Η στεγαστική κρίση στην Ελλάδα εξελίσσεται σε κοινωνική και οικονομική απειλή μεγάλης κλίμακας, με τον πληθωρισμό στη στέγαση να καταγράφει εντυπωσιακή αύξηση της τάξης του 13,8% σε ετήσια βάση, σύμφωνα με στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ.
Την ίδια στιγμή, η συνολική επιβάρυνση των νοικοκυριών από το 2020 αγγίζει το 40%, επιβεβαιώνοντας ότι το κόστος κατοικίας έχει μετατραπεί σε έναν από τους πιο πιεστικούς παράγοντες της καθημερινότητας.
Η αύξηση των τιμών δεν περιορίζεται στα ενοίκια, τα οποία έχουν ενισχυθεί κατά 7,6%, αλλά επεκτείνεται σε όλο το φάσμα της κατοικίας: επισκευές, συντήρηση και υπηρεσίες παρουσιάζουν επίσης σημαντικές ανατιμήσεις.
Ο πιο καθοριστικός παράγοντας όμως παραμένει η ενέργεια, με το ηλεκτρικό ρεύμα να αυξάνεται κατά 14%, το φυσικό αέριο κατά 19,3% και το πετρέλαιο θέρμανσης να εκτοξεύεται κατά 53,2%, επιβαρύνοντας δραματικά τα νοικοκυριά.
Η ενεργειακή διάσταση της κρίσης ενισχύεται περαιτέρω από τη διεθνή αστάθεια και τις γεωπολιτικές εξελίξεις, με επιπτώσεις που μεταφέρονται άμεσα στους λογαριασμούς των πολιτών.
Η αδυναμία πρόσβασης σε επαρκή θέρμανση τον χειμώνα και δροσιά το καλοκαίρι εντείνει το φαινόμενο της ενεργειακής φτώχειας, το οποίο στην Ελλάδα εμφανίζει από τα υψηλότερα ποσοστά στην Ευρώπη.
Σύμφωνα με στοιχεία της Eurostat και της Greenpeace, σημαντικό ποσοστό νοικοκυριών δηλώνει αδυναμία κάλυψης βασικών αναγκών θερμικής άνεσης, ενώ πάνω από τέσσερα στα δέκα νοικοκυριά (41,8%) δυσκολεύονται να ανταποκριθούν σε ενοίκια, δάνεια και λογαριασμούς.
Για τα ευάλωτα νοικοκυριά το ποσοστό αυτό εκτοξεύεται στο 76%, αποτυπώνοντας έντονη κοινωνική πίεση.
Η κατάσταση συνδέεται άμεσα και με τη ραγδαία μεταβολή της αγοράς κατοικίας, όπου η ιδιοκατοίκηση υποχωρεί στο 69%, ενώ σε περιοχές όπως το κέντρο της Αθήνας πέφτει κάτω από το 65%, σύμφωνα με εκτιμήσεις της Τράπεζα της Ελλάδος.
Η αύξηση των ενοικίων σε μεγάλα αστικά κέντρα ξεπερνά σωρευτικά το 50%, δημιουργώντας τη συνθήκη της λεγόμενης generation rent, δηλαδή μιας γενιάς που αδυνατεί να αποκτήσει ιδιόκτητη κατοικία.
Στο πολιτικό πεδίο, η συζήτηση εντείνεται γύρω από την αποτελεσματικότητα των κυβερνητικών παρεμβάσεων. Ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης έχει αναφερθεί στο πρόγραμμα «Σπίτι μου 2», ωστόσο η πρόωρη λήξη του και τα περιορισμένα αποτελέσματα έχουν προκαλέσει έντονες αντιδράσεις.
Η κριτική εστιάζει στο γεγονός ότι η αυξημένη ζήτηση χωρίς αντίστοιχη ενίσχυση της προσφοράς κατοικιών συνέβαλε στην περαιτέρω άνοδο των τιμών.
► Διαβάστε επίσης: Παγκρήτια δημοσκόπηση: Τι πιστεύουν οι Κρητικοί για ανάπτυξη, υποδομές και κρίσιμα κοινωνικά ζητήματα έως το 2030
Παράλληλα, η αντιπολίτευση μέσω του ΠΑΣΟΚ επισημαίνει ότι η στεγαστική κρίση έχει λάβει χαρακτηριστικά κοινωνικού αδιεξόδου, ζητώντας πλήρη αποτίμηση των πολιτικών και νέα μέτρα για τον περιορισμό των ενοικίων.
Αντίστοιχα, η Νέα Αριστερά τονίζει ότι το κόστος ζωής έχει μετατρέψει βασικά αγαθά όπως η στέγη, η τροφή και οι μεταφορές σε είδη πολυτελείας.
Η συνολική εικόνα αποτυπώνει μια αγορά κατοικίας υπό έντονη πίεση, όπου ο συνδυασμός πληθωρισμού, ενεργειακού κόστους και χαμηλής προσφοράς κατοικιών διαμορφώνει ένα ιδιαίτερα ασφυκτικό περιβάλλον για τα ελληνικά νοικοκυριά.
