Το μεσημέρι της Μεγάλης Παρασκευής χαρακτηρίζεται από απόλυτη λιτότητα, με το φαγητό να είναι άπαχο, χωρίς λάδι και συχνά πρόχειρο, ως ένδειξη συμμετοχής στο πένθος και την Άκρα Ταπείνωση του Χριστού.
Σε πολλές περιοχές της Ελλάδας διατηρούνται μέχρι σήμερα ιδιαίτερα έθιμα. Στα χωριά της Πυλίας, για παράδειγμα, οι πιστοί πίνουν ξίδι αναμεμειγμένο με καπνιά, σε μια συμβολική πράξη που παραπέμπει στο ξίδι που προσφέρθηκε στον Εσταυρωμένο.
Ανάλογες παραδόσεις συναντώνται και στην Κρήτη, όπου τη Μεγάλη Παρασκευή καταναλώνονται απλά, νηστίσιμα φαγητά, όπως νερόβραστα όσπρια ή σαλιγκάρια, με έντονη γεύση ξιδιού, διατηρώντας τον συμβολισμό της ημέρας.
Ιδιαίτερα αυστηρά είναι τα έθιμα στην Κορώνη, όπου πολλοί τηρούν πλήρη αποχή από το φαγητό, αποφεύγοντας ακόμη και το άναμμα φωτιάς. Σε ορισμένες περιπτώσεις, οι πιστοί πίνουν τρεις γουλιές ξίδι, ως πράξη μνήμης και συμμετοχής στο Πάθος του Χριστού.
Η Μεγάλη Παρασκευή παραμένει η πιο κατανυκτική ημέρα της Μεγάλης Εβδομάδας, με τα έθιμα να αναδεικνύουν τη βαθιά σύνδεση της πίστης με την παράδοση και τη συλλογική μνήμη.
Πένες με μπρόκολο αλάδωτες (ελαφριές & νηστίσιμες)
Υλικά:
- 500 γρ. πένες
- 1 μεγάλο μπρόκολο, κομμένο σε μικρά μπουκετάκια
- 2 σκελίδες σκόρδο
- Χυμός από 1 λεμόνι
- 1-2 κ.σ. ξίδι (προαιρετικά)
- Αλάτι
- Πιπέρι
- Λίγο νερό από το βράσιμο των ζυμαρικών
Εκτέλεση:
- Βράζεις τις πένες σε αλατισμένο νερό. Στα τελευταία 4-5 λεπτά ρίχνεις μέσα και το μπρόκολο για να μαλακώσει μαζί με τα ζυμαρικά.
- Κρατάς ένα φλιτζάνι από το νερό του βρασίματος και σουρώνεις.
- Σε κατσαρόλα ή βαθύ τηγάνι, ρίχνεις λίγο από το ζεστό νερό και σοτάρεις ελαφρά (χωρίς λάδι) το σκόρδο.
- Προσθέτεις τις πένες με το μπρόκολο, αλάτι, πιπέρι και ανακατεύεις.
- Ρίχνεις τον χυμό λεμονιού και, αν θέλεις, λίγο ξίδι για πιο έντονη γεύση.
- Αν χρειάζεται, προσθέτεις λίγο ακόμα από το νερό για να «δέσει» το φαγητό.
Tip:
Μπορείς να λιώσεις ελαφρά λίγο μπρόκολο μέσα στο φαγητό για να γίνει πιο «κρεμώδες» χωρίς λάδι.
Πιλάφι με αρακά (χωρίς λάδι)
Υλικά:
½ κιλό ρύζι για πιλάφι
½ κιλό αρακά ή ανάμεικτα λαχανικά
2 καρότα
2 ντομάτες
1 κρεμμύδι
½ ματσάκι άνιθο, αλάτι, πιπέρι
Σακούλα ειδική για τον φούρνο
Εκτέλεση:
Καθαρίζετε τα καρότα, το κρεμμύδι και τα κόβετε μικρά κομμάτια. Πλένετε τον αρακά και τρίβετε τις ντομάτες. Ανακατεύετε όλα μαζί τα υλικά και τα βάζετε στη σακούλα. Με μια καρφίτσα ανοίγετε τρύπα στο πάνω μέρος της και τη βάζετε στο φούρνο. Ψήνετε στους 170ο για 1 ώρα.
Φράζετε το ρύζι, το στραγγίζετε, γαρνίρετε με τον αρακά. Σερβίρεται ζεστό.
