Σημαντική υποχώρηση του οικονομικού κλίματος καταγράφεται για το πρώτο εξάμηνο του 2025 στις μικρές και πολύ μικρές επιχειρήσεις, σύμφωνα με την εξαμηνιαία έρευνα του Ινστιτούτου Μικρών Επιχειρήσεων της ΓΣΕΒΕΕ. Ο σχετικός δείκτης μειώθηκε κατά 12 ποσοστιαίες μονάδες, πέφτοντας από τις 59,3 στις 47,2 μονάδες.
Η πτώση αυτή αποδίδεται στις πιέσεις που δέχονται οι επιχειρήσεις από:
τη μείωση του κύκλου εργασιών,
το υψηλό λειτουργικό κόστος,
τη χαμηλή ρευστότητα
και την περιορισμένη πρόσβαση σε χρηματοδότηση,
δημιουργώντας σοβαρούς κινδύνους για επενδύσεις, απασχόληση και βιωσιμότητα.
Αυξημένη αβεβαιότητα και φόβος για κλείσιμο
Η απαισιοδοξία για το μέλλον εντείνεται: ο δείκτης αβεβαιότητας ανήλθε στις 37,5 μονάδες (+5 μονάδες σε σχέση με το προηγούμενο εξάμηνο). Παράλληλα, το 4,5% των επιχειρήσεων εκφράζει φόβο διακοπής λειτουργίας το επόμενο διάστημα, έναντι 2,5% τον Φεβρουάριο του 2025.
Πτώση τζίρου και αυξημένο λειτουργικό κόστος
Η ανάλυση των επιμέρους στοιχείων δείχνει ένα πολύπλοκο πλέγμα πιέσεων:
9 στις 10 επιχειρήσεις δήλωσαν αύξηση του λειτουργικού κόστους από την έναρξη της ενεργειακής κρίσης, με μέσο όρο +37,6%.
Το 50% κατέγραψε πτώση τζίρου στο πρώτο εξάμηνο του 2025, εξαιτίας της μειωμένης ζήτησης και της συρρίκνωσης της κατανάλωσης λόγω του υψηλού κόστους ζωής.
Ρευστότητα σε ιστορικά χαμηλά
Η ρευστότητα παραμένει ο μεγαλύτερος πονοκέφαλος:
Το 56,7% των επιχειρήσεων δήλωσε περαιτέρω μείωση ταμειακών ροών.
Σχεδόν 1 στις 2 επιχειρήσεις διαθέτει μηδενικά ταμειακά διαθέσιμα (26,8%) ή επαρκή μόνο για έναν μήνα (22%).
Μόνο 8,5% διαθέτει αποθεματικό άνω των έξι μηνών.
Η εικόνα αυτή, σύμφωνα με την έρευνα, θυμίζει το 2018, όταν η έλλειψη χρηματοδότησης είχε οδηγήσει σε συρρίκνωση της επιχειρηματικής δραστηριότητας.
Περιορισμένη πρόσβαση σε τραπεζικά δάνεια
Την τελευταία τριετία, μόλις το 17,1% των μικρών επιχειρήσεων απευθύνθηκε σε τράπεζες για δανεισμό· από αυτές, οι 2 στις 3 τελικά χρηματοδοτήθηκαν.
Αντίθετα, το 82,9% δεν απευθύνθηκε καθόλου, επικαλούμενο:
έλλειψη ανάγκης δανεισμού (50,3%),
έλλειψη εμπιστοσύνης στις τράπεζες (20,8%),
υψηλά επιτόκια (8,5%)
και μη εκπλήρωση τραπεζικών κριτηρίων (6,2%).
Μείωση ζήτησης – ρεκόρ τετραετίας
Το 50,7% των επιχειρήσεων ανέφερε μειωμένη ζήτηση το πρώτο εξάμηνο του 2025, ποσοστό που αποτελεί ρεκόρ τετραετίας (έναντι 38,1% το δεύτερο εξάμηνο του 2024). Αντίθετα, στο 32% η ζήτηση έμεινε σταθερή, ενώ μόλις στο 16,6% αυξήθηκε.
Επενδύσεις περιορισμένες και αυτοχρηματοδοτούμενες
Η επενδυτική δραστηριότητα παραμένει εξαιρετικά περιορισμένη:
Το 53,4% των επιχειρήσεων που επένδυσαν, διέθεσαν κάτω από 5.000€.
Το 83,2% βασίστηκε αποκλειστικά στην αυτοχρηματοδότηση, υποδηλώνοντας την αδυναμία πρόσβασης σε εξωτερικούς πόρους.
Επιπλέον, το 40,7% όσων δεν επένδυσαν δηλώνουν πως θα ήθελαν, αλλά δεν διαθέτουν κεφάλαια.
Μικρές θετικές ενδείξεις
Παρά τις πιέσεις, υπάρχουν και αχτίδες αισιοδοξίας:
Το 10,1% των επιχειρήσεων αύξησε το προσωπικό του.
Το ποσοστό επιχειρήσεων με ληξιπρόθεσμες οφειλές υποχώρησε στο 24% (από 30,2%).
Ωστόσο, η έρευνα υπογραμμίζει ότι οι θετικές εξελίξεις είναι εύθραυστες και δεν ανατρέπουν τη συνολική εικόνα δυσκολιών.
Η έρευνα πραγματοποιήθηκε από το ΙΜΕ ΓΣΕΒΕΕ σε συνεργασία με τη MARC AE, μέσω τηλεφωνικών συνεντεύξεων σε 1.000 μικρές και πολύ μικρές επιχειρήσεις σε όλη την Ελλάδα. Από το δείγμα, το 37,3% δραστηριοποιείται στο εμπόριο, το 23,9% στη μεταποίηση και το 39% στις υπηρεσίες.
