Έως τα τέλη Μαρτίου αναμένεται να τεθεί σε λειτουργία το Μητρώο Ιδιοκτησίας και Διαχείρισης Ακινήτων, στο οποίο εκατομμύρια ιδιοκτήτες σε ολόκληρη την χώρα θα μπορούν να δηλώσουν τα στοιχεία της ακίνητης περιουσίας τους. Η νέα πλατφόρμα της ΑΑΔΕ παρέχει την δυνατότητα της καταγραφής δεδομένων τα οποία μέχρι σήμερα βρίσκονταν διάσπαρτα σε διάφορους φορείς, όπως στην Εφορία, στο Κτηματολόγιο, στον ΔΕΔΔΗΕ και τα οποία πλέον πρόκειται να καταχωρηθούν σε ένα ενιαίο αρχείο. Εδώ και πολλές δεκαετίες γύρω από το ζήτημα της δήλωσης των ακινήτων παρατηρούνται τεράστια κενά, ενώ αρκετοί συμπολίτες μας ακόμα και για απλές υποθέσεις που αφορούν την περιουσία τους, ήταν υποχρεωμένοι να ακολουθήσουν μία χρονοβόρα όσο και κουραστική γραφειοκρατική διαδικασία, με έντονο το στοιχείο της περιπλοκότητας.
Παράλληλα, για πρώτη φορά το κράτος θα αποκτήσει πλήρη γνώση σχετικά με την χρήση κάθε ιδιοκτησίας, καθώς θα υπάρξει διαχωρισμός ανά κατηγορία, όπως σε κύριες και εξοχικές κατοικίες, σε μισθωμένα, κενά, δωρεά παραχωρούμενα ή επαγγελματικά ακίνητα.
Σύμφωνα με όσα υποστήριξε ο διοικητής της ΑΑΔΕ Γιώργος Πιτσιλής, στο πλαίσιο της ομιλίας του στο 43ο Συνέδριο της ΠΟΜΙΔΑ «επίκειται η έναρξη λειτουργίας της πλατφόρμας μητρώου ιδιοκτησίας και διαχείρισης ακινήτων. Εξηγώντας τη διαδικασία, ο διοικητής της ΑΑΔΕ ανέφερε ότι «Για να εφαρμοστεί μια σωστή πολιτική, χρειάζεται να συσχετίσουμε τα στοιχεία κάθε ιδιοκτησίας στο Κτηματολόγιο με το περιουσιολόγιο της ΑΑΔΕ και με τη χρήση του (κενό, ιδιοκατοίκηση, μίσθωση κλπ.)», προσθέτοντας ότι «στα οφέλη του μητρώου περιλαμβάνονται μεταξύ άλλων η προσυμπλήρωση των δηλώσεων Ε1 και Ε2, το κλείσιμο "παραθύρων" που υπάρχουν σήμερα σε σχέση με την καταβολή επιδομάτων, η σωστή εφαρμογή της στεγαστικής πολιτικής, η δικαιοσύνη στην καταβολή αγροτικών επιδοτήσεων». «Στόχος, είπε, είναι να διορθωθούν λάθη του παρελθόντος και να τακτοποιηθούν εκκρεμότητες. Είμαστε ανοιχτοί στην εφαρμογή ενός πλαισίου κινήτρων και κυρώσεων».
Σε δεύτερο χρόνο, θα εισέλθουν στην πλατφόρμα οι ενοικιαστές ώστε να ταυτιστούν τα εκμισθούμενα ακίνητα με τις δηλώσεις των ιδιοκτητών. Στόχος των ελεγκτών της ΑΑΔΕ είναι να εντοπιστούν "μαύρα" εισοδήματα από ενοίκια. Η ΑΑΔΕ άλλωστε έχει ξεκινήσει εκτεταμένους ελέγχους στις χαμηλές δηλώσεις μισθωτηρίων
Στο Μητρώο θα υπάρχουν όλες οι πληροφορίες για κάθε ακίνητο: είδος (κατοικία, οικόπεδο, αγροτεμάχιο, επαγγελματικό ακίνητο κλπ.), επιφάνεια, θέση, όροφος, ηλεκτροδοτούμενο, ημιτελές, εάν είναι κενό, μισθωμένο ή δωρεάν παραχωρημένο, ο Αριθμός Ταυτότητας Ακινήτου (ΑΤΑΚ), ο Κωδικός Αριθμό Εθνικού Κτηματολογίου (ΚΑΕΚ).
