«Λένε πως δύσκολα γράφεις για κάτι που αγαπάς πολύ. Έχουν δίκιο, όμως κάποια στιγμή, με τον φετινό χειμώνα να έχει φτάσει σε τέτοιο σημείο παραλογισμού ώστε να αρνείται πεισματικά να επιτρέψει στις Αλκυονίδες μέρες να κάνουν την εμφάνισή τους, μοιραία στρέφεσαι σε κάτι νοσταλγικό και γνήσια καλοκαιρινό, δηλαδή μια αυγουστιάτικη Σούγια-Αγιά Ρουμέλη».
Το ξεκίνημα απ’ το Ηράκλειο
Τρεις τα ξημερώματα μιας καλοκαιρινής Κυριακής και όπως όλη η Ελλάδα έτσι και το Ηράκλειο ξενυχτά διασκεδάζοντας σε πλατείες, κηποθέατρα, παραλίες και όπου αλλού ο νεοέλληνας μπορεί να γιορτάσει τα σύγχρονα Διονύσια. Αυτή ακριβώς την ώρα, κάποιοι τύποι ντυμένοι με περίεργα ρούχα και ένα αίσθημα συστολής για αυτή τη διαφορετικότητά τους, επιβιβάζονται σε αυτοκίνητα και φεύγουν προς τα δυτικά, πρώτα Ρέθυμνο, μετά Χανιά και κατόπιν Σούγια.
Παλιά, δηλαδή πριν την εποχή των ραντάρ και των μέτρων επιβράδυνσης της κυκλοφορίας, σωστά και τα δύο, η διαδρομή αυτή εμπεριείχε και ισχυρές δόσεις οδηγικής απόλαυσης, ειδικά το τελευταίο της κομμάτι, τότε χρειαζόσουν δυο ώρες και κάτι, σήμερα, κάντε τις τρεισήμισι και βάλε.
Η αρχή
Η Σούγια, ένα ψαροχώρι παλιά, τουριστικός και περιηγητικός κόμβος σήμερα, χρόνια τώρα έχει αναθέσει την υποδοχή των μεταμεσονύκτιων επισκεπτών της σε ένα μαγαζάκι λίγων τετραγωνικών μέτρων κοντά στην παραλία, που ξενυχτά για να ετοιμάσει τυρόπιτες και λοιπά παρεμφερή προϊόντα, τα οποία μαζί με τους καφέδες και τα αναψυκτικά θα χορτάσουν-ξεδιψάσουν ντόπιους, τουρίστες και κάποιους κάθιδρους τύπους που θα φτάσουν αργά το απόγευμα αφού έχουν κάνει το αντίθετο δρομολόγιο από αυτό που θα διαβάσετε παρακάτω. Με τον ουρανό να έχει πάρει το χρώμα που προειδοποιεί για τον ήλιο ο οποίος ετοιμάζεται να δώσει την καθημερινή του παράσταση κι αφού πρώτα μας επιτρέψετε να πιούμε το εσπρεσάκι μας και εφοδιαστούμε με τα απαραίτητα της διαδρομής από την ευγενέστατη και εργατική αλλοδαπή ιδιοκτήτρια του, έμφορτοι, αισιόδοξοι και ανυπόμονοι ξεκινάμε για το όνειρο.
Η διαδρομή και τα ντεσού της
19 περίπου χιλιόμετρα, με 1.180 ανηφορικά και 1.181 κατηφορικά μέτρα είναι τα δεδομένα της διαδρομής από τη Σούγια στην Αγιά Ρουμέλη, που, όμως, όπως όλα τα στατιστικά απέχουν από την αλήθεια. Προς γνώση και πιθανόν προς συμμόρφωση, να σας πούμε πως σε όλη σχεδόν τη διαδρομή έχετε στα δεξιά σας τη θάλασσα και την περισσότερη ώρα θα την περάσετε σε μονοπάτι, ότι υπάρχουν δύσκολα και κάπως επικίνδυνα κομμάτια που θέλουν προσοχή και πως το τοπίο είναι απολαυστικό, άλλωστε δεν έχει ανακηρυχθεί άδικα σαν τη “Μητέρα όλων των ορειβασιών της Κρήτης”. Ιδιαίτερη μνεία στο ότι νερό δεν υπάρχει και η μοναδική πηγή πάνω από τον Ποικιλασό στερεύει τέλη Μαΐου. Επίσης, όταν σας τύχει την ημέρα που διαλέξατε να κάνετε αυτή τη διαδρομή καύσωνας ή ακόμα χειρότερο λίβας, το καλύτερο που έχετε να κάνετε είναι να το αναβάλετε.
