καταγράφοντας τη μεγαλύτερη ημερήσια άνοδο των τελευταίων ετών, ενώ στη συνέχεια συνέχισε ανοδικά, ξεπερνώντας τα 85 δολάρια το βαρέλι.
Παράλληλα, το αμερικανικό WTI πλησίασε τα 80 δολάρια, καθώς οι επενδυτές φοβούνται ότι η κρίση στον Περσικό Κόλπο δεν θα αποτελέσει ένα προσωρινό επεισόδιο αλλά μια παρατεταμένη κατάσταση.
Η αγορά αντιδρά πλέον όχι μόνο στις στρατιωτικές εξελίξεις, αλλά και στον κίνδυνο περιορισμού της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ, από όπου περνά περίπου το 20% της παγκόσμιας διακίνησης πετρελαίου.
Η ανακοίνωση του Ντόναλντ Τραμπ ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες θα αναλάβουν τον έλεγχο και την προστασία της στρατηγικής θαλάσσιας οδού, επιβάλλοντας παράλληλα τέλος 20% στα φορτία που διέρχονται από τα Στενά του Ορμούζ, ενίσχυσε τους φόβους για νέα αναστάτωση στο παγκόσμιο εμπόριο.
Οι επενδυτές φαίνεται πλέον να εγκαταλείπουν το σενάριο μιας γρήγορης αποκλιμάκωσης. Στις αγορές κυριαρχεί η εκτίμηση ότι η κατάσταση μπορεί να παραμείνει τεταμένη για μεγάλο χρονικό διάστημα, με αποτέλεσμα να αυξάνονται τα ασφάλιστρα κινδύνου και να ενισχύονται οι πιέσεις στις τιμές της ενέργειας.
Τα Στενά του Ορμούζ αποτελούν ένα από τα σημαντικότερα ενεργειακά περάσματα στον κόσμο. Μέσω αυτής της θαλάσσιας οδού μεταφέρονται καθημερινά τεράστιες ποσότητες πετρελαίου και φυσικού αερίου από τις χώρες του Κόλπου προς τις διεθνείς αγορές.
Οποιοσδήποτε περιορισμός στη λειτουργία τους δημιουργεί άμεσες επιπτώσεις στις τιμές των καυσίμων, στις μεταφορές, στη βιομηχανία και τελικά στο κόστος ζωής των καταναλωτών.
Οι αγορές πλέον προεξοφλούν ότι η επιστροφή στην προηγούμενη κανονικότητα δεν θα είναι εύκολη. Η στρατηγική που ακολουθούν πολλοί επενδυτές βασίζεται στην εκτίμηση ότι η ελεύθερη διέλευση από τα Στενά μπορεί να παραμείνει περιορισμένη για μεγάλο διάστημα, αυξάνοντας τον κίνδυνο μιας νέας παγκόσμιας ενεργειακής κρίσης.
Η νέα πραγματικότητα οδηγεί τις μεγάλες πετρελαιοπαραγωγές χώρες της περιοχής σε αναθεώρηση των σχεδίων τους. Σαουδική Αραβία, Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και Ιράκ εξετάζουν την ενίσχυση εναλλακτικών δικτύων μεταφοράς, με στόχο να μειώσουν την εξάρτησή τους από τα Στενά του Ορμούζ.
Στο επίκεντρο βρίσκονται αγωγοί που μπορούν να μεταφέρουν πετρέλαιο προς την Ερυθρά Θάλασσα, παρακάμπτοντας τη συγκεκριμένη θαλάσσια δίοδο. Ωστόσο, αναλυτές προειδοποιούν ότι και αυτές οι υποδομές θα μπορούσαν να αποτελέσουν πιθανούς στόχους σε περίπτωση ευρύτερης στρατιωτικής σύγκρουσης.
Οι επενδύσεις σε νέες ενεργειακές υποδομές αναμένεται να αυξηθούν, όμως η δημιουργία εναλλακτικών δρόμων μεταφοράς δεν μπορεί να αντικαταστήσει άμεσα τον ρόλο των Στενών του Ορμούζ στο παγκόσμιο εμπόριο.
Οι οικονομολόγοι προειδοποιούν ότι μια παρατεταμένη άνοδος στις τιμές του πετρελαίου μπορεί να αναζωπυρώσει τις πληθωριστικές πιέσεις σε πολλές χώρες.
Η αύξηση του ενεργειακού κόστους επηρεάζει άμεσα τις τιμές των καυσίμων, αλλά και ολόκληρη την αλυσίδα παραγωγής, καθώς το πετρέλαιο αποτελεί βασικό παράγοντα για τις μεταφορές, τη βιομηχανία και τη γεωργία.
Αναλυτές μεγάλων χρηματοπιστωτικών οργανισμών εκτιμούν ότι η αβεβαιότητα μπορεί να διατηρηθεί για μεγάλο χρονικό διάστημα, ιδιαίτερα εάν δεν υπάρξει διπλωματική λύση μεταξύ Ουάσινγκτον και Τεχεράνης.
► Διαβάστε επίσης: Νέο σφυροκόπημα των ΗΠΑ στο Ιράν – Ένας νεκρός στο Ορμούζ και ιρανικά πλήγματα στο Μπαχρέιν
Η πιθανότητα μιας παρατεταμένης κρίσης σημαίνει ότι οι καταναλωτές και οι επιχειρήσεις θα πρέπει να προετοιμαστούν για μια περίοδο υψηλότερων τιμών ενέργειας και μεγαλύτερης μεταβλητότητας στις αγορές.
Η νέα σύγκρουση στη Μέση Ανατολή μετατρέπει ξανά τα Στενά του Ορμούζ σε σημείο-κλειδί για την παγκόσμια οικονομία, με το πετρέλαιο να βρίσκεται στο επίκεντρο μιας κρίσης που μπορεί να επηρεάσει τις τιμές και την ενεργειακή ασφάλεια για μεγάλο χρονικό διάστημα.