Τι θα δηλώσουν οι ιδιοκτήτες ακινήτων
Οι φορολογούμενοι θα κληθούν από την ΑΑΔΕ να δηλώσουν:
1. Τη χρήση των ακινήτων που φέρονται να έχουν στην κατοχή τους, δηλαδή αν το ακίνητό τους ιδιοκατοικείται, αν χρησιμοποιείται για την κάλυψη ιδίων αναγκών (π.χ. εξοχικό, δευτερεύουσα κατοικία), αν είναι κλειστό ή αν ενοικιάζεται. Επίσης εάν είναι ιδιοχρησιμοποιούμενα, ακίνητα που καλύπτουν κύριες επαγγελματικές ανάγκες του ιδιοκτήτη τους όπως γραφεία ή καταστήματα ή δωρεάν παραχωρούμενα. Στην περίπτωση αυτή, οι ιδιοκτήτες παραχωρούν τη χρήση των ακινήτων τους χωρίς αντάλλαγμα σε γονείς, παιδιά, αδέρφια ή ακόμη και σε φίλους. Αφορολόγητη είναι η δωρεάν παραχώρηση κατοικίας έως 200 τ.μ. σε παιδιά ή γονείς ή το αντίστροφο, ενώ η επιπλέον των 200 τετραγωνικών μέτρων παραχωρούμενη κατοικία φορολογείται.
Ο φόρος υπολογίζεται στο τεκμαρτό εισόδημα το οποίο υπολογίζεται με ποσοστό 3% στην αντικειμενική αξία του παραχωρούμενου ακινήτου την τελευταία ημέρα του έτους φορολογίας. Ακόμα θα δηλωθούν ακίνητα που είναι μισθωμένα σε καθεστώς μακροχρόνιας ή βραχυχρόνιας μίσθωσης, εάν έχουν παραχωρηθεί τα δικαιώματα εκμετάλλευσης τους ή εάν πρόκειται για ακίνητα με συμβάσεις χρηματοδοτικής μίσθωσης.
2. Τα κενά ακίνητα. Το συγκεκριμένο εγχείρημα είναι πολύ μεγάλης σημασίας καθώς για πρώτη φορά, θα καταγραφούν όλες οι κενές κατοικίες και θα υπάρξει σαφής εικόνα για τα σπίτια που θα μπορούσαν να “πέσουν” στην αγορά για την αντιμετώπιση του στεγαστικού προβλήματος. Επίσης, όταν ολοκληρωθεί το Μητρώο και η απογραφή θα "τρέξουν" οι διασταυρώσεις στα ακίνητα που δηλώνονται ως κενά στο έντυπο Ε2 της φορολογικής δήλωσης με τα δεδομένα της κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας. Η διασταύρωση με τις καταναλώσεις ηλεκτρικής ενέργειας θα αναδείξει τις ψευδείς δηλώσεις.
