Σε φουλ ρυθμούς δουλεύουν οι “μηχανές” του οικονομικού επιτελείου της κυβέρνησης για τη διαμόρφωση ενός συνολικού σχεδίου που αφορά την ενίσχυση και τη θωράκιση των ελληνικών νοικοκυριών από μία επικείμενη οικονομική κρίση εξαιτίας του πολέμου στη Μέση Ανατολή. Η ανησυχία της κυβέρνησης επικεντρώνεται στο ενδεχόμενο μίας νέας μεγάλης επιβολής αυξήσεων στα είδη πρώτης ανάγκης και στα καύσιμα.
Το πλάνο, πέραν των έκτακτων οικονομικών παρεμβάσεων, περιλαμβάνει και την κατάρτιση ενός επιχειρησιακού σχεδίου, ώστε να μπει πλαφόν στα κέρδη από τις πωλήσεις των προϊόντων, κάτι που αναμένεται να συνοδευτεί και από αυστηρούς ελέγχους. Τον συντονισμό των ενεργειών θα έχει το αρμόδιο υπουργείο Ανάπτυξης.
Έχουμε μπροστά μας αρκετό δρόμο να διανύσουμε μέχρι να φτάσουμε στην ανακοίνωση μέτρων που έχουν υψηλό παρεμβατικό χαρακτήρα, ωστόσο τα νέα που έρχονται καθημερινά από τις ξένες αγορές και ειδικά από τον χώρο των καυσίμων δεν αφήνουν πολλά περιθώρια για καθυστέρηση. Τα ήδη δοκιμασμένα εργαλεία από την περίοδο της πανδημίας και του ρωσο-ουκρανικού πολέμου ήδη βρίσκονται σε πλήρη ετοιμότητα, κάποια από αυτά μάλιστα δεν έχουν σταματήσει να λειτουργούν. Μεταξύ αυτών των εργαλείων είναι το περιβόητο “καλάθι του νοικοκυριού” και η "μόνιμη μείωση τιμής", με μειωμένες τιμές στο ράφι για συγκεκριμένο χρονικό διάστημα.
Να υπενθυμίσουμε ότι μόνιμο χαρακτήρα έχει λάβει το μέτρο για το “πάγωμα” των προσφορών σε προϊόντα που ανατιμήθηκαν. Συγκεκριμένα, απαγορεύεται στους προμηθευτές να προχωρήσουν σε ανατιμήσεις και να προβούν σε προωθητικές ενέργειες/προσφορές για χρονικό διάστημα μεγαλύτερο των τριών μηνών. Το μέτρο αφορά τα προϊόντα που πωλούνται στα σούπερ-μάρκετ.
Για την αντιμετώπιση της κερδοσκοπίας αναμένεται να τεθούν σε λειτουργία και ψηφιακά μέσα, τα οποία, όπως υποστηρίζουν οι πηγές του υπουργείου Ανάπτυξης, υπήρχε η πρόθεση να χρησιμοποιηθούν ακόμα κι αν δεν ξεκινούσε ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή, που προβλέπεται να δημιουργήσει προβλήματα σε οικονομικό επίπεδο, ωστόσο η συγκυρία όπως διαμορφώνεται επιτρέπει την επιτάχυνση των διαδικασιών.
Επί παραδείγματι, λόγος γίνεται για την ηλεκτρονική εφαρμογή υποβολής καταγγελιών “MyKataggelies”, η οποία δίνει τη δύναμη στους καταναλωτές να προβαίνουν σε καταγγελίες, λαμβάνοντας και οι ίδιοι τον ρόλο του “επόπτη”. Η λειτουργία της νέας εφαρμογής προβλέπεται στο άρθρο 237 του πολυνομοσχεδίου του υπουργείου Ανάπτυξης, το οποίο θα βρίσκεται σε διαβούλευση έως τις 13 Μαρτίου. Η εφαρμογή εγκαθίσταται σε “έξυπνες” κινητές συσκευές με λογισμικό/λειτουργικό Android ή iOS και δύναται να χρησιμοποιείται από τους ενδιαφερόμενους για την υποβολή ανώνυμης ή επώνυμης καταγγελίας. Στην περίπτωση της επώνυμης καταγγελίας, απαιτείται η σύνδεση με χρήση προσωπικών κωδικών-διαπιστευτηρίων (TAXISnet) και δίνεται η δυνατότητα λήψης και επισύναψης φωτογραφίας με δεδομένα χρονοσήμανσης και εντοπισμού γεωγραφικής θέσης. Υπεύθυνος επεξεργασίας της ηλεκτρονικής εφαρμογής ορίζεται η νεοσύστατη Ανεξάρτητη Αρχή Ελέγχου της Αγοράς και Προστασίας του Καταναλωτή.
