Η παγκόσμια αγορά ενέργειας εισέρχεται σε περίοδο έντονης αβεβαιότητας, καθώς ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας (ΔΟΕ) προβλέπει μείωση στην κατανάλωση πετρελαίου το 2026, σηματοδοτώντας την πρώτη ετήσια πτώση από το 2020 και την περίοδο της πανδημίας.
Σε αντίθεση με τότε, όπου η κατάρρευση της ζήτησης οφειλόταν στα lockdown, η νέα υποχώρηση συνδέεται με ένα πρωτοφανές σοκ προσφοράς και τις γεωπολιτικές εξελίξεις στη Μέση Ανατολή.
Σύμφωνα με τις τελευταίες εκτιμήσεις, η ζήτηση αναμένεται να διαμορφωθεί στα 104,26 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως, καταγράφοντας μικρή αλλά κρίσιμη πτώση σε σχέση με το 2025.
Ο ΔΟΕ αναθεώρησε δραστικά τις προβλέψεις του, μετατρέποντας την εκτίμηση για αύξηση σε μείωση 80.000 βαρελιών ημερησίως, γεγονός που αντανακλά τη ραγδαία επιδείνωση των συνθηκών στην αγορά.
Η πίεση κορυφώνεται το δεύτερο τρίμηνο, όπου καταγράφεται πτώση έως και 1,5 εκατομμύριο βαρέλια ημερησίως, η μεγαλύτερη από την εποχή της Covid-19, με βασικούς παράγοντες τις ελλείψεις καυσίμων και την εκτόξευση των τιμών.
Οι μεγαλύτερες επιπτώσεις εντοπίζονται σε περιοχές όπως η Ασία-Ειρηνικός και η Μέση Ανατολή, ιδιαίτερα σε τομείς όπως τα αεροπορικά καύσιμα και το υγραέριο (LPG).
Το πρόβλημα εντείνεται από τη σημαντική μείωση της παγκόσμιας παραγωγής πετρελαίου, η οποία έχει υποχωρήσει κατά 10,1 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως, εξαιτίας επιθέσεων σε ενεργειακές υποδομές και διαταραχών σε κρίσιμες διαδρομές όπως τα Στενά του Ορμούζ. Όπου τα αποθέματα δεν επαρκούν, η αγορά αντιδρά με άμεση μείωση της ζήτησης, οδηγώντας σε φαινόμενα «καταστροφής ζήτησης».
Οι επιπτώσεις είναι ήδη ορατές: βιομηχανίες περιορίζουν την παραγωγή, πτήσεις ακυρώνονται και πολλές χώρες εφαρμόζουν μέτρα λιτότητας για να συγκρατήσουν το ενεργειακό κόστος.
Ο επικεφαλής του ΔΟΕ, Φατίχ Μπιρόλ, προειδοποιεί ότι η κατάσταση μπορεί να επιδεινωθεί περαιτέρω, με τον επόμενο μήνα να διαγράφεται ακόμη πιο δύσκολος για την αγορά ενέργειας.
Παράλληλα, η εξέλιξη της κρίσης παραμένει απρόβλεπτη. Ακόμη και αν υπάρξει αποκλιμάκωση στη Μέση Ανατολή, η πλήρης αποκατάσταση της αγοράς θεωρείται δύσκολη, ενώ η επανεκκίνηση των ροών μέσω των Στενών του Ορμούζ χαρακτηρίζεται καθοριστικός παράγοντας για τη σταθεροποίηση.
► Διαβάστε επίσης: Άλμα 40% στην κρουαζιέρα στον Άγιο Νικόλαο - Στόχος η αυθεντική φιλοξενία και η ενίσχυση των υποδομών
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, η Ρωσία αναδεικνύεται σε βασικό ωφελημένο, καθώς τα έσοδά της από εξαγωγές πετρελαίου αυξήθηκαν θεαματικά, αγγίζοντας τα 19 δισεκατομμύρια δολάρια, λόγω υψηλότερων τιμών και ενίσχυσης των εξαγωγών προς αγορές όπως η Ινδία.
