Η πορεία της τιμής των οπωροκηπευτικών, από το χωράφι μέχρι το ράφι, παραμένει ένα σταθερό και δύσκολο «παζλ», καθώς η προσφορά των προϊόντων αυτών εξαρτάται συνεχώς από τις εκάστοτε καιρικές συνθήκες που επηρεάζουν την παραγωγή.
Τα πιο πρόσφατα δεδομένα της ΕΛΣΤΑΤ δείχνουν πως τον Οκτώβριο, σε σύγκριση με τον Σεπτέμβριο, οι τιμές στα φρέσκα φρούτα ανέβηκαν κατά 3,6%, ενώ στα φρέσκα λαχανικά η αύξηση ήταν 2,5%.
Παράλληλα, από τη σύγκριση των δεικτών Οκτωβρίου 2025 με τον αντίστοιχο μήνα του 2024, καταγράφεται ετήσια άνοδος 9,1% στα φρούτα, την ώρα που τα λαχανικά παρουσιάζουν μείωση 5,6%.
Αξίζει να σημειωθεί ότι τα φρούτα αποτελούν την τέταρτη ταχύτερα αυξανόμενη κατηγορία προϊόντων σε ετήσια βάση, μετά τη σοκολάτα, τον καφέ και τα κρεατικά.
Με βάση την έρευνα του Ινστιτούτου Έρευνας Λιανεμπορίου Καταναλωτικών Αγαθών (ΙΕΛΚΑ) που παρουσιάστηκε πριν λίγες ημέρες κατά τη διάρκεια της ετήσιας συνέλευσης της Ένωσης Σούπε Μάρκετ Ελλάδας (ΕΣΕ), σύμφωνα με τον ΟΤ, τα κόστη των εμπλεκομένων στη διαδρομή από το «χωράφι στο ράφι» είναι μεγάλα, καθώς αγγίζουν το 68%.
Οι φύρες των προϊόντων επιβαρύνουν τον καταναλωτή σε ποσοστό 9%, ενώ υψηλή είναι και η φορολογία που φτάνει στο 22%.
Αναλύοντας την τελική μέση τιμή στα οπωροκηπευτικα διαπιστώνεται πως ως προς τη διαμόρφωσή της η συμμετοχή του παραγωγού ανέρχεται στο 43%, του χονδρεμπόρου στο 21%, των λιανεμπόρων στο 24%, ενώ στο 12% είναι ο ΦΠΑ.
Οι σημαντικότεροι κοστολογικοί παράγοντες
Σημαντικότεροι κοστολογικοί παράγοντες φαίνεται να είναι τα καύσιμα – μεταφορές – αποθήκευση και το εργατικό κόστος, το οποίο είναι σε υψηλά επίπεδα εξαιτίας της έλλειψης που παρατηρείται σε εργάτες γης.
Ειδικότερα, σύμφωνα με το ΙΕΛΚΑ, καύσιμα, μεταφορές και αποθήκευση έχουν τον υψηλότερο συντελεστή στη διαμόρφωση του κόστους με 22%, ακολουθεί το εργατικό κόστος με 18%, η ενέργεια με 14%, οι πρώτες ύλες με 12%, η φύρα με 9%, άλλα κόστη 2%, ΦΠΑ με 12%, ενώ τα κέρδη των εμπλεκομένων ανέρχονται στο 11%.
Εξαιρετικό ενδιαφέρον έχει η διαπίστωση της έρευνας του ΙΕΛΚΑ πως το 50% της αγοράς των οπωροκηπευτικών προϊόντων στη χώρας ελέγχεται από τις λαϊκές αγορές.
Το μερίδιο των σούπερ μάρκετ στις πωλήσεις
Ακολουθούν τα σούπερ μάρκετ με μερίδιο επί των πωλήσεων 30%, τα οπωροπωλεία με 12%, ενώ οι πωλήσεις απευθείας από τον παραγωγό διαθέτουν το 8% της αγοράς.
Η εικόνα φαίνεται να είναι πολύ διαφορετική σε σχέση με το εξωτερικό. Το ΙΕΛΚΑ στην έρευνά του συνέκρινε την εγχώρια αγορά με αυτήν του Ηνωμένου Βασιλείου, όπου στις πωλήσεις οπωροκηπευτικών κυριαρχούν τα σούπερ μάρκετ με 75% και το υπόλοιπο ποσοστό μοιράζεται σε άλλες μικροτέρου μεγέθους κατηγορίες καταστημάτων.