Ταχινόσουπα (χωρίς λάδι)
Υλικά:
8 κουταλιές ταχίνι, 1 φλιτζάνι ρύζι
χυμός από 2 λεμόνια
2 καρότα τριμμένα στον τρίφτη, ψιλοκομμένος μαϊντανός, αλάτι
10 φλιτζάνια νερό
Εκτέλεση:
Βράζουμε το ρύζι με το νερό και το αλάτι και όταν πια ετοιμαστεί, το βγάζουμε από τη φωτιά και ρίχνουμε το λεμόνι.
Σε ένα μεγάλο γυάλινο μπολ βάζουμε το ταχίνι και το διαλύουμε σιγά σιγά με τη σούπα.
Στη συνέχεια αδειάζουμε το διαλυμένο ταχίνι στην κατσαρόλα με τη σούπα. Ρίχνουμε μέσα το καρότο και το μαϊντανό ωμά και ανακατεύουμε.
Αφήνουμε να πάρει η σούπα μας μια δυο βράσεις ακόμη και σερβίρουμε όσο είναι ζεστή.
Ταχινόσουπα με κριθαράκι (χωρίς λάδι)
Υλικά:
1 πακέτο κριθαράκι
3-5 κουταλιές ταχίνι
1 λεμόνι
Εκτέλεση:
Σε κατσαρόλα βάζουμε νερό ανάλογα με το πόσο αραιή θέλουμε να είναι η σούπα μας.
Όταν αρχίσει να κοχλάζει ρίχνουμε το αλάτι και το κριθαράκι. Τα αφήνουμε να βράσουν καλά.
Σε ένα μπολ διαλύουμε το ταχίνι με το χυμό του λεμονιού και τα ανακατεύουμε. Απομακρύνουμε από τη φωτιά το κριθαράκι και όταν αυτό πάψει να κοχλάζει παίρνουμε κουταλιά κουταλιά το νερό της σούπας και το ρίχνουμε στο ταχίνι. Ανακατεύουμε συνεχώς προσθέτοντας όπως είπαμε παραπάνω το νερό μέχρι να αραιώσει αρκετά.
Τέλος ρίχνουμε το περιεχόμενο του μπολ στην κατσαρόλα μας ανακατεύοντας καλά.
Μακαρόνια αλάδωτα με σάλτσα ντομάτας & ξίδι (νηστίσιμα Μεγάλης Παρασκευής)
Υλικά:
- 500 γρ. μακαρόνια
- 2 ώριμες ντομάτες τριμμένες (ή 1 κονσέρβα)
- 2 σκελίδες σκόρδο (προαιρετικά)
- 2-3 κ.σ. ξίδι
- Αλάτι
- Πιπέρι
- Λίγη ρίγανη ή βασιλικός
Εκτέλεση:
- Βράζεις τα μακαρόνια σε αλατισμένο νερό σύμφωνα με τις οδηγίες.
- Σε μια κατσαρόλα, ρίχνεις τις ντομάτες, το σκόρδο, αλάτι και πιπέρι και τα αφήνεις να βράσουν για 10-15 λεπτά (χωρίς καθόλου λάδι).
- Προσθέτεις το ξίδι προς το τέλος, για να δώσει την χαρακτηριστική, «παραδοσιακή» γεύση της ημέρας.
- Σουρώνεις τα μακαρόνια και τα ανακατεύεις με τη σάλτσα.
- Πασπαλίζεις με ρίγανη ή βασιλικό και σερβίρεις.
Tip:
Αν θέλεις πιο έντονη γεύση, μπορείς να προσθέσεις λίγο από το νερό που έβρασαν τα μακαρόνια μέσα στη σάλτσα για να «δέσει» καλύτερα.
Μακαρόνια αλάδωτα με ταχίνι και λεμόνι
Υλικά:
- 500 γρ. μακαρόνια
- 3 κ.σ. ταχίνι
- Χυμός από 1 λεμόνι
- 1 σκελίδα σκόρδο (προαιρετικά)
- Αλάτι
- Πιπέρι
- Λίγο ζεστό νερό από τα μακαρόνια
Εκτέλεση:
- Βράζεις τα μακαρόνια σε αλατισμένο νερό.
- Σε ένα μπολ ανακατεύεις το ταχίνι με τον χυμό λεμονιού, το σκόρδο, αλάτι και πιπέρι.
- Προσθέτεις λίγο από το ζεστό νερό των μακαρονιών και ανακατεύεις μέχρι να γίνει μια λεία, κρεμώδης σάλτσα.
- Σουρώνεις τα μακαρόνια και τα ανακατεύεις με τη σάλτσα.
Tip:
Αν θέλεις, μπορείς να ρίξεις και λίγο ξίδι αντί για μέρος του λεμονιού για πιο «Μεγάλη Παρασκευή» γεύση.