Φύγαμε
Ξεκινάμε λοιπόν από την ανατολική πλευρά της Σούγιας κι αφού βρούμε τον στύλο με το σήμα του Ε4 μπαίνουμε στο μονοπάτι που για να μην ανησυχείτε να σας πούμε ότι είναι επαρκέστατα σηματοδοτημένο. Όπως όλες οι ορειβασίες που σέβονται τον εαυτό τους έτσι κι αυτή ξεκινά με ανηφόρα που μετά από ένα μισάωρο με μοναδικό ενδιαφέρον στοιχείο το αγνάντεμα της Σούγιας από ψηλά, γίνεται κατηφόρα μέσα σε μια κλασική για νότια Κρήτη πευκόφυτη περιοχή. Μικρά φαράγγια, περίεργοι σχηματισμοί βράχων ανάμεσα στα δέντρα και του κόσμου τα κατσίκια γεμάτα περιέργεια να σε πλησιάζουν. Σε κάποια σημεία η διαδρομή ρίχνει μικρές προειδοποιητικές ανηφορικές βολές για αυτό που θα ακολουθήσει αργότερα, τον ήλιο δεν τον έχουμε δει ακόμα και φτάνουμε στην πρώτη 5λεπτη στάση πάνω απ’ τον Άγιο Αντώνιο, ένα ξωκκλήσι, κάτω χαμηλά στο βραχώδες ακρογιάλι.
Λίγο παρακάτω ένα εύκολα ανέβα-κατέβα στα 160 μέτρα και να μπροστά σου η πρώτη δύσκολη αλλά πανέμορφη πρόκληση, η ανηφόρα για Ποικιλασό και η μικρής διάρκειας παράκαμψη για τον Προφήτη Ηλία, ένα ταπεινό εκκλησάκι στην άκρη του γκρεμού και με εκπληκτική θέα από τα 300 μέτρα του προς το πέλαγος, την Παλαιόχωρα, τη Γαύδο και το φαράγγι της Τρυπητής ακριβώς από κάτω να μας περιμένει. Η κατάβαση μέσα από ένα υποτυπώδες και σαθρό μονοπάτι απαιτεί υπομονή και καλή τεχνική, όμως σε αποζημιώνει στο τέλος φτάνοντας στην έξοδο του φαραγγιού, όπου για πολλά χρόνια μεγαλούργησε ο θρυλικός Γιάννης Τζάτζιμος.
Πηδώντας από βράχο σε βράχο για το Σεντόνι
Για αυτούς που έρχονται πρώτη φορά εδώ, η κατάληξη του φαραγγιού της Τρυπητής αποτελεί μια έκπληξη καθώς εκεί που τελειώνει το μονοπάτι αρχίζει το πέλαγος και καθώς στα δεξιά σου ορθώνονται απ’ τη μια τα κάθετα βράχια του Προφήτη Ηλία και από την άλλη στα αριστερά ένα επίσης κάθετο σύμπλεγμα βράχων με μια σκουριασμένη σκάλα από σίδερα οικοδομής μπηγμένη στα πλευρά τους να οδηγεί προς τα πάνω και να σε βάζει σε σκέψεις. Δε σας κρύβω πως οι περισσότεροι αρχικά πιστεύουν πως όπου νάναι θα δουν τον αρχηγό να δείχνει τη σκάλα και να τους λέει ένα “εμπρός γενναίοι μου, η δόξα, μας περιμένει ψηλά…”. Όμως, η αλήθεια κρύβεται σε ένα πέρασμα αριστερά και μια σειρά στρογγυλευμένων από τα κύματα βράχων, τους οποίους θα πρέπει να διασχίσεις υποχρεωτικά προκειμένου να αποφύγεις τη σκάλα. Κανέναν πρόβλημα αν έχεις περάσει από τέτοιες καταστάσεις και δε φυσάει νότος, αλλιώς με λίγη υπομονή και σωστές κινήσεις που θα ζήλευαν ζογκλέρ βγαίνεις σε μια από τις πιο όμορφες παραλίες της Κρήτης, που εκτός από όμορφη έχει και το πιο παράξενο όνομα για παραλία. Παραλία “Σεντόνι!”
