Από τη Δευτέρα 15 Ιουνίου τίθεται σε λειτουργία η πλατφόρμα για το νέο πρόγραμμα «Ανακαίνιση Κατοικίας», συνολικού ύψους 500 εκατ. ευρώ, το οποίο φιλοδοξεί να στηρίξει την ανακαίνιση και ενεργειακή αναβάθμιση περίπου 25.000 κατοικιών σε ολόκληρη τη χώρα. Η οικονομική ενίσχυση μπορεί να φτάσει έως και τις 36.000 ευρώ για ακίνητα επιφάνειας έως 120 τετραγωνικών μέτρων.
Το ποσοστό της επιδότησης αυξάνεται κατά 5% για κατοικίες που βρίσκονται σε ορεινές ή νησιωτικές περιοχές, καθώς και για ειδικές κοινωνικές κατηγορίες.
Η υλοποίηση του προγράμματος προβλέπεται να εξελιχθεί σε δύο στάδια. Στην πρώτη φάση, από τις 15 Ιουνίου έως και τις 31 Αυγούστου 2026, οι ενδιαφερόμενοι θα μπορούν μέσω της πλατφόρμας του gov.gr να εκδώσουν τη Βεβαίωση Επιλεξιμότητας. Η δεύτερη φάση θα ξεκινήσει την 1η Σεπτεμβρίου 2026, οπότε θα ανοίξει η διαδικασία υποβολής αιτήσεων για τη χρηματοδότηση των παρεμβάσεων ανακαίνισης και ενεργειακής αναβάθμισης.
Στο πρόγραμμα μπορούν να ενταχθούν δύο κατηγορίες κατοικιών. Η πρώτη αφορά κλειστά ακίνητα που παρέμειναν αχρησιμοποίητα κατά τα έτη 2024 και 2025 και τα οποία, μετά την ολοκλήρωση των εργασιών, θα χρησιμοποιηθούν ως κύρια κατοικία είτε από τον ιδιοκτήτη είτε μέσω μακροχρόνιας μίσθωσης. Για την επιβεβαίωση της κατάστασής τους λαμβάνονται υπόψη τα στοιχεία ηλεκτροδότησης του ΔΕΔΔΗΕ και τα δεδομένα που έχουν δηλωθεί στο έντυπο Ε2 του φορολογικού έτους 2025.
Ως κλειστές κατοικίες θεωρούνται είτε όσες παραμένουν χωρίς ηλεκτροδότηση μετά από αίτημα διακοπής που είχε κατατεθεί πριν από την 1η Ιανουαρίου 2024, είτε όσες παρουσίασαν συνολική κατανάλωση ρεύματος μικρότερη από 50 kWh για τα έτη 2024 και 2025.
Η δεύτερη κατηγορία αφορά κατοικίες που ήδη χρησιμοποιούνται ως κύρια κατοικία και οι οποίες πρόκειται να ανακαινιστούν και να αναβαθμιστούν ενεργειακά ώστε να συνεχίσουν να καλύπτουν τις στεγαστικές ανάγκες των ιδιοκτητών τους.
Δικαιούχοι του προγράμματος είναι φυσικά πρόσωπα που πληρούν τα εισοδηματικά κριτήρια και διαθέτουν ποσοστό κυριότητας ή επικαρπίας τουλάχιστον 50% σε κλειστή κατοικία ή οποιοδήποτε εμπράγματο δικαίωμα σε ανοικτή κατοικία. Σε περιπτώσεις συνιδιοκτησίας απαιτείται η συναίνεση των υπόλοιπων συνιδιοκτητών ή επικαρπωτών.
Για την πρώτη εισοδηματική κατηγορία, με επιχορήγηση 80%, το ετήσιο εισόδημα κυμαίνεται από 18.000 ευρώ για άγαμο έως 35.000 ευρώ για έγγαμο με δύο παιδιά, με προσαύξηση 5.000 ευρώ για κάθε επιπλέον τέκνο. Για τη δεύτερη κατηγορία, όπου η επιδότηση ανέρχεται σε 70%, τα αντίστοιχα όρια διαμορφώνονται από 25.000 έως 45.000 ευρώ.
Τα ποσοστά ενίσχυσης μπορούν να αυξηθούν περαιτέρω κατά 5% για κατοίκους νησιωτικών ή ορεινών περιοχών, μονογονεϊκές οικογένειες, τρίτεκνους, πολύτεκνους και άτομα με αναπηρία. Έτσι, η τελική επιδότηση μπορεί να φτάσει έως το 95% για την πρώτη κατηγορία και έως το 85% για τη δεύτερη.
Το ανώτατο ποσό ενίσχυσης ορίζεται στα 300 ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο και έως 36.000 ευρώ ανά κατοικία. Παράλληλα, προβλέπεται πρόσθετη κάλυψη έως 2.500 ευρώ για δαπάνες που αφορούν μηχανικούς, ενεργειακά πιστοποιητικά, Ηλεκτρονική Ταυτότητα Κτιρίου, άδειες και ελέγχους ολοκλήρωσης.
Οι επιλέξιμες παρεμβάσεις περιλαμβάνουν εργασίες ανακαίνισης, επισκευές, ενεργειακές βελτιώσεις, καθώς και προμήθεια των απαραίτητων υλικών και προϊόντων.
Βασικές προϋποθέσεις είναι η κατοικία να διαθέτει οικοδομική άδεια που έχει εκδοθεί έως τις 31 Δεκεμβρίου 1990, να μην υπερβαίνει τα 120 τετραγωνικά μέτρα – με εξαιρέσεις για τρίτεκνες και πολύτεκνες οικογένειες – να ανήκει σε ενεργειακή κατηγορία έως Γ και να μην έχει χρηματοδοτηθεί από αντίστοιχο πρόγραμμα μετά την 1η Ιανουαρίου 2020. Επιπλέον, δεν πρέπει να χρησιμοποιείται για βραχυχρόνια μίσθωση.
Οι ενεργειακές παρεμβάσεις θα πρέπει να οδηγούν σε αναβάθμιση του ακινήτου κατά τουλάχιστον μία ενεργειακή κατηγορία και να αντιστοιχούν στο 20%-40% του συνολικού προϋπολογισμού του έργου.
Οι ωφελούμενοι οφείλουν να ολοκληρώσουν τις εργασίες μέσα σε διάστημα 18 μηνών από την έγκριση της αίτησής τους και σε κάθε περίπτωση έως τις 31 Δεκεμβρίου 2028.
Παράλληλα, για πέντε χρόνια μετά την καταβολή της επιδότησης, οι κατοικίες που ήταν ήδη σε χρήση θα πρέπει να συνεχίσουν να ιδιοκατοικούνται, ενώ οι κλειστές κατοικίες θα πρέπει να χρησιμοποιούνται είτε ως κύρια κατοικία είτε να εκμισθώνονται με μακροχρόνια μίσθωση και σταθερό μίσθωμα για τουλάχιστον τρία έτη.
Απαγορεύεται η χρήση των ακινήτων για βραχυχρόνια μίσθωση τύπου Airbnb, επαγγελματική εκμετάλλευση ή υπεκμίσθωση, ενώ σε περίπτωση μεταβίβασης του ακινήτου πριν από την ολοκλήρωση της πενταετίας, προβλέπεται επιστροφή της επιχορήγησης.
