Το πρόγραμμα στεγαστικής πολιτικής «Σπίτι μου ΙΙ» ολοκληρώνεται αφήνοντας πίσω του ένα ισχυρό μήνυμα για την κατάσταση της ελληνικής αγοράς ακινήτων: το βασικό εμπόδιο δεν ήταν η χρηματοδότηση, αλλά η έλλειψη διαθέσιμων κατοικιών που να πληρούν τα κριτήρια.
Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία, περίπου 38.000 πολίτες έλαβαν τραπεζική προέγκριση για στεγαστικό δάνειο, ωστόσο μόλις 17.000 κατάφεραν να ολοκληρώσουν ή να φτάσουν στο τελικό στάδιο αγοράς κατοικίας.
Οι υπόλοιποι 21.000 δικαιούχοι, αν και κρίθηκαν οικονομικά αξιόπιστοι, δεν βρήκαν ακίνητο που να πληροί τις προϋποθέσεις του προγράμματος.
Το πρόβλημα αποδίδεται σε έναν συνδυασμό παραγόντων που τα τελευταία χρόνια έχουν επιδεινωθεί στην ελληνική αγορά: η περιορισμένη προσφορά παλαιών κατοικιών, η αυξημένη ζήτηση από επενδυτές και ιδιώτες, αλλά και η άνοδος των τιμών σε πολλές περιοχές, ιδιαίτερα σε μεγάλα αστικά κέντρα και τουριστικές ζώνες.
Παράλληλα, πολλά από τα διαθέσιμα ακίνητα απαιτούν εκτεταμένες ανακαινίσεις, γεγονός που ανεβάζει το συνολικό κόστος και συχνά καθιστά την αγορά μη βιώσιμη για τους δικαιούχους, ακόμη και με ευνοϊκό δανεισμό.
Το πρόγραμμα, που διέθετε συνολικό προϋπολογισμό περίπου 2 δισ. ευρώ, έχει ήδη οδηγήσει σε δεσμεύσεις της τάξης των 1,8 δισ. ευρώ, ενώ έχουν εκταμιευθεί περίπου 1,2 δισ. ευρώ σε πάνω από 11.000 δανειολήπτες. Περίπου 6.000 ακόμη αιτήσεις βρίσκονται στο τελικό στάδιο, με παράταση έως τα τέλη Αυγούστου για την υπογραφή συμβολαίων.
Την ίδια στιγμή, τραπεζικοί και μεσίτες της αγοράς ακινήτων επισημαίνουν ότι προγράμματα ενίσχυσης της ζήτησης, όπως το «Σπίτι μου Ι» και «ΙΙ», έχουν συμβάλει στην άνοδο των τιμών έως και 20–30% σε ορισμένες περιοχές, περιορίζοντας το πραγματικό όφελος του χαμηλού επιτοκίου για τους αγοραστές.
Στο πλαίσιο αυτό, το πρόγραμμα επιδοτεί περίπου το 50% του επιτοκίου, με το μέσο κόστος στεγαστικού να διαμορφώνεται κοντά στο 2,3%, σημαντικά χαμηλότερα από τα εμπορικά στεγαστικά δάνεια, αλλά όχι αρκετό για να αντισταθμίσει τη συνολική αύξηση των τιμών ακινήτων.
Η εικόνα αυτή εντάσσεται σε μια ευρύτερη ευρωπαϊκή τάση στεγαστικής πίεσης, όπου η έλλειψη προσφοράς κατοικιών και η αύξηση του κόστους κατασκευών έχουν οδηγήσει πολλές κυβερνήσεις, μεταξύ αυτών και της Ελλάδας, να επανεξετάζουν τη στρατηγική τους.
► Διαβάστε επίσης: «Ανακαινίζω 2026»: Πότε ξεκινούν οι αιτήσεις και ποιοι μπορούν να λάβουν επιδότηση έως 95%
Σύμφωνα με πρόσφατες παρεμβάσεις της στεγαστικής πολιτικής, η κατεύθυνση πλέον στρέφεται περισσότερο σε μέτρα ενίσχυσης της κατασκευής νέων κατοικιών και λιγότερο αποκλειστικά στη χρηματοδότηση της ζήτησης.
Το τελικό αποτύπωμα του «Σπίτι μου ΙΙ» δείχνει ότι η πρόσβαση σε φθηνό δάνειο από μόνη της δεν αρκεί, όταν η αγορά δεν διαθέτει επαρκές απόθεμα κατοικιών σε προσιτές τιμές, αφήνοντας χιλιάδες εγκεκριμένους δικαιούχους εκτός της στεγαστικής λύσης που τους είχε αρχικά υποσχεθεί το πρόγραμμα.