Κάπου στη μέση
Έχοντας διανύσει περίπου τη μισή διαδρομή, θα έλεγα ότι από δω και πέρα έχεις να αντιμετωπίσεις τη ζέστη του Αυγούστου, τα λίγα είναι η αλήθεια εκτεθειμένα κομμάτια που θέλουν προσοχή, μάλιστα σε ένα σημείο έχει μπει συρματόσχοινο, ενώ υπάρχουν και κάποια σημεία που εύκολα μπορείς να χάσεις το μονοπάτι. Μετά από αρκετά μικρά ανεβοκατεβάσματα χωρίς μεγάλες υψομετρικές διαφορές φτάνεις σε ένα σχετικά μικρό ανηφορικό κομμάτι και από κει σε ένα πλάτωμα απ’ όπου θα έχεις την ευκαιρία να δεις κάτω στο βάθος για πρώτη φορά ιδίοις όμμασι τη διάσημη παραλία των Δωμάτων, δηλαδή την κατάληξη του τρομερού φαραγγιού του Κλάδου. Εδώ, όπως και στην Τρυπητή, θα χρειαστεί μια λιγότερης διάρκειας αλλά με την ίδια προσοχή προσπάθεια για να κατέβεις στην παραλία καθώς τα πόδια σου είναι αρκετά κουρασμένα από τα 12,5 χιλιόμετρα που έχουν προηγηθεί. Σημειώστε εδώ πως η δύναμη της φύσης είναι τέτοια που όσες φορές και να έχω διασχίσει την έξοδο του φαραγγιού για να βγω στην παραλία, καμιά δεν ήταν ίδια με την άλλη, κάθε φορά συναντώ ένα εντελώς διαφορετικό τοπίο.
Στάση Δώματα
Η παραλία τεράστια, σπάνια ήρεμη και σχεδόν πάντα άδεια, καθώς η ρεστία με τα κύματα της κάνει δύσκολη την προσέγγιση πλοιαρίων, προσφέρεται για τη μεγάλη στάση της διαδρομής στο μικρό κατάφυτο πλάτωμα στα ανατολικά, γύρω στη μισή ώρα είναι αρκετή προκειμένου να μαζέψεις δυνάμεις για το “θηρίο” που περιμένει από πάνω. Περίπου 2 χιλιόμετρα ανηφορική ανάβαση από το 0 της θάλασσας στα 670 μέτρα της τρίτης κορυφής, καθώς δεν είναι μία αλλά τρεις αλλεπάλληλες και τη μεγαλύτερη δυσκολία να είναι οι διψήφιες κλίσεις στην αρχή και η δυσκολία του να “ξαναπάρεις μπροστά” μετά το διάλλειμα στα Δώματα. Η κλίση στην αρχή του μονοπατιού μοιάζει αποθαρρυντική, όμως σε λίγο τα πράγματα γίνονται πιο χαλαρά όταν μπαίνεις μέσα σε μια δασωμένη πλαγιά με αρκετά ευδιάκριτο το μονοπάτι για να φτάσεις στο τεράστιο μοναχικό δέντρο με τον καταλυτικής σημασίας ίσκιο του, που αν μπορούσε να μας πει τα όσα έχει ακούσει από τους εξουθενωμένους ορειβάτες και τους συνοδούς τους θα γράφαμε βιβλίο ολόκληρο.
