Ο πληθωρισμός στα τρόφιμα στην Ευρωζώνη παραμένει υψηλότερος σε σύγκριση με την περίοδο πριν από την πανδημία, κυρίως εξαιτίας των αυξημένων διεθνών τιμών σε συγκεκριμένες κατηγορίες προϊόντων, σύμφωνα με νέα μελέτη της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ).
Κατά μέσο όρο στο ενδεκάμηνο Ιανουαρίου – Νοεμβρίου 2025, ο γενικός δείκτης τιμών τροφίμων διαμορφώθηκε στο 2,9%, ξεπερνώντας τον μακροχρόνιο μέσο όρο της προ πανδημίας περιόδου (2,2%). Τη μεγαλύτερη συμβολή είχαν οι ανατιμήσεις στο κρέας, τον καφέ, το τσάι, το κακάο, τη σοκολάτα και τα γλυκά. Παρότι τα συγκεκριμένα προϊόντα αντιστοιχούν σε λιγότερο από το 25% της στάθμισης του δείκτη, ευθύνονται για πάνω από το 50% της αύξησης του ετήσιου πληθωρισμού τροφίμων. Αντίθετα, οι τιμές στα υπόλοιπα τρόφιμα έχουν σε γενικές γραμμές σταθεροποιηθεί μετά την έντονη άνοδο της περιόδου 2022-2023, όταν ο δείκτης είχε κορυφωθεί στο 15,5% τον Μάρτιο του 2023.
Η άνοδος των διεθνών τιμών τροφίμων ξεκίνησε ήδη από την περίοδο της πανδημίας, λόγω ακραίων καιρικών φαινομένων που συνδέονται με την κλιματική αλλαγή, και εντάθηκε μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία. Τότε οι αυξήσεις επικεντρώθηκαν κυρίως στο σιτάρι και τα δημητριακά, τη ζάχαρη, τα αυγά και τα γαλακτοκομικά προϊόντα. Ακολούθησε η εκτόξευση της τιμής του ελαιολάδου, εξαιτίας της μειωμένης παραγωγής στις μεσογειακές χώρες, ενώ τα τελευταία δύο χρόνια ιδιαίτερη επιβάρυνση προκαλούν το κρέας, ο καφές, το κακάο και η σοκολάτα.
Ενδεικτική είναι η πορεία του καφέ, οι διεθνείς τιμές του οποίου υπερδιπλασιάστηκαν στις αρχές του 2025 σε σχέση με ένα χρόνο νωρίτερα. Σύμφωνα με το Trading Economics, ακολούθησε πτώση κατά 28% από τον Φεβρουάριο έως τον Ιούλιο, πριν καταγραφεί νέα άνοδος περίπου 40% έως τον Νοέμβριο. Η ΕΚΤ επισημαίνει ότι οι μεταβολές στις διεθνείς τιμές μεταφέρονται με χρονική καθυστέρηση στις τιμές καταναλωτή, κάτι που σημαίνει ότι και οι μειώσεις γίνονται αισθητές αργότερα στα ράφια.
►Διαβάστε επίσης: Φονική συμπλοκή στην Κύπρο – Νεκρός 41χρονος από τη Βουλγαρία
Αντίστοιχη εικόνα καταγράφεται και στη σοκολάτα, με τη διεθνή τιμή να εκτοξεύεται από το δεύτερο εξάμηνο του 2023 και να κορυφώνεται τον Απρίλιο του 2024, πριν υποχωρήσει, παραμένοντας ωστόσο σε υψηλά επίπεδα.
Στο κρέας, οι μεγαλύτερες αυξήσεις αφορούν το μοσχάρι. Οι τιμές παραγωγού στην Ευρώπη αυξήθηκαν κατά μέσο όρο 28% σε ετήσια βάση στα τέλη Νοεμβρίου 2025, σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Μετά από μια σύντομη περίοδο σταθεροποίησης, οι τιμές επανήλθαν σε ανοδική πορεία, λόγω περιορισμένης διαθεσιμότητας ζώων και ισχυρής διεθνούς ζήτησης. Στο πρώτο εννεάμηνο του 2025, η παραγωγή στην ΕΕ μειώθηκε κατά 3,7%, με έντονη πτώση στη Γερμανία, τη Γαλλία και την Ισπανία, γεγονός που οδήγησε σε αύξηση των εισαγωγών βόειου κρέατος κατά 14,2%.
Ο Οργανισμός Τροφίμων και Γεωργίας του ΟΗΕ (FAO) καταγράφει επίσης άνοδο 5,1% στον δείκτη τιμών κρέατος το 2025, σημειώνοντας ότι οι τιμές στο βόειο και το πρόβειο κρέας αυξήθηκαν έντονα λόγω περιορισμένης προσφοράς. Αντίθετα, οι τιμές στο χοιρινό και το κοτόπουλο υποχώρησαν, εξαιτίας μειωμένης ζήτησης και αυξημένης προσφοράς αντίστοιχα.
Η ανάλυση της ΕΚΤ δείχνει ακόμη ότι στις αυξήσεις των τιμών τροφίμων συμβάλλει και η άνοδος των μισθών στον τομέα του λιανεμπορίου. Οι αμοιβές στο εμπόριο, τις μεταφορές και τα καταλύματα παρέμειναν το 2025 σε επίπεδα σημαντικά υψηλότερα από εκείνα πριν την πανδημία.
Παρά ταύτα, η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα εκτιμά ότι ο πληθωρισμός τροφίμων θα υποχωρήσει αισθητά το 2026, πλησιάζοντας το 2% προς το τέλος του έτους, καθώς θα εξασθενήσει σταδιακά η επίδραση των προηγούμενων αυξήσεων στις διεθνείς τιμές.