3. Ακόμα οι ιδιοκτήτες θα προχωρήσουν σε συσχετισμό των ακινήτων που εμφανίζονται στο ηλεκτρονικό περιουσιολόγιο της εφορίας με τα αντίστοιχα στοιχεία που έχουν δηλωθεί στο Κτηματολόγιο. Ο Αριθμός Ταυτότητας Ακινήτου (ΑΤΑΚ) θα ταυτίζεται με τον Κωδικό Αριθμό του Κτηματολογίου (ΚΑΕΚ) ενώ σύμφωνα με το σχεδιασμό της ΑΑΔΕ, οι φορολογούμενοι θα κληθούν να ελέγξουν την εικόνα της ακίνητης περιουσίας όπως θα έχει αποτυπωθεί στο ΜΙΔΑ. Όσοι διαπιστώνουν λάθη και παραλείψεις θα πρέπει να προχωρήσουν σε διορθώσεις.
Ενοικιαστές
Σε δεύτερο χρόνο, θα εισέλθουν στην πλατφόρμα οι ενοικιαστές ώστε να ταυτιστούν τα εκμισθούμενα ακίνητα με τις δηλώσεις των ιδιοκτητών. Στόχος των ελεγκτών της ΑΑΔΕ είναι να εντοπιστούν “μαύρα” εισοδήματα από ενοίκια. Η ΑΑΔΕ άλλωστε έχει ξεκινήσει εκτεταμένους ελέγχους στις χαμηλές δηλώσεις μισθωτηρίων.
Στεγαστική κρίση: Άμεση μετατροπή γραφείων και επαγγελματικών χώρων σε κατοικίες
Νέες λύσεις στο πρόβλημα της στεγαστικής κρίσης αναζητά η κυβέρνηση, προκρίνοντας το μέτρο της αύξησης του αριθμού των διαθέσιμων κατοικιών στην αγορά ακινήτων. Ακριβώς, αυτής της φιλοσοφίας είναι και το μέτρο της γρήγορης μετατροπής χώρων που μέχρι πρότινος ήταν διαθέσιμα για επαγγελματική χρήση σε κατοικίες. Μάλιστα, την σχετική ανακοίνωση έκανε ο υπουργός Οικονομικών Κυριάκος Πιερρακάκης, μιλώντας στο 43ο Συνέδριο της ΠΟΜΙΔΑ. «Προχωράμε σε οριζόντια πολεοδομική ρύθμιση που επιτρέπει τη γρήγορη μετατροπή γραφείων, καταστημάτων και άλλων χώρων σε κατοικίες», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Η νέα ρύθμιση την οποία θα “τρέξει” το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας θα επιτρέπει τη γρήγορη μετατροπή μη οικιστικών ακινήτων σε κατοικίες, ακόμη και κατά παρέκκλιση των προβλέψεων των Γενικών Πολεοδομικών Σχεδίων (ΓΠΣ) στοχεύοντας στην αξιοποίηση ενός μεγάλου αποθέματος κλειστών, εγκαταλελειμμένων ή ημιτελών κτιρίων. Με τον τρόπο αυτόν, όπως επισημαίνουν αρμόδιοι παράγοντες, αυξάνεται η προσφορά, βελτιώνονται οι αποδόσεις των ιδιοκτητών, μειώνεται η πίεση στα ενοίκια και δίνεται και ζωή σε ολόκληρες περιοχές οι οποίες είχαν υποβαθμιστεί τα προηγούμενα χρόνια.
Η ρύθμιση που αναμένεται να ενεργοποιηθεί μετά το Πάσχα έρχεται να “κουμπώσει” στο νέο πρόγραμμα “Κατασκευάζω-Νοικιάζω” (Build to Rent), σύμφωνα με το οποίο νομικά πρόσωπα που δραστηριοποιούνται στον τομέα των κατασκευών ή διαχείρισης ακινήτων μπορούν να κατασκευάσουν νέες κατοικίες ή να μετατρέψουν σε οικιστική τη χρήση υφιστάμενων ακινήτων άλλης χρήσης. Στόχος είναι η ενίσχυση του αποθέματος προσιτής στέγης, αποκλειστικά για τη διάθεσή τους προς μακροχρόνια μίσθωση, διάρκειας τουλάχιστον δέκα ετών και έναντι προκαθορισμένου μισθώματος.