Ξεκινάμε πάλι στον ανήφορο, σε λίγο τα δέντρα μας αποχαιρετούν και συνεχίζουμε αρχικά σε θαμνώδες αλλά ομαλό έδαφος και κατόπιν με μια μικρή στροφή προς τα ανατολικά και σε λίγο πιο βραχώδες έδαφος φτάνουμε στην κορυφή και μπαίνουμε ξανά σε δάσος που θα μας συντροφεύει πλέον σχεδόν σε όλο το υπόλοιπο της διαδρομής. Εδώ θα πρέπει να μαζέψετε ξανά δυνάμεις γιατί ακολουθεί η προτελευταία ανηφόρα, μετά μια κατηφόρα σε μονοπάτι με πευκοβελόνες, ότι πρέπει για εξάσκηση στο πατινάζ, για να φτάσουμε στο τελευταίο σοβαρό ανηφορικό κομμάτι, που μάλιστα εξελίσσεται στην ανατολική πλαγιά μιας χαράδρας και οδηγεί στο πιο ενθαρρυντικό και πολλά υποσχόμενο σημείο της διαδρομής, το σημείο που επιτέλους βλέπεις να απλώνεται μπροστά σου το πέλαγος και το υπέροχο τοπίο στα ανατολικά της Αγιάς Ρουμέλης.
Όταν αρχίζουν τα ωραία
Αν και τα πρώτα μέτρα, εκτός από τη θέα περιέχουν και μερικά σαθρά κομμάτια με μεγάλη κλίση και απαιτούν προσεκτικές κινήσεις, στη συνέχεια το μονοπάτι αρχίζει και γίνεται όλο και πιο ομαλό και ελαφρά κατηφορικό, μέχρι το σημείο εκείνο που ανάμεσα στα πεύκα κάτω στο βάθος θα φανεί το κατ’ ευφημισμό λιμάνι της Αγιάς Ρουμέλης, μια εικόνα-βάλσαμο για τους κουρασμένους και σίγουρα απ’ αυτές που στα ζόρια της καθημερινότητας, έτσι και τη φέρεις μπροστά σου αποτελεί το καλύτερο φάρμακο.
Μετά από ένα βαρετό μεν αλλά αναγκαστικό δε ζιγκ-ζαγκ φτάνεις σε αυτό που αργότερα απ’ την παραλία θα κοιτάξεις και θα αναρωτηθείς αν είναι δυνατόν να υπάρχει μονοπάτι εκεί πάνω! Κι όμως υπάρχει και όπως όλα τα μονοπάτια που υποχρεωτικά έχουν φτιαχτεί σε τόσο δύσβατα σημεία, μπορεί να σε ταλαιπωρήσει κάπως λόγω της κούρασης και της διαμόρφωσής του, όμως με λίγη προσοχή και χωρίς βιασύνες, θα είναι αυτό που θα σφραγίσει μια μέρα που σίγουρα δε θα ξεχάσεις ποτέ.
Φτάνοντας στον τελικό προορισμό, έχεις πολλές επιλογές για τη συνέχεια, όμως δύο είναι οι επικρατέστερες, είτε να επιστρέψεις αυθημερόν στο Ηράκλειο με την ΑΝΕΝΔΥΚ να σε περιμένει για να σε μεταφέρει πίσω στη Σούγια και στο αυτοκίνητό σου, είτε να επιλέξεις τη διανυκτέρευση, την οποία και συνιστώ, οπότε θα γνωρίσεις την “άλλη” Αγιά Ρουμέλη, που με την ηρεμία και την ησυχία της δεν έχει καμιά σχέση με την πολύβουη και γεμάτη κόσμο του μεσημεριού, άσε που θα έχεις την ευκαιρία αφενός να γευτείς τις ντόπιες νοστιμιές και αφετέρου να γνωρίσεις πολύ ενδιαφέροντες και φιλόξενους ανθρώπους.
Θα κλείσω με ένα μεγάλο ευχαριστώ στον Νίκο Λυκογιαννάκη, ιδιοκτήτη της ταβέρνας “Παραλία” στην Αγιά Ρουμέλη, ο οποίος για δεκαετίες με τιμά με τη φιλία του αλλά και που πάντα με υποδέχεται στο τέλος κάθε διαδρομής με μια παγωμένη λεμονάδα και το σαρκαστικό: -Ακόμα να σε φάνε οι κοράκοι;
