Η Ελλάδα βρίσκεται στην πρώτη θέση της Ευρωπαϊκής Ένωσης όσον αφορά τη φορολογική επιβάρυνση της εργασίας, σύμφωνα με τη νέα έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τη φορολογία.
Ο συνολικός δείκτης επιβάρυνσης της μισθωτής εργασίας ανέρχεται στο 44,8% του συνολικού κόστους απασχόλησης, ποσοστό που αποτελεί το υψηλότερο στην ΕΕ. Με απλά λόγια, από κάθε 100 ευρώ που κοστίζει ένας εργαζόμενος σε μια επιχείρηση, σχεδόν τα 45 ευρώ κατευθύνονται προς το κράτος μέσω φόρων και ασφαλιστικών εισφορών.
Η μέτρηση δεν αφορά μόνο τον φόρο εισοδήματος, αλλά περιλαμβάνει το σύνολο των επιβαρύνσεων που συνδέονται με την εργασία, όπως οι εισφορές εργαζομένων και εργοδοτών, καθώς και οι υπόλοιπες φορολογικές υποχρεώσεις που επηρεάζουν το τελικό κόστος απασχόλησης.
Τα στοιχεία της Κομισιόν δείχνουν ότι η φορολογική επιβάρυνση στην Ελλάδα έχει αυξηθεί την τελευταία δεκαετία κατά 3,4 ποσοστιαίες μονάδες, όταν ο μέσος όρος στην Ευρωπαϊκή Ένωση κινήθηκε αντίθετα και μειώθηκε στο 37,1%.
Πίσω από την Ελλάδα βρίσκονται η Ιταλία με 43,9% και το Βέλγιο με 40,7%, ενώ τη χαμηλότερη επιβάρυνση εμφανίζει η Μάλτα με 24,4%.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επισημαίνει ότι η αύξηση των φορολογικών εσόδων από την εργασία δεν προέρχεται αποκλειστικά από αλλαγές στη φορολογία. Ένας σημαντικός παράγοντας ήταν και η αύξηση της μισθωτής απασχόλησης, καθώς περισσότεροι εργαζόμενοι εντάχθηκαν στην αγορά εργασίας και άρχισαν να καταβάλλουν φόρους και ασφαλιστικές εισφορές.
Παράλληλα, η υψηλή επιβάρυνση της εργασίας δημιουργεί πιέσεις τόσο στο διαθέσιμο εισόδημα των εργαζομένων όσο και στο κόστος πρόσληψης για τις επιχειρήσεις, επηρεάζοντας τα οικονομικά κίνητρα για αύξηση αποδοχών και δημιουργία νέων θέσεων εργασίας.
Η έκθεση καταγράφει επίσης σημαντική μεταβολή στο φορολογικό μείγμα της χώρας, με μεγαλύτερη συμμετοχή των έμμεσων φόρων.
Η Ελλάδα παρουσιάζει τη μεγαλύτερη αύξηση του μεριδίου του ΦΠΑ στα φορολογικά έσοδα την τελευταία δεκαετία, με άνοδο κατά 3,1 ποσοστιαίες μονάδες.
Παράλληλα, βρίσκεται στην πρώτη θέση της Ευρωπαϊκής Ένωσης όσον αφορά τα έσοδα από περιβαλλοντικούς φόρους ως ποσοστό του ΑΕΠ, τα οποία διαμορφώνονται στο 3,8%.
Τα στοιχεία δείχνουν ότι η φορολογική βάση μετατοπίζεται περισσότερο προς την κατανάλωση, με τους έμμεσους φόρους να αποτελούν σημαντικό κομμάτι των κρατικών εσόδων.
Παρά τη μεγάλη φορολογική επιβάρυνση, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναγνωρίζει τις σημαντικές αλλαγές που έχουν γίνει στον ψηφιακό μετασχηματισμό της φορολογικής διοίκησης.
Η Ελλάδα συγκαταλέγεται στις χώρες της ΕΕ με τις περισσότερες φορολογικές μεταρρυθμίσεις την περίοδο 2020-2025, έχοντας υλοποιήσει περισσότερα από 50 μέτρα.
Στο επίκεντρο βρίσκεται το myDATA, η ηλεκτρονική πλατφόρμα της ΑΑΔΕ για τη διαβίβαση και παρακολούθηση των φορολογικών δεδομένων των επιχειρήσεων. Η Κομισιόν σημειώνει ότι η επέκταση των ψηφιακών εργαλείων βοηθά στη βελτίωση της φορολογικής συμμόρφωσης και στην αντιμετώπιση της φοροδιαφυγής.
Στις μεταρρυθμίσεις περιλαμβάνονται η ηλεκτρονική τιμολόγηση, οι προσυμπληρωμένες φορολογικές δηλώσεις, η ψηφιοποίηση διαδικασιών της ΑΑΔΕ και η αντικατάσταση παλαιότερων διαδικασιών με σύγχρονα ηλεκτρονικά εργαλεία.
Ωστόσο, η ψηφιοποίηση δεν έχει εξαλείψει τα προβλήματα. Η έκθεση επισημαίνει ότι οι νέες ψηφιακές υποχρεώσεις, όπως η διαβίβαση στοιχείων σε πραγματικό χρόνο και οι νέες απαιτήσεις ηλεκτρονικής καταγραφής, μπορούν να αυξήσουν το κόστος συμμόρφωσης, ιδιαίτερα για τις μικρές επιχειρήσεις.
Οι Έλληνες καταφεύγουν περισσότερο στους λογιστές για τις φορολογικές δηλώσεις
Ένα ακόμη στοιχείο που επισημαίνει η έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής αφορά τη σχέση των πολιτών με το φορολογικό σύστημα και τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν στην εκπλήρωση των υποχρεώσεών τους.
Η πολυπλοκότητα των φορολογικών διαδικασιών και οι συνεχείς αλλαγές στο πλαίσιο των υποχρεώσεων οδηγούν πολλούς φορολογούμενους στην ανάγκη επαγγελματικής υποστήριξης.
Στην Ελλάδα, το 18% των φορολογουμένων δηλώνει ότι χρειάζεται τη βοήθεια λογιστή ή φοροτεχνικού για την υποβολή της φορολογικής του δήλωσης, όταν ο αντίστοιχος μέσος όρος στην Ευρωπαϊκή Ένωση ανέρχεται στο 8%.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναγνωρίζει ότι η χώρα έχει σημειώσει σημαντική πρόοδο στον ψηφιακό μετασχηματισμό της φορολογικής διοίκησης, μέσω εργαλείων όπως το myDATA και οι ηλεκτρονικές υπηρεσίες της ΑΑΔΕ.
Ωστόσο, επισημαίνει ότι παραμένει η ανάγκη για απλούστευση του φορολογικού πλαισίου, ώστε να περιοριστεί το διοικητικό βάρος για εργαζόμενους, επαγγελματίες και επιχειρήσεις.