Τα ήδη δοκιμασμένα εργαλεία από την περίοδο της πανδημίας και του ρωσο-ουκρανικού πολέμου ήδη βρίσκονται σε πλήρη ετοιμότητα, κάποια από αυτά μάλιστα δεν έχουν σταματήσει να λειτουργούν. Μεταξύ αυτών των εργαλείων είναι το περιβόητο “καλάθι του νοικοκυριού” και η “μόνιμη μείωση τιμής”, με μειωμένες τιμές στο ράφι για συγκεκριμένο χρονικό διάστημα
Οι ανατιμήσεις στα καύσιμα - Έως 10 λεπτά η αύξηση στα καύσιμα
Μέσα σε λίγα 24ωρα από την κήρυξη του πολέμου, οι πρώτες ανατιμήσεις στα καύσιμα άρχισαν να επιβάλλονται η μία μετά την άλλη. Και όπως δείχνουν οι αναλύσεις, οι αυξήσεις δε θα σταματήσουν εδώ. Η προειδοποίηση του Κατάρ για διακοπή των εξαγωγών πετρελαίου θα εκτοξεύσει την τιμή του αργού πετρελαίου στα 150 δολάρια το βαρέλι. Η εξέλιξη αυτή οδήγησε ενδοσυνεδριακά την τιμή του Μπρεντ στα 89 δολάρια το βαρέλι, με μία άνοδο πάνω από 4%. Στην ελληνική αγορά, όπως εκτιμούσαν από την αρχή της εβδομάδας στελέχη της αγοράς πετρελαιοειδών, οι τιμές στα καύσιμα που πωλούν τα βενζινάδικα πήραν την ανιούσα.
Οι μεγαλύτερες επιπτώσεις καταγράφονται στα προϊόντα του πετρελαίου. Οι αυξήσεις στο ντίζελ κίνησης και το πετρέλαιο θέρμανσης είναι της τάξης των 9 με 10 λεπτών του ευρώ ανά λίτρο. Μέσα σε λίγες ημέρες, το πετρέλαιο θέρμανσης εκτοξεύτηκε από τα 1,179 ευρώ ανά λίτρο στα 1,283 ευρώ ανά λίτρο. Στο ντίζελ κίνησης, η αύξηση ήταν πάνω από 9 λεπτά του ευρώ ανά λίτρο. Οι ιδιοκτήτες των ντιζελοκίνητων οχημάτων και οι επιχειρηματίες με τέτοιο στόλο αρχίζουν να μετρούν υψηλά κόστη για τις δαπάνες μετακίνησης. Μικρότερη, αλλά όχι ασήμαντη, είναι η αύξηση στην τιμή της βενζίνης. Η απλή αμόλυβδη ανατιμήθηκε σχεδόν κατά περίπου 4 λεπτά του ευρώ ανά λίτρο. Η μέση τιμή της είναι στα 1,788 ευρώ ανά λίτρο.
Κωστής Χατζηδάκης: Ο προϋπολογισμός προβλέπει σενάρια έως και 100 ευρώ το βαρέλι το πετρέλαιο
Σε συνέντευξή του το πρωί της Πέμπτης 5 Μαρτίου στην ΕΡΤ, ο Κωστής Χατζηδάκης επεσήμανε πως ο κρατικός προϋπολογισμός συντάχθηκε με σενάρια που λαμβάνουν υπόψη τιμές πετρελαίου μέχρι και 100 δολάρια το βαρέλι.
«Είναι λογικό ότι, αν διαρκέσει η κρίση και εδώ κι αλλού, θα υπάρξουν κάποιες δυσμενείς συνέπειες. Αλλά είναι πολύ πρόωρο να μιλάμε γι' αυτό, διότι δεν ξέρουμε πόσο θα διαρκέσει», τόνισε. Παράλληλα, πρόσθεσε ότι μόνο το 20-25% του πετρελαίου και του φυσικού αερίου διεθνώς διέρχεται από τα Στενά του Ορμούζ και ότι η Ελλάδα δεν προμηθεύεται καθόλου φυσικό αέριο από την περιοχή αυτή.
Αναφερόμενος στις αυξήσεις στα καύσιμα, ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης σημείωσε πως στην Ελλάδα το μεγαλύτερο τμήμα των τιμών που πληρώνει ο καταναλωτής στην αντλία δε σχετίζεται με τις διεθνείς τιμές, αλλά με τους φόρους.
«Άρα και η επίπτωση κανονικά θα πρέπει να είναι πολύ μικρότερη», τόνισε και επανέλαβε τα όσα είπε ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης την Τετάρτη από το βήμα της Βουλής, σχετικά με τη λήψη μέτρων στήριξης των πολιτών.
Σύμφωνα με τον πρωθυπουργό, οι αυξήσεις στα καύσιμα είναι δεδομένες, αλλά αν απαιτηθεί θα ληφθούν ειδικά μετρά για έλεγχο υπερβολικών ανατιμήσεων.
«Είμαστε εδώ, παρακολουθούμε τις εξελίξεις. Υπάρχει το προηγούμενο της κρίσης στην Ουκρανία, οπότε αντιδράσαμε έγκαιρα και σοβαρά όταν χρειάστηκε. Ό,τι χρειαστεί και ό,τι αντέχει η οικονομία και ο προϋπολογισμός, θα γίνει στην ώρα του. Δεν είμαστε ούτε θα γίνουμε θαυματοποιοί, προσπαθούμε να είμαστε αποτελεσματικοί και εθνικά χρήσιμοι», δήλωσε ο Κωστής Χατζηδάκης. «Δεν πρόκειται να ανεχθούμε φαινόμενα αισχροκέρδειας και δε θα μείνουμε σε εκκλήσεις, γιατί αυτές δε γίνονται ακουστές», τόνισε.
